Theo dự báo mới nhất từ Công ty Vận hành Hệ thống điện và Thị trường điện Quốc gia (NSMO), phụ tải hệ thống điện miền Bắc trong tuần tới có thể lên tới khoảng 29.000 MW, cao hơn 9,8% so với mức đỉnh lịch sử ghi nhận ngày 15-5.
Áp lực cung ứng điện được dự báo sẽ gia tăng mạnh khi miền Bắc bước vào đợt nắng nóng gay gắt nhất từ đầu mùa hè đến nay.
Miền Bắc sắp đối mặt đỉnh phụ tải điện mới giữa đợt nắng nóng
NSMO cho biết năm 2026, dưới tác động của hiện tượng El Ninõ, các đợt nắng nóng diện rộng cường độ cao dẫn đến nhu cầu tiêu thụ điện tăng cao, đặt áp lực lớn lên công tác điều độ, vận hành hệ thống điện Quốc gia.
Chỉ mới đầu mùa nóng, ngày 15-5, hệ thống điện quốc gia đã lập kỷ lục mới với công suất phụ tải đạt 54.654 MW, tăng 8,6% so với cùng kỳ năm 2025; sản lượng điện tiêu thụ trong ngày đạt 1,152 tỉ kWh, tăng gần 10%.
“Đây là mức công suất và sản lượng điện tiêu thụ lớn nhất từng được ghi nhận”, NSMO đánh giá.
Dự kiến nhiệt độ (Tmax) và sản lượng phụ tải quốc gia tuần 22 (25-5 đến 31-5). Nguồn: NSMO
Theo đơn vị vận hành hệ thống điện quốc gia, thách thức lớn nhất trong mùa khô năm nay không chỉ nằm ở nhu cầu điện tăng cao mà còn ở sự thay đổi đặc tính phụ tải. Khi nắng nóng kéo dài trên diện rộng, đỉnh tiêu thụ điện có xu hướng dồn vào khung giờ tối từ 20h đến 23h, thậm chí vượt cả cao điểm ban ngày.
Đây cũng là thời điểm hệ thống chịu áp lực lớn nhất do nguồn điện mặt trời không còn hỗ trợ, trong khi nhiều nhà máy thủy điện nhỏ thiếu nước phát điện.
Theo dự báo của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, từ ngày 23 đến 27-5, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ sẽ bước vào đợt nắng nóng đặc biệt gay gắt. Riêng tại Hà Nội, nhiệt độ trong hai ngày 25 và 26-5 có thể chạm ngưỡng 40 độ C.
Đáng chú ý, nền nhiệt kết hợp với độ ẩm cao khi nhiệt độ điểm sương lên tới 27 độ C sẽ khiến nhiệt độ cảm nhận thực tế ngoài trời có thể đạt 45-47 độ C. NSMO đánh giá mức độ nắng nóng trong đợt này còn khắc nghiệt hơn giai đoạn từ 13 đến 15-5, kéo theo nguy cơ phụ tải điện miền Bắc tiếp tục lập đỉnh mới.
Bên cạnh đó, hệ thống còn đối mặt với nhiều rủi ro tiềm ẩn như suy giảm công suất của các tổ máy nhiệt điện than do vận hành ở mức công suất cao trong thời gian dài hoặc yêu cầu về môi trường, cũng như nguy cơ gián đoạn nguồn cung nhiên liệu (LNG, dầu, than nhập khẩu) do những bất ổn địa chính trị trên thế giới.
NSMO đề xuất áp dụng giờ cao điểm điện mới từ tháng 6
Trước bối cảnh điều kiện thời tiết cực đoan, nguy cơ hệ thống chịu áp lực cực lớn, NSMO cho biết đã phối hợp với các đơn vị điện lực triển khai đồng bộ nhiều phương án vận hành nhằm bảo đảm cung ứng điện an toàn trong cao điểm các ngày nắng nóng.
Về lưới điện, NSMO phối hợp với các đơn vị để thực hiện bảo dưỡng, nâng cấp lưới điện để đảm bảo mức độ khả dụng cao nhất cho hệ thống điện truyền tải, phân phối; sẵn sàng truyền tải công suất từ các nguồn điện tới phụ tải tiêu thụ.
Nguồn: NSMO
Đối với thủy điện, vận hành linh hoạt các hồ chứa để đảm bảo hài hòa giữa cấp nước hạ du và cung cấp điện; chủ động tích nước các hồ nhỏ, phối hợp huy động hợp lý để tập trung phát công suất vào các giờ cao điểm tối. Đồng thời, phối hợp các đơn vị liên quan để dịch chuyển giờ phát điện của các nhà máy thủy điện nhỏ miền Bắc, hỗ trợ hệ thống vào cao điểm buổi tối.
Đối với nhiệt điện than, huy động tất cả các tổ máy khả dụng để nâng cao mức dự phòng. Liên tục đôn đốc các đơn vị khắc phục sự cố để nâng cao công suất khả dụng, phát tối đa trong các khung giờ cao điểm tối; với các tổ máy bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ nước làm mát tăng cao, chủ động giảm công suất ở chu kỳ thấp điểm để khả dụng công suất phát cao nhất vào chu kỳ cao điểm tối.
Đối với tuabin khí và nhiệt điện dầu, phối hợp chặt chẽ với PV GAS để tích khí, điều chỉnh tổ máy phù hợp với khả năng cấp khí; linh hoạt chuyển đổi nhiên liệu khí nội địa, khí LNG, dầu DO theo khả năng cấp, đảm bảo phát được tối đa công suất các tổ máy vào cao điểm và giảm thiểu chi phí cho hệ thống.
Với dự báo nắng nóng trong tuần tới, theo tính toán của NSMO, hệ thống điện dự kiến sẽ phải huy động cao nguồn khí LNG và huy động các tổ máy chạy dầu có giá thành cao như Nhiệt điện Ô Môn sử dụng dầu FO, các tổ Tuabin khí sử dụng dầu DO như NMĐ Thủ Đức, Cần Thơ.
NSMO đã phối hợp thông báo nhu cầu huy động LNG tới đơn vị cấp khí (PV Gas) và dự kiến nhu cầu huy động dầu đến các đơn vị phát điện để có sự chuẩn bị sẵn sàng nhiên liệu, đáp ứng nhu cầu hệ thống.
Cùng đó, NSMO cũng khuyến nghị cộng đồng hãy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, trước mắt trong giai đoạn cao điểm mùa khô 2026 và trong các ngày nắng nóng sắp tới.
Đáng chú ý, để phù hợp với đặc tính phụ tải mùa hè, NSMO đề xuất áp dụng khung giờ cao điểm, thấp điểm và bình thường mới ngay trong tháng 6-2026 nhằm điều tiết nhu cầu sử dụng điện khỏi giờ cao điểm từ 17h30 đến 22h30.
Trước đó, vào tháng 4-2026, Bộ Công Thương đã ban hành quyết định điều chỉnh khung giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường của hệ thống điện quốc gia, trong đó đáng chú ý là việc chuyển toàn bộ giờ cao điểm sang buổi tối. Tuy nhiên, các khung giờ này chưa được áp dụng ngay trong thực tế, việc triển khai chỉ được thực hiện khi có lần điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân gần nhất theo quy định.
Theo quy định mới, giờ cao điểm được áp dụng từ 17h30 - 22h30 hằng ngày trong tuần, kéo dài 5 giờ/ngày. Riêng chủ nhật không áp dụng giờ cao điểm.
Giờ bình thường được xác định từ 6h - 17h30 và từ 22h30 - 24h, tổng cộng 13 giờ/ngày. Giờ thấp điểm giữ nguyên khung từ 0h - 6h hằng ngày.
So với quy định hiện hành, khung giờ cao điểm đã được thay đổi đáng kể. Trước đây, giờ cao điểm chia thành hai khung, gồm cả ban ngày và buổi tối (9h30 - 11h30 và 17h - 20h). Giờ thấp điểm hiện hành từ 22h - 4h sáng hôm sau, còn lại là giờ bình thường.
AN HIỀN