Nắng nóng 'đổ lửa' bao trùm miền Bắc, Trung Bộ: El Nino mạnh dị thường sắp quay trở lại?

2 giờ trướcBài gốc

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 25/5, có tới 17 điểm có nhiệt độ cao trên 40 độ, tập trung tại các tỉnh, thành Phú Thọ, Bắc Ninh, Hà Nội, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị; trong đó nóng nhất là tại trạm Láng, Hà Nội, nhiệt độ cao tới 40,7 độ.

Dự báo, ngày 26-27/5, khu vực đồng bằng Bắc Bộ, Phú Thọ và từ Thanh Hóa đến Tp.Huế tiếp tục có nắng nóng gay gắt và đặc biệt gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 38-40 độ, có nơi trên 40 độ; độ ẩm tương đối thấp nhất từ 40-45%; thời gian nắng nóng từ 9-19h.

Các nơi khác ở Bắc Bộ (trừ Điện Biên và Lai Châu), Tp.Đà Nẵng và phía Đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Lâm Đồng có nắng nóng và nắng nóng gay gắt, có nơi đặc biệt gay gắt với nhiệt độ cao nhất 36-38 độ, có nơi trên 40 độ; độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến từ 45-50%; thời gian nắng nóng từ 9-18h.

Riêng thời tiết Hà Nội ngày 26-27/5, tiếp tục nắng nóng gay gắt và đặc biệt gay gắt; nhiệt độ cao nhất phổ biến 39-40 độ, có nơi cao hơn 40 độ. Thời gian xuất hiện nắng nóng, có nhiệt độ cao hơn 35 độ là từ 9-19h hằng ngày.

Có thể là đợt El Nino mạnh nhất thế kỷ

Theo Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO), hệ thống khí hậu toàn cầu đang cho thấy những tín hiệu rõ rệt về sự quay trở lại của El Nino. Nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực trung tâm và phía đông xích đạo Thái Bình Dương đang tăng nhanh, trong khi lượng nước ấm dưới bề mặt cũng tích tụ mạnh hơn bình thường. Đây chính là dấu hiệu báo trước cho sự hình thành El Nino.

Bên cạnh đó, các mô hình dự báo khí hậu cũng cho rằng El Nino sẽ xuất hiện từ giai đoạn tháng 5-7/2026 và tiếp tục mạnh lên trong nửa cuối năm. Cơ quan Khí tượng Nhật Bản nhận định có tới 70% khả năng El Nino hình thành trong mùa hè ở Bắc bán cầu. Trung tâm Dự báo Khí hậu Mỹ đưa ra xác suất 61% cho giai đoạn tháng 5-7.

Thông thường, El Nino khiến nhiều khu vực ở châu Á trở nên nóng và khô hơn do lượng mưa giảm. Trong khi đó, một số khu vực tại châu Mỹ lại có xu hướng mưa nhiều hơn. Theo các chuyên gia khí tượng, El Nino không trực tiếp tạo ra từng đợt nắng nóng cụ thể, nhưng nó làm tăng khả năng xuất hiện các hiện tượng thời tiết cực đoan.

WMO cho biết năm 2024 từng trở thành năm nóng nhất lịch sử do sự kết hợp giữa El Nino mạnh giai đoạn 2023-2024 và biến đổi khí hậu do con người gây ra. Điều này khiến giới khoa học lo ngại năm 2026 có thể tiếp tục ghi nhận những kỷ lục nhiệt độ mới nếu El Nino mạnh lên như dự báo.

Một số mô hình thậm chí cho thấy El Nino sắp tới có thể đạt cường độ ngang bằng hoặc vượt qua các đợt cực mạnh từng xảy ra vào các năm 1982-1983, 1997-1998 và 2015-2016. Dù WMO không sử dụng khái niệm "siêu El Nino" trong phân loại chính thức, nhiều nhà khoa học cho rằng đây có thể là một trong những đợt El Nino mạnh nhất kể từ giữa thế kỷ XX.

Ông Hoàng Phúc Lâm, Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, cho biết, đây là đợt nắng nóng thứ hai trong tháng 5/2026. Cường độ của đợt nóng này kéo dài và gay gắt hơn so với đợt từ 13-16/5 vừa qua, đồng thời là 1 trong 3 đợt nắng nóng gay gắt nhất từng xảy ra trong tháng 5 kể từ năm 2021 đến nay.

Do ảnh hưởng của El Nino, giai đoạn từ nay đến tháng 8 nền nhiệt cả nước sẽ có xu hướng cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5-1,0 độ, đồng nghĩa nhiệt độ mùa hè sẽ cao hơn trung bình, số ngày nắng nóng và số đợt nắng nóng cũng nhiều hơn năm 2025 và nhiều hơn so với trung bình.

Tháng 6 có 2-3 đợt nắng nóng có thể lên tới 41-42 độ

"Còn với tháng 6/2026, chúng tôi nhận định có thể xuất hiện thêm khoảng 2-3 đợt nắng nóng nữa; các đợt nắng nóng có khả năng nhiệt độ đạt mức 37-29 độ, một số nơi có thể lên 41-42 độ (đặc biệt khu vực vùng núi phía Tây của khu vực Thanh Hóa-Tp.Huế)", ông Hoàng Phúc Lâm nhận định.

Ông Hoàng Phúc Lâm cho biết, trong điều kiện El Nino, ở hầu hết các vùng của Việt Nam, nhiệt độ các tháng có xu thế cao hơn trung bình; nắng nóng có thể xuất hiện nhiều hơn và gay gắt hơn; khả năng xuất hiện nhiều kỷ lục về nhiệt độ cao nhất tuyệt đối; Hoạt động của bão/áp thấp nhiệt đới có thể không nhiều nhưng tiềm ẩn khả năng có những tính chất dị thường hơn, cả về cường độ và quỹ đạo.

Điều đáng lưu ý là El Nino thường gây thâm hụt lượng mưa ở đa phần diện tích cả nước với mức phổ biến từ 25 đến 50%; Vì thế nguy cơ cao xảy ra khô hạn cục bộ, hoặc diện rộng ở những nơi có nhu cầu dùng nước nhiều cho sản xuất và sinh hoạt, trong các tháng mùa khô năm 2026. Đề phòng tình trạng ít mưa dẫn đến tình trạng hạn hán, xâm nhập mặn, thiếu nước trong những tháng đầu năm 2027 trên phạm vi toàn quốc. Ví dụ dễ hình dung nhất về tác động của El Nino đã gây ra các đợt hạn mặn kỷ lục ở khu vực phía Nam vào năm 2015/2016 và 2019/2020.

Chuyên gia cảnh báo, trong những ngày nắng nóng gay gắt, nền nhiệt cao kết hợp độ ẩm lớn sẽ làm gia tăng đối lưu trong khí quyển, từ đó làm tăng nguy cơ xuất hiện dông lốc vào chiều tối, hiện tượng thường được gọi là "dông nhiệt".

Thời điểm này, khi nắng nóng gia tăng và nhiệt độ ở mức cao, khả năng xảy ra mưa đá không lớn. Tuy nhiên, nguy cơ xuất hiện dông lốc, sét, mưa lớn cục bộ gây ngập úng, lũ quét và sạt lở đất ở mức cao trong các tháng 5, 6, thậm chí kéo dài sang tháng 7.

Khánh Linh (t/h)

Nguồn Người Đưa Tin : https://nguoiduatin.vn/nang-nong-do-lua-bao-trum-mien-bac-trung-bo-el-nino-manh-di-thuong-sap-quay-tro-lai-204260526094019349.htm