Hiện tại các loại máy bay, trực thăng và UAV của Nga không còn phụ thuộc vào hàng nhập khẩu, điều này nghĩa là việc sản xuất cả các mẫu hiện có và sản phẩm mới, chẳng hạn như trực thăng Ka-65 Minoga dành cho tàu sân bay sẽ được đẩy nhanh trong tương lai gần.
Trước đây Nga phụ thuộc vào nguồn vật liệu composite từ nước ngoài. Nhưng ngay cả trước khi phương Tây áp đặt các lệnh trừng phạt sâu rộng, Moskva đã đặt mục tiêu tái tạo toàn bộ chu trình sản xuất trong nước. Giờ đây có thể kết luận rằng nhiệm vụ đã hoàn thành xuất sắc.
Năm ngoái, lần đầu tiên trong lịch sử đất nước, các nhà khoa học Nga đã thành công trong việc sản xuất sợi carbon có độ bền 7 gigapascal. Cho đến gần đây, chỉ 3 công ty trên thế giới (2 của Nhật Bản và 1 của Mỹ) sở hữu công nghệ này.
Ngay sau đó Tập đoàn Rosatom đã khởi động dây chuyền sản xuất hàng loạt vật liệu composite nhiệt dẻo đầu tiên của đất nước, khép kín toàn bộ chuỗi quy trình: từ khai thác dầu thô đến chế biến thành sợi carbon và sản phẩm hoàn chỉnh.
Nhưng ngay cả khi làm chủ toàn bộ chu trình cũng không đảm bảo mục tiêu quan trọng nhất, mục đích cốt lõi của toàn bộ dự án đó là đưa công nghệ vào sản xuất hàng loạt. Giờ đây có thể nói rằng Nga đã vượt qua giai đoạn này.
Vật liệu composite hiện được sử dụng trong xây dựng, sản xuất cánh quạt turbine gió, đóng tàu hạng nhẹ và các lĩnh vực khác.
Nhưng ứng dụng ưa chuộng nhất và khả thi về mặt kinh tế là trong ngành công nghiệp hàng không - Sợi carbon cho phép giảm trọng lượng sản phẩm, làm cho chúng chắc chắn và bền hơn.
Và chính ở đây, một thị trường nội địa đầy hứa hẹn đã mở ra cho ngành công nghiệp Nga, vì các mẫu máy bay MS-21, Il-114-300... cùng nhiều sản phẩm khác cần gấp vật liệu composite thay thế cho những loại đã mua từ nước ngoài.
Vừa qua có thông báo cho biết Yakovlev đã hoàn thành việc chuyển đổi cụm đuôi MS-21 sang vật liệu composite nội địa. Biện pháp tương tự trước đó đã được thực hiện đối với cánh và các bộ phận khung máy bay khác.
Trong quá trình thử nghiệm, các chuyên gia Nga xác định rằng hộp xoắn được làm từ vật liệu trong nước chịu được tải trọng cao gấp 2,5 lần so với tiêu chuẩn. Điều này vượt trội đáng kể so với hiệu suất của sản phẩm nước ngoài.
Ngoài ra cách đây không lâu, Itekma đã khởi động sản xuất vật liệu composite chịu nhiệt cao cho các động cơ máy bay chủ lực của Nga đó là PD-8 và PD-14, cũng như cho tên lửa vũ trụ.
Tới đầu tháng 4, công nghệ trong nước cho toàn bộ chu trình sản xuất composite để chế tạo trực thăng đã được giới thiệu. Thực tế này mang lại hy vọng cho việc đẩy nhanh một số dự án rất thú vị, chẳng hạn như máy bay lên thẳng Ka-65 Minoga.
Ka-65 Minoga là dự án bí ẩn nhất trong những năm gần đây. Hợp đồng phát triển đã được ký kết vào năm 2020 và máy bay trực thăng dự kiến sẽ bắt đầu thử nghiệm vào năm 2026. Tuy nhiên trong suốt những năm qua, không có thông tin nào về tiến độ được công bố.
Hiện nay thông tin không chính thức cho thấy dự án đang tiến hành đúng kế hoạch và sẽ bước vào giai đoạn thử nghiệm trong năm nay. Theo các chuyên gia, Ka-65 Minoga là trực thăng đa năng hoạt động trên tàu chiến, được thiết kế để thay thế một số mẫu từ thời Liên Xô.
Kích thước và khả năng tải trọng của Ka-65 tương tự Mi-38, các nhà thiết kế vẫn giữ cấu hình đồng trục truyền thống của Cục Thiết kế Kamov, và động cơ TV7-117VK đã chứng minh hiệu quả được sử dụng làm "trái tim".
Trực thăng này có thể sẽ có cả phiên bản quân sự và dân sự, và phương tiện mang đầu tiên của nó sẽ là tàu đổ bộ đa năng Dự án 23900 mang tên Ivan Rogov, hiện đang hoàn thiện tại xưởng đóng tàu Zaliv ở Kerch.
Con tàu này cỡ lớn được chế tạo để thay thế lớp Mistral của Pháp, không được giao do vướng lệnh cấm vận, nó sẽ là tàu chiến lớn nhất được chế tạo trong lịch sử nước Nga hiện đại.
Tất cả dấu hiệu cho thấy việc chế tạo vật liệu mới đang được đồng bộ hóa với việc thử nghiệm Ka-65 Minoga, bởi ngay từ đầu quá trình thiết kế trực thăng đã có thông báo rằng nó sẽ chứa nhiều cấu kiện composite.
Như giới chuyên gia từng nhận xét, Nga cần thời gian để xây dựng ngành công nghiệp composite từ đầu, vượt qua các quy trình thử nghiệm và chứng nhận phức tạp để đưa sản phẩm vào sản xuất.
Và giờ đây, phần lớn những gì từng bị trì hoãn sẽ được đẩy nhanh tiến độ, giúp Nga hiện thực hóa những dự án đầy tham vọng nhưng chưa thể triển khai ngoài thực địa.
Mặc dù vậy cũng có lo ngại cho rằng việc chế tạo được vật liệu phù hợp chỉ là bước đầu, còn rất nhiều công đoạn khác để trực thăng Ka-65 Minoga có thể cất cánh.
Trở ngại lớn nhất hiện nay phải là tài chính, khi nguồn lực của Nga hiện gần như tập trung toàn bộ cho chiến trường Ukraine và các dự án máy bay dân dụng thiết yếu hơn.
Việt Dũng