NASA phát hiện bằng chứng lâu đời về nước trên Sao Hỏa

2 giờ trướcBài gốc

Xe tự hành của NASA phát hiện một số bằng chứng cổ xưa nhất về sự xuất hiện của nước trên sao Hỏa. Ảnh: NASA/Reuters.

Các nhà nghiên cứu cho biết robot sáu bánh này đã phát hiện các cấu trúc địa chất ở độ sâu tới 35 mét dưới bề mặt, trong quá trình di chuyển khoảng 6,1 km bên trong miệng hố Jezero, khu vực thuộc bán cầu Bắc của Sao Hỏa, từng được cho là chứa đầy nước và là một hồ cổ đại.

Tàu thăm dò tự hành Perseverance đã xác định các lớp trầm tích xếp tầng và bề mặt bị bào mòn, đặc trưng của môi trường châu thổ, dạng tích tụ trầm tích hình quạt lớn hình thành tại nơi sông đổ vào hồ. Các nhà khoa học ước tính châu thổ hiện bị chôn vùi này có niên đại khoảng 3,7 đến 4,2 tỷ năm trước. Sao Hỏa, giống như Trái Đất, hình thành cách đây khoảng 4,5 tỷ năm, cho thấy cấu trúc này xuất hiện khá sớm trong lịch sử hành tinh.

Nhóm nghiên cứu cho biết châu thổ này có trước một cấu trúc tương tự trên bề mặt gần đó, gọi là “Châu thổ phía Tây”, có niên đại khoảng 3,5 đến 3,7 tỷ năm.

Thiết bị RIMFAX trên robot phát các xung radar xuống lòng đất và ghi nhận tín hiệu phản xạ từ các cấu trúc ngầm, qua đó lập bản đồ ba chiều dưới bề mặt. Phát hiện mới dựa trên dữ liệu sâu nhất mà RIMFAX thu thập được từ trước đến nay, trong giai đoạn từ tháng 9/2023 đến tháng 2/2024, tương đương 250 ngày Sao Hỏa.

Do nước được xem là yếu tố then chốt cho khả năng tồn tại sự sống trong quá khứ, các bằng chứng ngày càng nhiều về môi trường ẩm ướt trước đây trên Sao Hỏa đặc biệt được quan tâm. Hành tinh này hiện lạnh và khô cằn, nhưng trước kia từng có khí quyển dày hơn và khí hậu ấm hơn, cho phép nước tồn tại ở dạng lỏng trên bề mặt.

Bán cầu bắc của Sao Hỏa được cho là đã từng ngập nước từ rất lâu trước đây. Ảnh: AP.

Bà Emily Cardarelli, nhà khoa học hành tinh thuộc Đại học California, Los Angeles và là tác giả chính của nghiên cứu công bố trên tạp chí Science Advances hôm 18/3, nhận định: từ các cấu trúc mà RIMFAX ghi nhận, có thể cho rằng miệng hố Jezero từng là môi trường giàu nước, có khả năng lưu giữ dấu hiệu sinh học, tồn tại trước khi hình thành “châu thổ phía Tây”.

“Dấu hiệu sinh học” được hiểu là các bằng chứng hóa học hoặc vật lý cho thấy sự tồn tại của sự sống trong quá khứ hoặc hiện tại. Trên Trái Đất, các châu thổ sông là nơi tích tụ trầm tích và tạo ra môi trường thuận lợi cho vi sinh vật phát triển.

Trước đó, các nhà khoa học thông báo một mẫu đá do Perseverance thu thập tại hố Jezero chứa dấu hiệu sinh học tiềm năng, gợi ý về sự sống vi sinh cổ đại, dù các khoáng chất trong mẫu cũng có thể hình thành thông qua các quá trình phi sinh học. Mẫu đá này có niên đại khoảng 3,2 đến 3,8 tỷ năm.

Kể từ năm 2021, tàu Perseverance đã tiến hành thăm dò miệng hố Jezero. Các nhà khoa học tin rằng các dòng sông từng chảy tràn qua thành miệng hố, hình thành một hồ nước cổ.

Các đặc điểm sông ngòi không chỉ xuất hiện trên bề mặt Sao Hỏa. Ảnh: NASA.

Ngoài ra, các nhà khoa học Trung Quốc trước đây cũng cho biết radar xuyên đất trên robot Zhurong đã phát hiện dấu hiệu dưới bề mặt giống như các bãi cát ven bờ của một đại dương có thể từng tồn tại ở vùng đồng bằng phía Bắc Sao Hỏa.

Theo bà Cardarelli, ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy nước lỏng từng tồn tại trên bề mặt Sao Hỏa, từ các kênh chảy, hồ trong miệng hố cho đến trầm tích châu thổ, cả trên bề mặt và bị chôn vùi dưới lòng đất. Bà nhấn mạnh: “Sao Hỏa rất đa dạng và mỗi sứ mệnh thám hiểm của tàu thăm dò lại hé lộ thêm một mảnh ghép về quá khứ bí ẩn và sự hình thành ban đầu của hành tinh láng giềng của chúng ta này”.

Thúy Hà

Nguồn: Reuters

Nguồn Thanh Hóa : http://baothanhhoa.vn/nasa-phat-hien-bang-chung-lau-doi-ve-nuoc-tren-sao-hoa-281743.htm