Nâng ngưỡng chịu thuế phải đi kèm với dễ tuân thủ

3 giờ trướcBài gốc

Dự kiến ngưỡng chịu thuế được nâng lên 1 tỷ đồng

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật thuế vừa được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ Nhất, đánh dấu bước thay đổi quan trọng trong chính sách thuế với cá nhân, hộ kinh doanh.

Theo đó, thay vì "chốt cứng" ngưỡng doanh thu phải nộp thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng VAT với cá nhân, hộ kinh doanh từ 500 triệu đồng một năm như trước, Quốc hội giao Chính phủ quyền điều chỉnh ngưỡng này.

Trên diễn đàn Quốc hội, các đại biểu ủng hộ nâng ngưỡng miễn thuế cho hộ kinh doanh, đề xuất có thể lên 3 tỷ đồng. ĐBQH Nguyễn Duy Thanh (Cà Mau) đề xuất quy định ngưỡng 3 tỷ đồng/năm. Theo phân tích của ông, mức doanh thu này tương đương khoảng 250 triệu đồng mỗi tháng; sau khi trừ chi phí, lợi nhuận còn khoảng 20 triệu đồng. Với một gia đình 4 người, mức thu nhập này được đánh giá là khá thấp. Trong khi đó, ĐBQH Trịnh Thị Tú Anh (Lâm Đồng) đề xuất ngưỡng sàn không thấp hơn 1 tỷ đồng và ngưỡng trần không quá 2 tỷ đồng.

Hiện, Bộ Tài chính đang lấy ý kiến, sửa quy định về ngưỡng miễn thuế với cá nhân, hộ kinh doanh lên 1 tỷ đồng một năm, gấp đôi mức hiện hành. Nhóm này sẽ không phải nộp thuế thu nhập cá nhân, giá trị gia tăng. Mức chịu thuế 1 tỷ đồng được kỳ vọng hiệu quả với hộ kinh doanh, doanh nghiệp vừa và nhỏ, cũng như khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp.

Dự kiến ngưỡng chịu thuế của cá nhân, hộ kinh doanh được nâng lên mức 1 tỷ đồng/năm. Ảnh: Vũ Quang

Số liệu của cơ quan thuế cho thấy khoảng 2,56 triệu hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng. Nếu áp dụng đề xuất, ngân sách nhà nước dự kiến giảm thu khoảng 4.850 tỷ đồng so với chính sách hiện hành (ngưỡng 500 triệu đồng), và khoảng 16.650 tỷ đồng nếu so với 2025 khi còn áp dụng thuế khoán và ngưỡng 100 triệu đồng.

Bộ Tài chính lý giải việc nâng ngưỡng nhằm hỗ trợ khu vực kinh doanh nhỏ lẻ trong bối cảnh chi phí đầu vào, đặc biệt là nhiên liệu và logistics tăng cao, sức mua suy yếu. Chính sách cũng hướng tới thiết kế hệ thống thuế "khoa học, hợp lý", giảm động cơ trốn, tránh thuế.

Cơ quan soạn thảo cũng cho rằng việc miễn thuế ở ngưỡng cao hơn sẽ giúp hộ kinh doanh duy trì hoạt động, có dư địa tích lũy để mở rộng và chuyển đổi thành doanh nghiệp, từ đó "nuôi dưỡng nguồn thu" lâu dài.

Thủ tục mới là áp lực lớn nhất

Tuy nhiên, kết quả khảo sát khoảng 1.000 hộ kinh doanh tại 34 tỉnh, thành phố trong 2 tháng đầu năm 2026 do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) thực hiện cho thấy, bên cạnh việc nâng ngưỡng chịu thuế, điều quan trọng hơn là chính sách phải bảo đảm dễ tuân thủ để người kinh doanh yên tâm hoạt động và phát triển.

Bức tranh kinh doanh của khu vực này đang khá đáng lo ngại. Có tới 73,7% hộ cho biết chỉ đạt mức “lãi ít” trong năm 2025; hơn 81% bị giảm doanh thu và khoảng 75% giảm lượng khách hàng. Chỉ 1,9% hộ đạt mức lợi nhuận như kỳ vọng. Theo nhóm nghiên cứu, phần lớn hộ kinh doanh đang vận hành với biên lợi nhuận rất mỏng, đủ duy trì hoạt động thường ngày nhưng không đủ tích lũy, mở rộng hay chống chịu trước các cú sốc thị trường.

Đáng chú ý, khó khăn pháp lý được đánh giá là áp lực lớn nhất. Có tới 73,3% hộ cho rằng các vướng mắc pháp lý ảnh hưởng lớn hoặc nghiêm trọng đến hoạt động kinh doanh, cao hơn cả yếu tố đầu vào, thị trường hay nguồn lực. Trong đó, thời gian dành cho việc tuân thủ quy định là áp lực lớn nhất, với khoảng 73% hộ đánh giá ở mức ảnh hưởng lớn hoặc rất lớn.

Đi sâu vào từng nội dung, 71,2% hộ gặp khó trong việc thu thập thông tin khách hàng để xuất hóa đơn điện tử; 67,6% vướng trong hạch toán chi phí được trừ; và 66,8% gặp khó khi theo dõi, cập nhật các quy định mới. Theo VCCI, gánh nặng tuân thủ hiện không chỉ là chi phí tài chính, mà còn là chi phí thời gian, công sức học quy định, chi phí tổ chức lại hoạt động kinh doanh và cả áp lực tâm lý đối với chủ hộ.

Thực trạng này cũng phần nào lý giải vì sao tỷ lệ hộ kinh doanh có ý định chuyển đổi lên doanh nghiệp trong 2 năm tới còn thấp, chỉ khoảng 15,6%. Trong khi đó, hơn 90% hộ không có kế hoạch chuyển đổi do lo ngại thủ tục thuế phức tạp hơn, quy định kế toán khó đáp ứng, chi phí bảo hiểm xã hội cao và nguy cơ bị thanh tra, kiểm tra nhiều hơn.

Theo bà Lê Thị Duyên Hải, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hội Tư vấn thuế Việt Nam, để hộ kinh doanh phát triển bền vững và thích ứng với yêu cầu mới, không chỉ cần điều chỉnh chính sách thuế mà phải xây dựng hệ thống chính sách đồng bộ, rõ ràng và dễ thực hiện. Nhiều hộ cho biết điều họ cần không phải là ngưỡng miễn thuế cao hay thấp, mà là ranh giới minh bạch để tránh rủi ro vi phạm.

Cùng quan điểm, ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký VCCI, Trưởng ban Pháp chế cho, rằng ngưỡng miễn thuế là cần thiết nhưng chưa đủ. “Khu vực hộ kinh doanh cần nhiều hơn các chính sách hỗ trợ để yên tâm hoạt động, có thể xây dựng kế hoạch dài hạn và từng bước phát triển lên doanh nghiệp, đúng với định hướng của nhà hoạch định chính sách”, ông nói.

Bài và ảnh: Vũ Quang

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/nang-nguong-chiu-thue-phai-di-kem-voi-de-tuan-thu-10415036.html