NATO không kích hoạt phòng thủ chung sau vụ 'tên lửa Iran bay tới Thổ Nhĩ Kỳ'

3 giờ trướcBài gốc

Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho biết liên minh hiện chưa xem xét kích hoạt Điều 5 – điều khoản phòng thủ tập thể, sau vụ một tên lửa đạn đạo hướng về Thổ Nhĩ Kỳ bị hệ thống phòng không NATO bắn hạ.

Tổng thư ký NATO Mark Rutte trong cuộc phỏng vấn với hãng tin Reuters, ở Brussels, Bỉ, ngày 5/3/2026. (Ảnh: REUTERS/Yves Herman)

Trả lời phỏng vấn Reuters tại trụ sở NATO ở Brussels ngày 5/3, ông Rutte khẳng định: “Không ai đang nói đến Điều 5”, dù thừa nhận sự việc là “nghiêm trọng”.

Theo ông, điều quan trọng nhất là sự cố này cho thấy NATO luôn duy trì sức mạnh và mức độ cảnh giác cao trước các mối đe dọa. “Hệ thống phòng thủ tên lửa của NATO đã bắn hạ quả tên lửa đó. Điều này cho thấy rõ rằng với cách tiếp cận phòng thủ 360 độ, chúng tôi sẽ bảo vệ từng tấc lãnh thổ của NATO”, ông nói.

Trước đó, Thổ Nhĩ Kỳ – một thành viên của NATO – cho biết hệ thống phòng không của liên minh ngày 4/3 đã bắn hạ một tên lửa đạn đạo bị cáo buộc do Iran phóng, khi tên lửa này đang bay vào không phận nước này. Vụ việc làm dấy lên lo ngại xung đột có thể lan rộng và kéo toàn bộ NATO vào cuộc.

Mảnh vỡ của hệ thống phòng không NATO sau khi đánh chặn một tên lửa phóng được cho là phóng từ Iran, ở miền nam Thổ Nhĩ Kỳ, ngày 4/3/2026, trong hình ảnh trích từ video. (Ảnh: Hãng thông tấn Ihlas (IHA) qua Reuters)

Theo Điều 5 của NATO, một cuộc tấn công nhằm vào bất kỳ thành viên nào của liên minh sẽ được coi là tấn công vào toàn bộ liên minh, buộc các nước đồng minh phải có hành động hỗ trợ, trong đó có thể bao gồm sử dụng lực lượng quân sự.

Tuy nhiên, Bộ Tổng tham mưu các lực lượng vũ trang Iran ngày 5/3 đã bác bỏ cáo buộc, khẳng định nước này không phóng tên lửa về phía Thổ Nhĩ Kỳ và nhấn mạnh Tehran tôn trọng chủ quyền của quốc gia láng giềng mà họ gọi là “thân thiện”.

Trong khi đó, cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran đã bước sang ngày thứ 6, với phạm vi xung đột lan rộng vượt ra ngoài khu vực Vùng Vịnh, sang nhiều khu vực khác của châu Á. Tình hình này gây biến động mạnh trên thị trường toàn cầu, đồng thời khiến hàng nghìn du khách và cư dân tìm cách rời khỏi Trung Đông.

Khói bốc lên sau các đợt oanh kích của Israel tại miền nam Liban, nhìn từ miền bắc Israel, ngày 5/3/2026. (Ảnh: AP/Ariel Schalit)

NATO vẫn ủng hộ hành động của Mỹ

Ông Rutte cho biết nhiều quốc gia thành viên NATO ủng hộ các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, vì cho rằng Tehran đang tiến gần tới mức trở thành mối đe dọa đối với châu Âu.

Tuy vậy, một số lãnh đạo trong NATO, như Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan, đã chỉ trích chiến dịch quân sự này, cho rằng đây là sự vi phạm nguy hiểm đối với luật pháp quốc tế.

Khi được hỏi liệu Mỹ có một chiến lược rõ ràng để tránh gây bất ổn mới cho châu Âu hay không, ông Rutte cho biết sau các cuộc trao đổi với lãnh đạo quân sự và chính trị cấp cao của Mỹ, ông “tin chắc họ biết mình đang hướng tới điều gì”.

Trước những chỉ trích cho rằng ông thường xuyên dành lời khen cho Tổng thống Mỹ Donald Trump, ông Rutte cho rằng vai trò lãnh đạo của Washington trong NATO là rất quan trọng.

“Rõ ràng tôi tin rằng Mỹ là đồng minh mạnh mẽ nhất và mang tính cốt lõi nhất trong liên minh. Nếu tổng thống của quốc gia đó có thể thúc đẩy toàn bộ NATO đạt mức chi tiêu quốc phòng 2% GDP vào năm ngoái, rồi tại The Hague cùng thống nhất nâng lên 5%, thì tôi nghi ngờ rằng nếu không có Tổng thống Trump, chúng ta có thể đạt được điều đó hay không", ông Rutte nhận định.

Bên cạnh đó, ông cũng hoan nghênh các đề xuất của Pháp về tăng cường vai trò răn đe hạt nhân của châu Âu, nhưng nhấn mạnh ô hạt nhân của Mỹ vẫn là bảo đảm an ninh tối thượng đối với NATO.

“Tôi hoàn toàn tin tưởng rằng Mỹ vẫn cam kết mạnh mẽ với NATO", ông Rutte khẳng định.

Tiếp tục hỗ trợ Ukraine

Tổng thư ký NATO cũng nhấn mạnh các lãnh đạo liên minh đã thống nhất rằng việc hỗ trợ Ukraine trong chiến sự với Nga vẫn phải được duy trì, ngay cả khi các quốc gia Trung Đông đang gấp rút tăng cường kho vũ khí, đặc biệt là các hệ thống phòng không.

Thừa nhận nguồn cung vũ khí phòng không hiện đang khan hiếm, ông Rutte cho rằng ngành công nghiệp quốc phòng cần tăng tốc sản xuất, tương tự cách các nước NATO đã mở rộng sản lượng đạn pháo trong những năm gần đây.

“Chúng ta cần lặp lại những gì đã làm với đạn dược đối với các loại khí tài lớn khác”, ông nói.

Diễm Châu (Nguồn: Reuters)

Nguồn VTC : https://vtcnews.vn/nato-chua-tinh-kich-hoat-dieu-5-sau-vu-ten-lua-iran-bay-toi-tho-nhi-ky-ar1006120.html