Nga hưởng lợi ra sao giữa bất ổn nguồn cung dầu ở Trung Đông?

3 giờ trướcBài gốc

Cơ sở khai thác dầu ngoài khơi bờ biển Iran. Ảnh: Getty Images/ TTXVN

Theo báo Kyiv Independent (Ukraine) ngày 3/3, sự leo thang xung đột tại Trung Đông giữa Mỹ, Israel và Iran không chỉ vẽ lại bản đồ địa chính trị mà còn đang tạo ra những xung lực kinh tế mạnh mẽ. Trong khi eo biển Hormuz đứng trước nguy cơ bị phong tỏa, Nga đang nổi lên như một bên hưởng lợi tiềm năng từ sự đứt gãy nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Cơ hội từ cơn sốt giá dầu thô

Ngay khi thị trường mở cửa vào ngày 2/3, các quan chức Nga đã nhanh chóng nhận diện cuộc khủng hoảng Trung Đông là một vận may kinh tế. Đặc phái viên Nga Kirill Dmitriev nhận định giá dầu thô có thể vượt ngưỡng 100 USD/thùng. Thực tế, giá dầu Brent trên sàn ICE London đã có lúc tăng vọt 13,04%, đạt đỉnh 82,37 USD/thùng – mức cao nhất trong hơn một năm qua.

Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến sự biến động này là tuyên bố đình chỉ giao thương qua eo biển Hormuz của Iran vào ngày 1/3. Đây là "yết hầu" năng lượng của thế giới, nơi lưu thông khoảng 20% lượng dầu mỏ và 30% lượng khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu.

Theo Giáo sư Oleksandr Talavera từ Đại học Birmingham, Nga rất có khả năng sẽ hưởng lợi từ kịch bản này. Khi nguồn dầu từ Iran bị hạn chế và xuất khẩu của các quốc gia như Saudi Arabia, UAE, Kuwait hay Iraq bị phong tỏa, Nga trở thành một trong số ít nhà cung cấp lớn có khả năng lấp đầy khoảng trống thị trường, đặc biệt là thông qua các lô hàng chiết khấu sang châu Á.

Sự gia tăng giá dầu mang lại những lợi ích sát sườn cho Điện Kremlin. Thứ nhất, củng cố tài chính: Doanh thu từ dầu khí hiện chiếm khoảng 1/4 ngân sách liên bang Nga. Giá cao giúp tăng thu thuế và hỗ trợ đồng rúp.

Thứ hai, đầu tư quân sự: Nguồn ngoại tệ dồi dào từ dầu mỏ là nguồn lực chính hỗ trợ các hoạt động quân sự của Nga tại Ukraine.

Thứ ba, vị thế nhà cung cấp thay thế: Sự gián đoạn tại vùng Vịnh củng cố vai trò của Moskva với các khách hàng châu Á đang "khát" năng lượng.

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo lợi ích này phụ thuộc hoàn toàn vào thời gian xung đột. Nếu căng thẳng hạ nhiệt nhanh chóng như hồi giữa năm 2025, những lợi trên có thể suy giảm. Hiện tại, Tổng thống Mỹ Donald Trump ám chỉ chiến dịch quân sự có thể kéo dài khoảng 4 tuần, nhưng đây vẫn là mốc thời gian đầy bất định.

Sự xoay trục của Ấn Độ và Trung Quốc

Xung đột Iran đang định hình lại mô hình mua hàng tại châu Á, có thể đảo ngược nỗ lực gây sức ép của phương Tây đối với dầu Nga.

Trước đó, dưới áp lực thuế quan và trừng phạt từ chính quyền Trump, Ấn Độ đã giảm nhập khẩu dầu Nga xuống còn hơn 1 triệu thùng/ngày vào tháng 2/2024 (giảm một nửa so với mức đỉnh). Tuy nhiên, trước nguy cơ khan hiếm nguồn cung từ Trung Đông, New Delhi đang xem xét kế hoạch dự phòng quay trở lại với nguồn hàng từ Nga.

Tương tự, Trung Quốc có thể tăng cường mua dầu qua đường biển từ Nga để thay thế lượng hàng nhập khẩu thiếu hụt từ Iran nếu eo biển Hormuz tiếp tục bị phong tỏa.

Dù hưởng lợi về kinh tế, các chuyên gia cho rằng giá dầu tăng không làm thay đổi căn bản cán cân quyền lực. Nhà nghiên cứu Dan Marks lưu ý rằng ngân sách Nga đã đa dạng hóa đáng kể, nên lợi ích kinh tế từ dầu mỏ khó có thể xoay chuyển hoàn toàn cục diện.

Một vấn đề đáng chú ý khác, nếu giá năng lượng tăng cao khiến lạm phát tái diễn tại châu Âu, sức ép tài chính lên các chính phủ ở đây sẽ gia tăng, từ đó có thể gián tiếp làm suy yếu sự ủng hộ của công chúng đối với việc viện trợ cho Ukraine.

Công Thuận/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/the-gioi/nga-huong-loi-ra-sao-giua-bat-on-nguon-cung-dau-o-trung-dong-20260303152615679.htm