Công khai việc triển khai tên lửa sát thủ gần Ukraine và châu Âu
Bộ Quốc phòng Nga hôm 30/12/2025 công bố họ đã triển khai hệ thống tên lửa đạn đạo tầm xa Oreshnik sang Belarus. Bộ này đã công bố những hình ảnh đầu tiên về việc đưa hệ thống này vào trạng thái sẵn sàng chiến đấu. Oreshnik là tên lửa có năng lực mang đầu đạn hạt nhân.
Đoàn xe quân sự chở tên lửa đạn đạo Oreshnik. Ảnh: Bộ Quốc phòng Nga.
Theo clip do quân đội Nga công bố, xe quân sự cơ động vận chuyển hệ thống tên lửa Oreshnik của Nga qua một cánh rừng có tuyết rơi trong diễn tập tác chiến. Binh lính thực hiện ngụy trang xe bằng lưới xanh và thượng cờ tại một căn cứ không quân ở miền Đông Belarus, gần với biên giới Nga.
Nếu tên lửa trên đúng là đã được triển khai tại đây thì thời gian để một tên lửa Nga đánh trúng lãnh thổ khối EU sẽ giảm xuống đáng kể.
Trước đó, vào ngày 18/12, Tổng thống Belarus Lukashenko tuyên bố rằng tên lửa Oreshnik đã tới Belarus vào hôm trước đó. Theo ông Lukashenko, 10 hệ thống Oreshnik như vậy đã được bố trí tại Belarus.
Trong khi đó, Tổng thống Nga Putin vào ngày 17/12 nói rằng Oreshnik sẽ được đưa vào biên chế chiến đấu trước cuối năm 2025. Còn Tổng tham mưu trưởng quân đội Nga tướng Gerasimov thì thậm chí nói rằng một lữ đoàn Nga đã được trang bị tên lửa loại này trong năm 2025.
Đúng một ngày trước thông báo của Bộ Quốc phòng Nga, Bộ Ngoại giao Nga đã cáo buộc Ukraine tập kích hàng chục UAV vào dinh thự của Tổng thống Nga Putin tại tỉnh Novgorod. Ngoại trưởng Nga Lavrov đã cảnh báo rằng nước này đã xác định được các mục tiêu cần trả đũa bên trong lãnh thổ Ukraine sau vụ tập kích UAV đó.
Hoạt động triển khai Oreshnik diễn ra trong bối cảnh các cuộc hòa đàm do Mỹ dẫn dắt đang bước vào giai đoạn quan trọng. Tổng thống Mỹ Trump đã tiếp Tổng thống Ukraine Zelensky tại Florida (Mỹ) vào hôm 28/12, tuyên bố Nga và Ukraine đã “gần hơn bao giờ hết” một dàn xếp hòa bình. Tuy nhiên, Moscow và Kiev vẫn chia rẽ sâu sắc về những vấn đề chính, như yêu cầu tối đa của Nga về vùng Donbass và số phận của nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia hiện do Nga kiểm soát.
Hiện nay, Ukraine đang tập trung vào các nỗ lực ngoại giao để chấm dứt xung đột vũ trang với Nga sau cuộc gặp thượng đỉnh 2 tiếng đồng hồ giữa Tổng thống Ukraine Zelensky và người đồng cấp Mỹ Trump. Hai nhà lãnh đạo đã thảo luận một kế hoạch hòa bình 20 điểm mà trong đó Washington sẽ cung cấp cho Kiev những bảo đảm an ninh thời hậu chiến.
Oreshnik có gì đặc biệt?
Đây là loại tên lửa đạn đạo tầm xa của Nga. Bộ Quốc phòng Mỹ xác định Oreshnik là biến thể của tên lửa RS-26 Rubezh. Lầu Năm Góc cho rằng tên lửa này ở dạng “thử nghiệm” và dựa trên dự án tên lửa đạn đạo liên lục địa RS-26 của Nga. Giới chuyên gia phương Tây tin rằng Oreshnik phái sinh từ RS-26 bằng cách bỏ đi tầng đẩy, giảm bớt tầm bay. Còn bản thân RS-26 thì lại là phiên bản làm ngắn của tên lửa đạn đạo liên lục địa RS-24 Yars.
Ước tính Oreshnik dài tầm 15 - 18,5m, với đường kính khoảng 1,9m. Tên lửa được gắn trên xe chở và bệ phóng cơ động nhằm tăng tốc độ triển khai và khả năng ẩn mình.
Hôm 30/12, Bộ Quốc phòng Belarus tuyên bố, Oreshnik có tầm bay lên tới 5.000km, đặt gần như toàn bộ châu Âu trong tầm bắn. Truyền thông Nga cho biết, tên lửa này có thể bay tới căn cứ không quân ở Ba Lan trong vòng 11 phút và tới trụ sở khối quân sự NATO đặt tại Brussels (Bỉ) trong vòng 17 phút. Tên lửa tầm xa có tầm bắn dao động từ 500km đến 5.500km.
Tổng thống Nga Putin trước đây tuyên bố, tên lửa Oreshnik “không thể bị đánh chặn” và vài quả Oreshnik gắn đầu đạn thông thường nếu sử dụng cùng lúc sẽ gây sức tàn phá tương tự như tấn công bằng đầu đạn hạt nhân.
Tên lửa Oreshnik trong thực chiến
Nga lần đầu sử dụng Oreshnik vào ngày 21/11/2024, tấn công một cơ sở ở Dnipro, miền Đông Ukraine. Khi ấy, tên lửa được phóng từ thao trường Kapustin Yar ở tỉnh Astrakhan (Nga), cách mục tiêu xấp xỉ 800km.
Vào thời điểm đó, các quan chức cấp cao của Ukraine tiết lộ rằng quả tên lửa này chỉ mang các đầu đạn giả (không chứa chất nổ).
Giới chuyên gia lưu ý rằng độ chính xác trong vụ tấn công Dnipro nói trên là đủ cho việc phóng đầu đạn hạt nhân.
Khi ấy, ông Putin mô tả đòn tấn công này là “cuộc thử nghiệm thành công” và cảnh báo Mỹ và Anh chớ cung cấp cho Ukraine vũ khí tầm xa có khả năng đánh sâu vào lãnh thổ Nga. Moscow đã cảnh báo trước cho Washington về vụ phóng này.
Trung Hiếu/VOV.VN tổng hợp