Tập đoàn Rosatom dự kiến đưa 4 dự án điện hạt nhân ở nước ngoài vào vận hành trong năm nay, bất chấp các lệnh trừng phạt từ phương Tây. (Ảnh: AFP)
Rosatom đặt tham vọng khởi động bốn lò phản ứng hạt nhân ngoài lãnh thổ Nga trong năm 2026. Trong một cuộc phỏng vấn với kênh Rossiya 24, ông Alexei Likhachev, Tổng Giám đốc tập đoàn nhà nước Nga, đã nhắc tới nhà máy Rooppur ở Bangladesh, Akkuyu tại Thổ Nhĩ Kỳ, cùng với tổ máy số 7 của Tianwan và tổ máy số 3 của Xudabao ở Trung Quốc. Theo ông, các mục tiêu của năm 2025 đã được vượt qua dù gặp nhiều khó khăn.
Các dự án chịu sức ép tại Thổ Nhĩ Kỳ và Hungary
Dự án Akkuyu tại Thổ Nhĩ Kỳ đang chịu ảnh hưởng từ các lệnh trừng phạt quốc tế. Siemens đã từ chối tiếp tục giao thiết bị, và theo ông Likhachev, khoảng 2 tỷ USD đầu tư đã bị đóng băng. Tuy vậy, ông khẳng định các công tác chuẩn bị cho việc khởi động vẫn đang được tiến hành không gián đoạn. Tại Hungary, dự án Paks II được cho là đã được đẩy nhanh vào cuối năm, với đợt đổ bê tông đầu tiên dự kiến diễn ra vào tháng 2.
Ở Bangladesh, theo Rosatom, tổ máy đầu tiên của nhà máy Rooppur gần như đã sẵn sàng cho giai đoạn chạy thử và đưa vào vận hành. Các mốc tiếp theo sẽ phụ thuộc vào đơn vị khai thác và cơ quan quản lý hạt nhân của Bangladesh. Tại Trung Quốc, Rosatom cho biết đang chờ các bước khởi động vật lý đối với tổ máy số 7 của nhà máy Tianwan và tổ máy số 3 của Xudabao, còn được gọi là Xudapu.
Tài chính và tuổi thọ lò phản ứng
Về mặt tài chính, ông Likhachev nhấn mạnh sự phức tạp của các mô hình kinh tế trong lĩnh vực hạt nhân. Nếu cơ quan quản lý có thể chứng nhận thời gian vận hành là 60 năm, Rosatom cho rằng các lò phản ứng của họ có thể hoạt động tới 100 năm. Tập đoàn đang tìm cách huy động vốn vay bằng đồng nhân dân tệ và phát hành trái phiếu trên các thị trường quốc tế. Đồng thời, các cuộc thảo luận cũng đang diễn ra nhằm thu hút nhà đầu tư cho dự án Akkuyu và các hoạt động liên quan đến Tuyến đường biển phương Bắc.
Cuộc phỏng vấn cũng đề cập đến các dự án trong nước của Rosatom. Tổng Giám đốc nhắc tới việc phát triển Tuyến đường biển phương Bắc với đội tàu phá băng chạy bằng năng lượng hạt nhân, các tổ hợp hạt nhân thế hệ thứ tư với chu trình nhiên liệu khép kín và các hệ thống tái chế nhiên liệu đã qua sử dụng. Liên quan đến nhà máy Zaporizhzhia, hiện do quân đội Nga kiểm soát từ tháng 3/2022, ông Likhachev cho biết các giấy phép vận hành đã được cấp trong năm 2025, bao gồm cả giấy phép cho tổ máy số 1.
Mục tiêu nhân đôi công suất vào năm 2042
Về dài hạn, Rosatom đang đối mặt với một thách thức lớn trên thị trường nội địa Nga. Tập đoàn phải tạo ra, trước năm 2042, lượng công suất hạt nhân mới tương đương với toàn bộ công suất hiện có, tức là trong chưa đầy 20 năm. Tham vọng này diễn ra trong bối cảnh tập đoàn vừa phải quản lý các cam kết quốc tế, vừa chịu những ràng buộc từ các lệnh trừng phạt của phương Tây.
Nh.Thạch
AFP