Tàu thám hiểm Curiosity của NASA tại điểm Mary Anning. Nguồn: Reuters.
Theo nghiên cứu công bố trên tạp chí Nature Communications, tàu Curiosity rover đã xác định 7 hợp chất hữu cơ trong đá hình thành từ đáy hồ cổ gần xích đạo sao Hỏa. Đáng chú ý, 5 trong số đó chưa từng được phát hiện trước đây. Ngoài ra, dữ liệu còn cho thấy dấu hiệu của một hợp chất có cấu trúc tương tự như ADN.
Các hợp chất hữu cơ (chủ yếu chứa cacbon) là nền tảng của sự sống trên Trái Đất. Tuy nhiên, các nhà khoa học nhấn mạnh rằng những chất này cũng có thể hình thành từ các quá trình địa chất tự nhiên, không nhất thiết liên quan đến sinh học.
Phát hiện lần này đặc biệt có ý nghĩa khi xét đến bối cảnh lịch sử của sao Hỏa. Hành tinh này được cho là hình thành cách đây khoảng 4,5 tỷ năm và từng có khí hậu ấm, ẩm hơn hiện tại. Mẫu đá được Curiosity phân tích có niên đại ít nhất 3,5 tỷ năm, được hình thành từ trầm tích do nước chảy, đây yếu tố then chốt cho môi trường sống của vi sinh vật.
Thí nghiệm được tiến hành tại khu vực Glen Torridon trong miệng hố Gale, nơi có khả năng bảo tồn tốt các phân tử hữu cơ. Tại điểm khoan “Mary Anning”, robot đã nghiền mẫu đá và sử dụng thiết bị phân tích để tách các hợp chất phức tạp thành dạng nhỏ hơn, dễ nhận diện.
Nhà khoa học Amy Williams cho biết, dù chưa thể khẳng định sao Hỏa từng có sự sống, kết quả nghiên cứu tiếp tục củng cố bằng chứng rằng hành tinh này từng là môi trường có thể sinh sống vào thời điểm sự sống bắt đầu xuất hiện trên Trái Đất.
Kết quả cũng cho thấy sự hiện diện của các dạng cacbon hữu cơ phức tạp trong lớp đá gần bề mặt sao Hỏa, bất chấp điều kiện bức xạ khắc nghiệt. Trong quá trình phân tích cũng phát hiện thêm một số phân tử hữu cơ nhỏ hơn chưa từng được ghi nhận trước đây. Dù vậy, giới khoa học cho rằng để có bằng chứng chắc chắn về sự sống cổ đại, cần đưa mẫu vật từ sao Hỏa về Trái Đất để nghiên cứu sâu hơn.
Từ các dữ liệu thu thập được, NASA tin rằng nếu sao Hỏa từng có sự sống, dấu vết của nó vẫn có thể được tìm thấy trong tương lai.
Thanh Trúc