Nga mang 'vũ khí săn drone' mới tới Ả Rập Saudi

2 giờ trướcBài gốc

Rostec - tập đoàn công nghiệp quốc phòng nhà nước Nga, vừa công bố một loại đạn nổ trên không cỡ 30 mm được thiết kế chuyên biệt để đối phó UAV cỡ nhỏ và drone cảm tử. Loại đạn này dự kiến ra mắt quốc tế tại triển lãm Quốc phòng Thế giới 2026 tổ chức ở Riyadh (Ả Rập Saudi), phản ánh xu hướng tận dụng các hệ thống pháo truyền thống để đối phó mối đe dọa trên không ngày càng phổ biến.

Trên các chiến trường hiện đại, máy bay không người lái cỡ nhỏ từ sản phẩm thương mại cho đến drone tấn công góc nhìn thứ nhất (FPV) và UAV cảm tử, đã trở thành công cụ không thể thiếu. Chúng được dùng để trinh sát liên tục, hiệu chỉnh hỏa lực pháo binh theo thời gian thực, thậm chí tấn công trực tiếp xe bọc thép hoặc trận địa bộ binh với chi phí thấp.

Điểm chung của các loại UAV này là kích thước nhỏ, tín hiệu radar và hồng ngoại yếu, quỹ đạo bay linh hoạt và khó đoán. Điều đó khiến chúng trở thành mục tiêu “khó chịu” đối với các loại đạn nổ chạm truyền thống hoặc tên lửa phòng không vác vai, vốn đắt đỏ và thường được ưu tiên cho mục tiêu có giá trị cao hơn.

Chính khoảng trống này đã thúc đẩy sự trở lại của các giải pháp phòng không bằng pháo kết hợp đạn nổ trên không, tạo vùng sát thương mảnh thay vì yêu cầu trúng đích trực tiếp.

Rostec đã giới thiệu một loại đạn nổ trên không có thể lập trình cỡ 30 mm mới, cho phép trực thăng và xe bọc thép tiêu diệt hiệu quả hơn các UAV cỡ nhỏ và drone cảm tử ở cự ly gần - Ảnh: Bộ Quốc phòng Nga

Đạn 30 mm nổ trên không

Theo Rostec, loại đạn mới có cỡ 30×165mm, sử dụng đầu đạn mảnh và ngòi nổ có thể lập trình từ xa. Trước khi khai hỏa, hệ thống điều khiển hỏa lực sẽ tính toán chính xác điểm nổ tối ưu trên quỹ đạo bay của mục tiêu, sau đó truyền dữ liệu này tới ngòi nổ thông qua kênh quang học ngay trước khi viên đạn rời nòng.

Khi đến đúng điểm đã được lập trình, viên đạn sẽ phát nổ giữa không trung, tạo ra một đám mảnh dày đặc cắt ngang đường bay của UAV. Cách tiếp cận này giúp bù đắp sai số ngắm bắn nhỏ và khả năng đổi hướng đột ngột của drone - điều mà đạn nổ chạm khó xử lý. Khác với đạn đa dụng dành cho bộ binh, thiết kế của loại đạn này tập trung tối đa vào phân bố mảnh và độ chính xác thời điểm nổ, nhằm nâng cao xác suất tiêu diệt mục tiêu bay nhỏ.

Xe chiến đấu bộ binh BMP-2 - Ảnh: RIA Novosti

Loại đạn nổ trên không mới được thiết kế để sử dụng với pháo tự động 2A42 cỡ 30mm, một hệ thống đã quá quen thuộc trong biên chế Nga và nhiều quốc gia khác. Pháo 2A42 hiện được lắp đặt trên các xe chiến đấu bộ binh BMP-2, xe yểm trợ tăng BMPT, xe đổ bộ đường không, cũng như trên trực thăng tấn công Mi-28NM và Ka-52M.

Về thông số, pháo 2A42 có tầm hiệu quả với mục tiêu trên không khoảng 2km, tầm bắn xiên có thể lên tới 4km, cùng tốc độ bắn lựa chọn từ 200 - 300 viên/phút hoặc 550 - 800 viên/phút. Khi kết hợp với đạn nổ trên không, chỉ một loạt bắn ngắn cũng có thể bao phủ một khoảng không gian bằng mảnh sát thương, tăng khả năng tiêu diệt UAV và đồng thời giảm lượng đạn cần tiêu thụ so với bắn đạn nổ thường.

Lợi thế chiến thuật

Đối với các đơn vị cơ giới, việc tích hợp loại đạn này vào những phương tiện sẵn có có thể tạo ra thay đổi đáng kể ở cấp chiến thuật. Thay vì phải chờ các đơn vị phòng không chuyên trách, các đại đội hoặc tiểu đoàn cơ giới có thể tự bảo vệ trước drone FPV, UAV cảm tử hoặc trong phạm vi vài kilomet.

Điều này giúp phân tán năng lực chống UAV xuống cấp đơn vị nhỏ hơn, rút ngắn thời gian từ phát hiện đến khai hỏa. Trong bối cảnh tên lửa phòng không tầm ngắn thường khan hiếm và đắt đỏ, pháo 30mm với đạn nổ trên không trở thành giải pháp “đủ dùng” nhưng hiệu quả, cho phép dành các hệ thống cao cấp hơn để đối phó mục tiêu lớn và nguy hiểm hơn.

Trực thăng tấn công Mi-28NM của Nga - Ảnh: TASS

Trên các trực thăng tấn công như Mi-28NM hay Ka-52M, đạn 30mm nổ trên không mang lại một lớp bảo vệ bổ sung. Trực thăng ngày nay không chỉ đối mặt với tên lửa phòng không vác vai hay pháo phòng không, mà còn với UAV đối phương dùng để phục kích, chỉ thị mục tiêu hoặc tấn công cảm tử.

Trong tình huống đó, phi hành đoàn có thể sử dụng loạt bắn ngắn bằng đạn nổ trên không để tạo vùng mảnh trước hướng tiếp cận của UAV, thay vì phải tìm cách bắn trúng trực tiếp hoặc lãng phí tên lửa dẫn đường vào một mục tiêu giá rẻ. Cách sử dụng này đặc biệt hữu ích khi bảo vệ khu vực đổ bộ, hộ tống trực thăng vận tải hoặc che chắn cho đội hình thiết giáp đang cơ động.

Tuy nhiên, hiệu quả thực tế của loại đạn này không chỉ nằm ở bản thân viên đạn. Việc lập trình ngòi nổ chính xác đòi hỏi hệ thống cảm biến và điều khiển hỏa lực đủ hiện đại: phải phát hiện mục tiêu nhanh, đo chính xác cự ly và vận tốc tương đối, đồng thời tính toán điểm nổ chỉ trong tích tắc.

Điều này đồng nghĩa với việc các nền tảng cũ sử dụng pháo 2A42 có thể cần nâng cấp kính ngắm quang-điện tử, máy đo xa laser và máy tính đường đạn để khai thác hết tiềm năng của đạn nổ trên không. Nếu không, lợi thế vẫn có nhưng sẽ bị hạn chế.

Mảnh ghép trong hệ sinh thái chống UAV nhiều tầng

Ở cấp độ học thuyết, loại đạn mới phù hợp với cách Nga xây dựng mạng lưới chống UAV nhiều tầng, kết hợp tác chiến điện tử, tên lửa tầm ngắn và hỏa lực pháo. Pháo với đạn nổ trên không sẽ đảm nhiệm lớp phòng thủ gần, trong khi các hệ thống khác xử lý mục tiêu xa hơn hoặc có giá trị cao hơn.

Việc trưng bày sản phẩm tại triển lãm Quốc phòng Thế giới 2026 cũng cho thấy định hướng xuất khẩu rõ ràng. Nhiều quốc gia ở Trung Đông, châu Á và châu Phi đang vận hành các phương tiện và trực thăng dùng pháo 30×165mm. Với họ, một loại đạn “cắm là chạy” để nâng cao năng lực chống UAV sẽ hấp dẫn hơn nhiều so với việc thay mới toàn bộ hệ thống vũ khí.

Dù chưa có thông tin chi tiết về tiến độ sản xuất hàng loạt hay quy mô trang bị, dự án này phản ánh một xu thế rõ ràng: pháo cỡ nhỏ và trung bình đang được tái định nghĩa vai trò trong môi trường chiến tranh ngập tràn UAV. Từ vũ khí yểm trợ bộ binh và chống mục tiêu bọc nhẹ, chúng đang trở thành thành phần quan trọng của phòng không tầm gần.

Hoàng Vũ

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/nga-mang-vu-khi-san-drone-moi-toi-a-rap-saudi-245812.html