Năm 2026, Nga đặt mục tiêu tái gia nhập nhóm các quốc gia dẫn đầu về khả năng sản xuất thiết bị cho ngành kỹ thuật điện tử sau 45 năm. Trọng tâm của nỗ lực này là việc làm chủ công nghệ in thạch bản (quang khắc) với tiêu chuẩn 130 nanomet, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển của ngành vi điện tử quốc gia.
Việc ra mắt công nghệ riêng được xem là nền tảng cho sự phát triển của quốc gia này.
Dự án ORYeL-7 và hạ tầng máy gia tốc SKIF
Trạm thí nghiệm quang khắc tia X mang tên ORYeL-7 (Experimental REntgenovsky Lithograph) dự kiến sẽ được tích hợp vào cơ sở hạ tầng của máy gia tốc đồng bộ SKIF. Theo kế hoạch, hệ thống này sẽ chính thức đi vào hoạt động từ năm 2026.
Về quy mô tài chính, ông Dmitry Shcheglov, người đứng đầu phòng thí nghiệm thuộc Viện Vật lý Bán dẫn của Viện Hàn lâm Khoa học Nga, cho biết chi phí ước tính của dự án ORYeL-7 dao động từ 4,5 đến 5 tỷ ruble (tương đương gần 1.700 tỷ đồng). Việc đầu tư này được kỳ vọng sẽ giúp Nga hình thành chuỗi công nghệ độc lập trong sản xuất chip, giảm bớt sự phụ thuộc vào các thiết bị nhập khẩu.
Công nghệ bức xạ synchrotron thế hệ thứ 4
Máy gia tốc SKIF sẽ là nguồn bức xạ synchrotron thế hệ thứ 4 đầu tiên tại Nga. Với các thông số kỹ thuật tiên tiến, SKIF cho phép các nhà khoa học thu thập dữ liệu về cấu trúc vật chất ở cấp độ nguyên tử. Đây là bước tiến quan trọng trong việc xây dựng trạm chụp X-quang chuyên dụng phục vụ riêng cho các công việc vi điện tử.
Sự ra đời của SKIF và ORYeL-7 được giới chuyên gia đánh giá là bước đi chiến lược nhằm đưa Nga trở lại vị trí hàng đầu trong ngành công nghiệp vi điện tử toàn cầu. Hiện nay, trên thế giới chỉ có ba quốc gia sở hữu khả năng sản xuất các loại thiết bị kỹ thuật điện tử phức tạp tương đương.
Hướng tới tiêu chuẩn Angstrom
Trong khi các công nghệ in thạch bản sử dụng ánh sáng cực tím sâu (bước sóng 13,5 nm) đang dần tiến đến giới hạn vật lý, việc ứng dụng bức xạ tia X mở ra những triển vọng mới. Công nghệ khắc quang học tia X sẽ cho phép các nhà khoa học chuyển sang nghiên cứu các tiêu chuẩn công nghệ ở cấp độ Angstrom.
Mặc dù hiện tại Nga tập trung vào tiêu chuẩn 130 nanomet để đáp ứng nhu cầu thực tế, nhưng việc làm chủ công nghệ in thạch bản tia X tại trạm ORYeL-7 sẽ đóng vai trò là tiền đề cho các nghiên cứu thử nghiệm ở quy mô siêu nhỏ trong tương lai, giúp duy trì năng lực cạnh tranh công nghệ dài hạn.
Tuệ Nhân