NASA đưa 4 drone lên cực nam Mặt trăng để tìm điểm hạ cánh cho phi hành gia Artemis

4 giờ trướcBài gốc

NASA đang chuẩn bị một cách tiếp cận mới trong cuộc đua trở lại Mặt trăng: không chỉ đưa tàu đổ bộ hay xe tự hành, mà còn triển khai các drone để khảo sát những khu vực con người chưa từng đặt chân tới.

Theo Popular Science, sứ mệnh có tên MoonFall dự kiến được phóng vào năm 2028, với mục tiêu đưa 4 drone tới khu vực cực nam Mặt trăng. Đây là nơi được xem là đặc biệt quan trọng đối với chương trình Artemis, bởi có thể chứa băng nước trong các vùng tối vĩnh viễn và cũng là khu vực NASA muốn tìm hiểu kỹ trước khi đưa phi hành gia tới làm việc lâu dài.

Drone bay trên Mặt trăng để “dọn đường” cho Artemis

NASA đang hướng tới chuyến Artemis III, dự kiến đưa con người trở lại bề mặt Mặt trăng. Trong bối cảnh đó, các dự án khảo sát trước khi hạ cánh trở nên rất quan trọng. MoonFall được thiết kế để cung cấp hình ảnh chi tiết, dữ liệu địa hình và thông tin môi trường tại cực nam Mặt trăng, nơi địa hình phức tạp hơn nhiều so với những khu vực từng được các phi hành gia Apollo khám phá.

Hình ảnh phác họa về một máy bay không người lái MoonFall đang hoạt động gần Cực Nam Mặt Trăng. Ảnh: NASA

Phòng thí nghiệm Sức đẩy phản lực của NASA ở Nam California đang phát triển thiết kế drone và thử nghiệm phần cứng nguyên mẫu trước thời điểm phóng dự kiến năm 2028. Mỗi drone sẽ hạ xuống bề mặt Mặt trăng, sau đó thu thập hình ảnh độ phân giải cao trong một “ngày Mặt trăng”, tương đương tối đa khoảng 14 ngày trên Trái đất. Sau chuyến bay cuối cùng, một số thiết bị trên drone vẫn có thể tiếp tục hoạt động thêm vài tháng nếu sống sót qua đêm Mặt trăng.

Đêm trên Mặt trăng là thử thách khắc nghiệt. Nhiệt độ có thể giảm xuống mức cực thấp, khoảng -208 độ F, tức xấp xỉ -133 độ C. Vì vậy, các thiết bị được thiết kế để “sống qua đêm” phải chịu được môi trường lạnh sâu, thiếu ánh sáng và không có khí quyển bảo vệ.

Mỗi drone MoonFall dự kiến nặng khoảng 550 pound, tương đương gần 250 kg, cao khoảng 1,2 m và có đường kính khoảng 2,1 m. Chúng được trang bị hệ thống hình ảnh Lunar Dashcam để tạo bản đồ địa hình. Ngoài camera, drone còn mang theo mảng phản xạ laser giúp trung tâm điều khiển xác định chính xác vị trí, hệ thống phổ kế neutron để kiểm tra khả năng tồn tại nước dưới bề mặt và một phổ kế khác để đo bức xạ.

Những dữ liệu này có ý nghĩa lớn với các chuyến bay có người lái. Trước khi phi hành gia đặt chân xuống một khu vực xa lạ, NASA cần biết nơi nào đủ an toàn để hạ cánh, nơi nào có địa hình nguy hiểm, khu vực nào có tiềm năng tài nguyên và mức bức xạ tại đó ra sao.

Cực nam Mặt trăng trở thành điểm nóng mới của cuộc đua không gian

Để đưa các drone lên Mặt trăng, NASA chọn Firefly Aerospace, công ty có trụ sở tại Texas, chế tạo tàu vũ trụ vận chuyển. Tàu Elytra của Firefly sẽ đưa các drone trong hành trình khoảng 45 ngày từ Trái đất tới Mặt trăng. Sau khi vào quỹ đạo Mặt trăng, tàu sẽ hạ thấp độ cao, thực hiện thao tác giảm tốc và thả các drone ở khoảng cách chừng 31 dặm, tức gần 50 km, phía trên cực nam Mặt trăng.

Firefly không phải cái tên xa lạ trong các sứ mệnh Mặt trăng. Tháng 3/2025, tàu đổ bộ Blue Ghost của công ty này trở thành tàu đổ bộ thương mại đầu tiên tiếp cận bề mặt Mặt trăng. Trong nhiệm vụ đó, Blue Ghost mang theo 10 thiết bị của NASA nhằm thu thập dữ liệu về phần dưới bề mặt Mặt trăng và chụp được những hình ảnh ấn tượng về nhật thực nhìn từ Mặt trăng.

Sứ mệnh MoonFall cho thấy cực nam Mặt trăng đang trở thành một trong những khu vực được quan tâm nhất trong thám hiểm không gian. Nơi đây được cho là có thể chứa băng nước, nguồn tài nguyên quan trọng nếu con người muốn xây dựng căn cứ lâu dài. Nước có thể dùng cho sinh hoạt, tạo oxy và thậm chí tách thành hydro, oxy để làm nhiên liệu tên lửa trong tương lai.

Tuy nhiên, việc khai thác tài nguyên Mặt trăng cũng gây tranh luận. Một số nhà khoa học lo ngại hoạt động khai thác có thể làm ảnh hưởng đến nghiên cứu khoa học, trong khi nhiều cộng đồng bản địa xem Mặt trăng là không gian linh thiêng và phản đối việc làm tổn hại thiên thể này.

Hiện NASA và 66 quốc gia khác đã ký Thỏa thuận Artemis. Đây không phải một hiệp ước quốc tế ràng buộc đầy đủ, nhưng đặt ra các nguyên tắc chung cho hoạt động khám phá không gian, trong đó có Mặt trăng. Cùng lúc, nhóm Artemis do NASA dẫn dắt cũng đang cạnh tranh với sáng kiến thám hiểm cực nam Mặt trăng do Trung Quốc dẫn đầu, nơi các bên đều quan tâm đến khả năng khai thác tài nguyên trong thế kỷ này.

Với MoonFall, NASA không chỉ thử nghiệm một loại phương tiện mới cho Mặt trăng, mà còn chuẩn bị những bước đi cụ thể cho giai đoạn con người quay lại và ở lại lâu hơn trên vệ tinh tự nhiên của Trái đất. Nếu thành công, các drone này có thể mở ra cách khảo sát linh hoạt hơn: bay qua những khu vực nguy hiểm, ghi hình địa hình ở cự ly gần và gửi về dữ liệu trước khi phi hành gia mạo hiểm tiếp cận.

Nói cách khác, trước khi con người đặt chân đến những vùng chưa từng được khám phá ở cực nam Mặt trăng, các drone MoonFall sẽ là “người đi trước”, giúp NASA nhìn rõ hơn nơi mà các sứ mệnh Artemis có thể hạ cánh trong tương lai.

Thủy Long

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/nasa-dua-4-drone-len-cuc-nam-mat-trang-de-tim-diem-ha-canh-cho-phi-hanh-gia-artemis-252492.html