Nét đẹp văn hóa từ Lễ hội Phá bàu của đồng bào Khmer

3 giờ trướcBài gốc

Người dân tham gia Lễ hội Phá bàu tại xã Lộc Hưng.

Lễ hội không chỉ để bảo tồn một phong tục truyền thống lâu đời mà còn góp phần quảng bá nét đẹp văn hóa đặc trưng của dân tộc Khmer. Từ nghi thức truyền thống đến các hoạt động cộng đồng, lễ hội tiếp tục được gìn giữ, phát huy, trở thành điểm nhấn văn hóa tại địa phương.

Gìn giữ qua nhiều thế hệ

Ngay từ sáng sớm, không khí của lễ hội đã rộn ràng với tiếng nhạc, tiếng nói cười. Cùng với đó là sắc màu tươi sáng, nổi bật từ những bộ trang phục truyền thống và sự háo hức của người dân sau bao ngày mong chờ.

Trong ký ức của già làng Lâm Đin ở ấp Sóc Lớn (xã Lộc Hưng), Lễ hội Phá bàu luôn chiếm một vị trí không thể thay thế trong đời sống văn hóa của đồng bào ở địa phương. Lễ hội phản ánh sâu sắc tư duy ứng xử với môi trường tự nhiên thông qua hoạt động đánh bắt thủy sản truyền thống. Phần lễ quan trọng là nghi thức tạ ơn thần linh đã ban cho nguồn nước, tôm cá đầy bàu và cầu mong một mùa vụ mới được mưa thuận gió hòa, ấm no cho người dân trong sóc.

Một người dân bắt được cá trong bàu nước tại lễ hội.

Già làng Lâm Đin kể: Trước đây, lễ hội mang tính tự phát, không được tổ chức quy mô, bài bản, chỉ có một nhóm nhỏ người tham dự. Từ khi được Nhà nước quan tâm đầu tư, bà con đã nỗ lực phối hợp với chính quyền địa phương duy trì đều đặn tổ chức lễ hội vào tháng 3 hàng năm. “Mỗi dịp lễ hội, con cháu dù ở bất cứ nơi đâu cũng đều trở về sum họp, quây quần bên nhau. Không chỉ vậy, lễ hội còn là dịp để mời gọi anh em đồng bào S’tiêng cùng các dân tộc khác đến chung vui, gắn kết để cùng nhau góp sức xây dựng và phát triển lễ hội ngày càng bền vững, rực rỡ hơn” - già làng Lâm Đin cho biết.

Sau phần lễ trang trọng, không gian tổ chức trở nên náo nhiệt với các hoạt động vui chơi giải trí mang đậm tính cộng đồng. Các trò chơi dân gian như: đi cà kheo, bịt mắt đập niêu, giấu khăn… thu hút sự tham gia hào hứng của người dân ở mọi lứa tuổi.

Việc duy trì Lễ hội Phá bàu qua từng năm góp phần giữ gìn bản sắc dân tộc, bồi đắp tinh thần đoàn kết và tiếp tục trao truyền những giá trị văn hóa tốt đẹp cho thế hệ sau. Từ đó, lễ hội không chỉ làm giàu đời sống tinh thần của người dân mà còn mở thêm cơ hội quảng bá hình ảnh địa phương, phát huy giá trị văn hóa gắn với phát triển bền vững.

Phần hội càng thêm sôi động với các hoạt động bắt cá tại bàu nước. Đây là dịp để bà con vừa khai thác sản vật từ các bàu nước vừa vui chơi, giao lưu và thắt chặt tình đoàn kết sau những ngày lao động vất vả. Đặc biệt, trong lúc bà con xuống bàu bắt cá, ở trên bờ, tiếng nhạc ngũ âm vang lên và những điệu múa dân gian được thể hiện để khích lệ tinh thần của người tham gia.

Cùng cả gia đình tham gia hoạt động bắt cá, bà Lâm Thị Tuyết (ở ấp Sóc Lớn, xã Lộc Hưng) phấn khởi chia sẻ: “Đây là phong tục truyền thống được người Khmer duy trì và tổ chức đều đặn mỗi năm một lần. Chúng tôi luôn mong rằng con cháu mai sau sẽ tiếp tục gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa tốt đẹp của Lễ hội Phá bàu này”.

Giữ bản sắc văn hóa truyền thống

Được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia từ năm 2019, Lễ hội Phá bàu của đồng bào Khmer ở xã Lộc Hưng được duy trì tổ chức vào tháng 3 hàng năm để gìn giữ văn hóa truyền thống. Mỗi hoạt động không chỉ làm nên sức sống cho ngày hội mà còn góp phần thắt chặt tinh thần đoàn kết giữa cộng đồng các dân tộc.

Mọi người cùng tham dự liên hoan với các món ăn truyền thống, đặc biệt là cá nướng tại Lễ hội Phá bàu.

Trong những năm gần đây, Lễ hội Phá bàu được Đảng bộ, chính quyền xã Lộc Hưng quan tâm tổ chức bài bản, trở thành hoạt động văn hóa tiêu biểu của đồng bào dân tộc Khmer ở địa phương. Đáng chú ý, qua nhiều năm tổ chức, người dân luôn nêu cao tinh thần bảo tồn những nét đẹp nguyên bản thông qua việc tuân thủ nghiêm túc các nghi thức và trò chơi dân gian truyền thống. Già làng Lâm Đin vui vẻ cho biết: “Tôi rất mừng là ngày nay, con cháu vẫn tiếp nối và gìn giữ, xem đó như một phần không thể thiếu của đời sống văn hóa”.

Không chỉ dừng lại ở việc bảo tồn, lễ hội còn hướng tới giáo dục thế hệ trẻ về ý thức gìn giữ bản sắc dân tộc. Đây cũng là dịp để cộng đồng các dân tộc cùng giao lưu, tăng cường tình đoàn kết; đồng thời góp phần quảng bá hình ảnh văn hóa đặc trưng, mở ra tiềm năng phát triển du lịch địa phương.

“Với ý nghĩa quan trọng của lễ hội truyền thống Phá bàu, chúng tôi sẽ tiếp tục phát huy giá trị văn hóa. Ðồng thời thông qua lễ hội, chúng tôi mong muốn quảng bá những nét văn hóa đặc sắc, đậm đà bản sắc của người Khmer tại xã Lộc Hưng nói riêng và của tỉnh Ðồng Nai nói chung đến với đông đảo du khách”.

Phó Chủ tịch UBND xã Lộc Hưng NGUYỄN HỮU THƯƠNG

Ông Nguyễn Hữu Thương, Phó Chủ tịch UBND xã Lộc Hưng chia sẻ: Lễ hội Phá bàu không chỉ đơn thuần là dịp xuống bàu bắt cá mà còn mang ý nghĩa gắn kết tinh thần đoàn kết giữa các dân tộc. Đây là dịp để đồng bào Khmer, S’tiêng cùng các cộng đồng khác trên địa bàn giao lưu, thắt chặt tình thân ái và tạm quên đi những vất vả của cuộc sống thường ngày.

Ông Nguyễn Hữu Thương mong muốn người dân địa phương, nhất là đồng bào Khmer yêu quý và bảo vệ lễ hội bằng cả tấm lòng. Trong đó, bà con cần gìn giữ các giá trị truyền thống; đồng thời tiếp thu có chọn lọc những giá trị mới phù hợp với chủ trương của Đảng, Nhà nước và bản sắc văn hóa người Khmer tại Lộc Hưng nói riêng, tỉnh Đồng Nai nói chung.

Thanh Thảo - Thoại Anh

Nguồn Đồng Nai : https://baodongnai.com.vn/dong-nai-cuoi-tuan/202604/net-dep-van-hoa-tu-le-hoi-pha-bau-cua-dong-bao-khmer-d172461/