Nắng nóng, lũ lụt và cháy rừng: Thế giới trải qua tháng 5 đầy khắc nghiệt

2 giờ trướcBài gốc

Biến đổi khí hậu đang khiến các hiện tượng thời tiết cực đoan xảy ra thường xuyên và dữ dội hơn trên phạm vi toàn cầu. Trong tháng 5, nhiều khu vực trên thế giới ghi nhận những đợt nắng nóng, mưa lũ, cháy rừng và hạn hán nghiêm trọng, ảnh hưởng đến hàng triệu người.

Người đàn ông băng qua đường dưới nắng nóng gay gắt ở Ấn Độ. (Ảnh: India Today)

Trong tháng 5, nhiều khu vực tại Ấn Độ và Pakistan đã phải hứng chịu các đợt nắng nóng kéo dài với nhiệt độ vượt 45°C. Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi kêu gọi người dân uống đủ nước và chú ý đến các dấu hiệu kiệt sức do nhiệt, đặc biệt đối với trẻ em, người cao tuổi và lao động ngoài trời.

Tại New Delhi, chính quyền mở các "khu vực trú mát" tạm thời để người dân tránh nóng. Nhiều tuyến phố và khu chợ gần như vắng bóng người vào buổi chiều. Theo một nghiên cứu của Đại học California (Mỹ), chỉ một ngày nắng nóng cực đoan có thể gây ra khoảng 3.400 ca tử vong liên quan đến nhiệt độ, trong khi một đợt nắng nóng kéo dài năm ngày có thể khiến số người tử vong lên tới 30.000.

Trong khi Nam Á vật lộn với nắng nóng, nhiều quốc gia châu Âu cũng ghi nhận nền nhiệt bất thường ngay trước khi mùa hè khí tượng bắt đầu. Tại Bồ Đào Nha, nhiệt độ trong bóng râm lên tới 40°C. Miền tây nước Pháp ghi nhận mức nhiệt tháng 5 cao nhất kể từ khi bắt đầu có số liệu quan trắc khí tượng.

Tại Vương quốc Anh, hàng loạt kỷ lục nhiệt độ được thiết lập ở London, miền nam nước Anh và xứ Wales. Các vùng Extremadura và Andalusia của Tây Ban Nha cũng ghi nhận nhiệt độ lên tới 38°C. Trong khi đó, Allianz Trade dự báo các đợt nắng nóng có thể khiến kinh tế Đức thiệt hại tới 3% GDP vào năm 2030.

Trái ngược với tình trạng nắng nóng, nhiều khu vực châu Á lại hứng chịu mưa lớn và lũ lụt. Giữa tháng 5, các trận mưa như trút nước gây ngập lụt trên diện tích khoảng 1.000 km² tại miền nam và miền trung Trung Quốc, khiến ít nhất 21 người thiệt mạng. Vài ngày sau, các vụ sạt lở đất tại khu vực tây nam nước này tiếp tục khiến ít nhất 9 người tử vong.

Mưa lớn gây ngập lụt nặng ở thành phố Quý Châu, Trung Quốc. (Ảnh: Reuters)

Tại Afghanistan, lũ lụt, giông bão và mưa đá xảy ra tại 17 tỉnh từ ngày 21 đến 23/5 khiến ít nhất 28 người thiệt mạng. Ở bang Uttarakhand thuộc vùng Himalaya của Ấn Độ, mưa lớn gây sạt lở đất trên tuyến đường hành hương giữa Sonprayag và Gaurikund, khiến hơn 10.000 người phải nhận hỗ trợ khẩn cấp.

Bên kia Thái Bình Dương, các đám cháy rừng được gió mạnh tiếp sức đã đe dọa khu vực quanh thành phố Simi Valley, bang California (Mỹ), buộc giới chức ban hành lệnh sơ tán và cảnh báo đối với hơn 30.000 cư dân. Trên đảo Santa Rosa ngoài khơi California, khoảng 14.000 ha rừng đã bị thiêu rụi. Cùng thời điểm, khu vực phía bắc bang New Jersey ở bờ Đông nước Mỹ cũng trải qua đợt nắng nóng cực đoan.

Trong khi đó, Triều Tiên đang đối mặt với tình trạng mà truyền thông nhà nước mô tả là "khô hạn bất thường". Hãng thông tấn KCNA cho biết nhiều địa phương đang sửa chữa hệ thống hồ chứa và thủy lợi, đồng thời triển khai các biện pháp bảo vệ cây trồng trước nguy cơ hạn hán kéo dài.

Tại Yemen, mưa lớn liên tục từ cuối tháng 3 đến nay đã khiến ít nhất 24 người thiệt mạng và ảnh hưởng tới khoảng 8.000 hộ gia đình dọc bờ biển Biển Đỏ.

Sự xuất hiện đồng thời của nắng nóng, hạn hán, lũ lụt, sạt lở đất và cháy rừng tại nhiều khu vực trên thế giới trong tháng 5 tiếp tục cho thấy mức độ gia tăng của các hiện tượng thời tiết cực đoan trong bối cảnh nhiệt độ toàn cầu không ngừng tăng lên.

Các nhân viên cứu hỏa nỗ lực dập tắt đám cháy trong rừng Amazon giữa thời điểm hạn hán và nhiệt độ cao ở bang Amazonas, Brazil. (Ảnh: AP)

Ngày 2/6, Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) cảnh báo một đợt El Ninõ cường độ trung bình hoặc mạnh có thể hình thành trong những tháng tới, tiếp tục đẩy nhiệt độ toàn cầu tăng cao và làm gia tăng nguy cơ xảy ra các hiện tượng thời tiết cực đoan.

El Ninõ là hiện tượng nhiệt độ bề mặt nước biển tại khu vực trung tâm và phía đông Thái Bình Dương ấm lên bất thường, thường kéo dài từ 9 đến 12 tháng. Theo WMO, nhiệt độ nước biển đang ở mức cao hơn trung bình, tạo điều kiện cho El Ninõ phát triển và nhiều khả năng kéo dài đến tháng 11.

Cơ quan này dự báo phần lớn khu vực trên thế giới sẽ ghi nhận nền nhiệt cao hơn bình thường trong giai đoạn từ tháng 6 đến tháng 8.

"Tất cả cần chuẩn bị cho khả năng xuất hiện một đợt El Ninõ mạnh, có thể làm trầm trọng thêm hạn hán, mưa lớn và gia tăng nguy cơ nắng nóng trên đất liền cũng như ngoài đại dương", Tổng thư ký WMO Celeste Saulo nói.

WMO cho biết thêm, El Ninõ có thể làm gia tăng lượng mưa tại một số khu vực ở Nam Mỹ, miền nam nước Mỹ, vùng Sừng châu Phi và Trung Á, nhưng đồng thời gây hạn hán tại Australia, Indonesia, Trung Mỹ và nhiều khu vực Nam Á. Hiện tượng này cũng có thể làm tăng nguy cơ hình thành bão ở khu vực trung tâm và phía đông Thái Bình Dương.

Đợt El Ninõ mạnh gần nhất trong giai đoạn 2023-2024 được cho là một trong những nguyên nhân góp phần khiến năm 2024 trở thành năm nóng nhất từng được ghi nhận.

Tổng thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres cảnh báo El Ninõ sẽ tiếp tục "đổ thêm dầu vào ngọn lửa của một thế giới đang nóng lên", đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết phải giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và đẩy nhanh chuyển đổi sang năng lượng tái tạo.

Hoa Vũ

(Theo Reuters, Briefings)

Nguồn VTC : https://vtcnews.vn/nang-nong-lu-lut-va-chay-rung-the-gioi-trai-qua-thang-5-day-khac-nghiet-ar1021541.html