NASA sẵn sàng chuyến bay siêu thanh đầu tiên trong tháng 6

2 giờ trướcBài gốc

Sau chuyến bay thử nghiệm đầu tiên vào tháng 10/2025 và 14 chuyến bay thử nghiệm khác kể từ tháng 3/2026, máy bay X-59 đã sẵn sàng cho chuyến bay siêu thanh Mach 1.6 (1.960 km/h) đầu tiên trong tháng 6.

Theo NASA, dự kiến máy bay X-59 sẽ bay với tốc độ hơn 1.014 km/h ở độ cao khoảng 13.106m, đánh dấu cột mốc quan trọng trong chương trình. Sau đó, phương tiện sẽ thực hiện chuyến bay với thông số vận hành thực tế nhằm đạt tốc độ Mach 1.4 (1.489 km/h) ở độ cao khoảng 16.700m. Những mục tiêu hiệu suất này rất quan trọng do phù hợp với điều kiện NASA định sử dụng khi X-59 bay qua các khu dân cư ở Mỹ.

Mặc dù X-59 được thiết kế để giảm thiểu tiếng nổ gắn liền với máy bay siêu thanh nhưng loạt chuyến bay ban đầu không nhằm chứng minh khả năng đó. Một máy bay hộ tống thông thường sẽ đồng hành với X-59 và tiếng nổ siêu thanh lớn hơn do nó tạo ra sẽ che đi bất kỳ âm thanh nào phát ra từ máy bay của NASA. Trong suốt quá trình, máy bay hộ tống cũng mang theo đầu dò cảm biến sốc chuyên dụng để thu thập dữ liệu về sóng xung kích của X-59.

Máy bay X-59 của NASA. Ảnh: NASA/Jim Ross.

NASA gần đây hoàn thành một số cột mốc quan trọng trong chương trình thử nghiệm X-59 trước khi thực hiện chuyến bay siêu thanh đầu tiên trong tháng này. Cụ thể, trong tháng 5 vừa qua, máy bay X-59 đã thu gọn càng đáp lần đầu tiên, để lộ hình dáng của phương tiện khi bay ở chế độ toàn hành trình.

Thêm nữa, gần đây, X-59 cũng đạt tốc độ Mach 0.95 (khoảng 1.009 km/h) và thực hiện 2 chuyến bay thử nghiệm đầu tiên trong cùng một ngày.

Một trong những tính năng độc đáo nhất của X-59 là hệ thống tầm nhìn bên ngoài (eXternal Vision System, hay XVS). Máy bay X-59 được thiết kế hoàn toàn không có kính chắn gió phía trước, thay vào đó sử dụng một loạt camera truyền dữ liệu đến màn hình thực tế tăng cường. Với hệ thống tầm nhìn bên ngoài trang bị camera độc đáo, phi công X-59 có thể theo dõi thông qua màn hình hiển thị trực tiếp phía trước máy bay.

Các kỹ sư cũng giám sát chặt chẽ cách X-59 hoạt động trong quá trình cất cánh, hạ cánh và vận hành bay. Cảm biến áp lực được lắp đặt khắp máy bay giúp đo tải trọng cấu trúc và ghi lại bộ khung máy bay phản ứng như thế nào trước các lực khác nhau trong quá trình thử nghiệm.

X-59 là máy bay siêu thanh được thiết kế với hình dáng thuôn dài độc đáo nhằm giảm âm lượng tiếng nổ phát sinh khi phương tiện vượt qua rào cản âm thanh. Mục tiêu của NASA là phát triển công nghệ "không ồn" có thể giảm thiểu tác động của tiếng nổ lên mặt đất, qua đó dỡ bỏ quy định cấm bay hiện nay đối với máy bay siêu thanh.

Trong đợt bay thử nghiệm sắp tới, các kỹ sư sẽ đánh giá hiệu suất trong điều kiện siêu thanh thực sự. Dự kiến X-59 sẽ đạt mục tiêu hiệu suất cao nhất trong giai đoạn này, bao gồm tốc độ cao nhất Mach 1.6 (1.960 km/h) và độ cao tối đa 18.288m. Tuy nhiên, không phải mọi chuyến bay đều diễn ra ở tốc độ siêu thanh. Đội kỹ sư sẽ tiếp tục thực hiện nhiều chuyến bay ở tốc độ cận âm và độ cao thấp hơn để theo dõi hoạt động của máy bay trong nhiều điều kiện khác nhau.

Sau khi thực hiện chuyến bay siêu thanh đầu tiên trong tháng 6, NASA dự kiến sẽ bắt đầu thử nghiệm giai đoạn 2 trong cuối năm nay. Đây là giai đoạn chủ chốt đối với mục tiêu giảm tác động của tiếng nổ trên mặt đất khi máy bay bay qua với tốc độ siêu thanh.

Từ năm 1973, các chuyến bay siêu thanh đã bị cấm trên đất liền ở Mỹ do tiếng nổ lớn gây ảnh hưởng lớn tới người dân trên mặt đất. NASA hy vọng các công nghệ được phát triển cho X-59 có thể giúp dỡ bỏ hạn chế đối với các chuyến bay siêu thanh trên đất liền, mở đường cho bay siêu thanh thương mại trong tương lai.