Bộ trưởng Quốc phòng Estonia, Hanno Pevkur, phát biểu trong một cuộc phỏng vấn tại Vilnius, Lithuania, ngày 16/4. Ảnh: Reuters.
Một máy bay chiến đấu của NATO đã phóng tên lửa bắn hạ UAV xâm nhập không phận Estonia, trong sự cố mới nhất làm bùng lên làn sóng lo ngại tại các quốc gia Baltic về việc chiến sự Nga - Ukraine đang ngày càng “tràn biên giới”.
Điều gây chú ý là chính Ukraine sau đó lên tiếng xin lỗi các nước Baltic, đồng thời cáo buộc Nga đã dùng tác chiến điện tử để “đẩy” UAV Ukraine lạc hướng vào không phận NATO.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Ukraine Heorhii Tykhyi viết trên mạng xã hội X rằng Nga đang liên tục gây nhiễu và giả mạo tín hiệu GPS nhằm chuyển hướng UAV Ukraine sang khu vực Baltic.
“Chúng tôi xin lỗi Estonia và những người bạn Baltic vì các sự cố ngoài ý muốn như vậy”, ông Tykhyi nói, đồng thời nhấn mạnh Kiev không sử dụng lãnh thổ Latvia hay Estonia để mở các cuộc tấn công nhằm vào Nga.
Theo phía Ukraine, các mục tiêu quân sự mà Kiev nhắm tới đều nằm bên trong lãnh thổ Nga và UAV của họ chỉ hoạt động trong không phận Nga để tiếp cận mục tiêu.
Sự cố xảy ra trong bối cảnh Ukraine đang gia tăng mạnh các đợt tập kích tầm xa nhằm vào hạ tầng quân sự và công nghiệp quốc phòng của Nga. Tuy nhiên, nhiều UAV trong số đó gần đây liên tục xuất hiện gần biên giới các nước NATO ở Baltic, khiến khu vực này rơi vào trạng thái báo động.
Tại Estonia, quân đội nước này cho biết chiếc UAV bay vào không phận khoảng giữa trưa theo giờ địa phương, tiến vào khu vực đông nam nước này từ phía Nga.
Một chiến đấu cơ NATO của Romania đang thực hiện nhiệm vụ huấn luyện đã được điều động khẩn cấp và phóng một tên lửa để bắn hạ mục tiêu lúc 12h14.
Quân đội Estonia cho biết chiếc UAV đã bị theo dõi từ trước khi vượt biên giới và quyết định khai hỏa được đưa ra nhằm “giảm thiểu nguy cơ với dân thường và hạ tầng dân sự”.
Theo Tallinn, sự cố xảy ra trong điều kiện Nga triển khai tác chiến điện tử cường độ cao, bao gồm gây nhiễu và giả mạo tín hiệu GPS.
NATO sau đó xác nhận máy bay Romania đã bắn hạ UAV trên không phận Estonia và cho biết liên minh quân sự này “sẵn sàng phản ứng trước mọi mối đe dọa trên không”.
Không chỉ Estonia, Latvia cùng ngày cũng phải phát cảnh báo đe dọa trên không do nghi có UAV tiến vào không phận từ khu vực biên giới Nga.
Chính quyền Latvia đã yêu cầu người dân gần biên giới ở trong nhà, trong khi các tiêm kích thuộc lực lượng tuần tra Baltic của NATO được điều động khẩn cấp.
Theo truyền thông địa phương, tình trạng báo động đã gây ra nhiều cảnh hỗn loạn tại khu vực biên giới: tàu hỏa bị đình chỉ, các kỳ thi quốc gia dành cho học sinh lớp 9 phải tạm dừng, nhiều cửa hàng thực phẩm đóng cửa giữa ban ngày.
Dù Estonia xác định UAV bị bắn hạ là của Ukraine, cả chính quyền Tallinn và Riga đều cho rằng trách nhiệm cuối cùng thuộc về Moscow vì chiến dịch quân sự và hoạt động gây nhiễu điện tử của Nga.
Ngoại trưởng Estonia Margus Tsahkna tuyên bố đây là “hệ quả trực tiếp từ cuộc chiến và các hành động khiêu khích của Nga”.
“Estonia đang tăng cường hợp tác với Ukraine để củng cố năng lực phòng không và chống UAV”, ông Tsahkna viết trên X.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuần trước cũng cho biết Kiev sẽ cử chuyên gia sang Latvia nhằm hỗ trợ bảo vệ bầu trời nước này trước nguy cơ UAV xâm nhập.
Lo ngại tại Bắc Âu và Baltic đang gia tăng nhanh chóng trong những tháng gần đây. Hồi tháng 5, Finland từng phải ban bố cảnh báo khẩn tại khu vực thủ đô Helsinki vì nghi có hoạt động UAV, buộc sân bay Helsinki phải tạm dừng hoạt động suốt ba giờ đồng hồ.
Dù cuối cùng không phát hiện UAV nào, quân đội Phần Lan vẫn phải điều tiêm kích và lực lượng khẩn cấp tới hiện trường.
Các nước Baltic hiện ngày càng lo ngại chiến sự Nga - Ukraine không còn bị giới hạn trong phạm vi tiền tuyến, mà đang dần tạo ra những “vùng xám an ninh” ngay sát lãnh thổ NATO — nơi chỉ một UAV lạc hướng cũng có thể châm ngòi cho một cuộc khủng hoảng lớn hơn.
Theo Reuters
Huyền Chi