Phong bao lì xì gắn liền với thông điệp chúc may mắn năm mới tại một số quốc gia như Việt Nam, Trung Quốc, Singapore... Ảnh: Lê Tín/Pexels.
Hóngbāo (hồng bao) vốn ra đời từ tập quán mừng tuổi của người Trung Quốc, sau đó lan rộng sang nhiều quốc gia châu Á và cộng đồng Hoa kiều.
Đối với phong tục này, người nhận thường không đánh giá bằng việc tiền mừng nhiều hay ít, mà bằng thông điệp chúc tụng đi kèm. Theo đó, con số trong bao trở thành một phần của “ngôn ngữ Tết”, đặc biệt ở những nền văn hóa chịu ảnh hưởng mạnh của lối chơi chữ và đồng âm.
Tại Trung Quốc và nhiều cộng đồng nói tiếng Hoa, nguyên tắc phổ biến nhất là tránh số 4. Lý do nằm ở đồng âm, cách đọc số 4 trong tiếng Hán gần với từ “tử”, gợi liên tưởng đến điều không may.
Ngược lại, số 8 thường được ưa chuộng vì gắn với ý niệm phát đạt và thịnh vượng trong quan niệm dân gian, nên các con số như 8, 88, 800… dễ xuất hiện hơn trong phong bao ngày Tết.
Không chỉ 4 và 8, “bảng chữ cái may rủi” của phong bao đỏ còn mở rộng sang các con số khác. Nhiều nơi coi số 9 là lựa chọn đẹp vì gợi liên tưởng đến sự dài lâu, vĩnh cửu.
Ở Singapore và Malaysia, nơi cộng đồng người Hoa đông đảo và chịu ảnh hưởng mạnh của tiếng Phúc Kiến và Quảng Đông, Ang bao (bao lì xì đỏ) được dùng rộng rãi trong đời sống hàng ngày và dịp lễ Tết. Vì vậy, “luật con số” cũng được duy trì khá rõ ràng.
CNA ghi nhận một số kiêng kỵ thường gặp như tránh số lẻ và tránh các mệnh giá có số 4 (ví dụ 4 hoặc 14) đối với những người coi trọng yếu tố kiêng kỵ. Việc ưu tiên số chẵn thường được lý giải theo quan niệm cân bằng, tròn đầy trong các dịp hỷ sự, đồng thời giúp người tặng tránh rơi vào những liên tưởng “không đẹp” của số lẻ trong một số bối cảnh văn hóa.
Tại Việt Nam, “lì xì” được hiểu là mừng tuổi, lấy may đầu năm, nhưng cách chọn số tiền cũng thường chịu ảnh hưởng của tâm lý chuộng con số đẹp. Không ít gia đình ưu tiên các mốc tròn và mang ý nghĩa chúc tụng rõ ràng.
Chuyên gia cho rằng với người lớn tuổi, nhiều người chọn các khoản gắn với con số 100 như một biểu tượng của trường thọ và đủ đầy phúc lộc, cho thấy con số trong lì xì đôi khi được nhìn như một thông điệp chúc thọ hơn là giá trị tiền mặt.
Quỳnh Trang