Nga triển khai sơn ngụy trang gây rối thị giác nhằm đối phó UAV tích hợp AI

2 giờ trướcBài gốc

Quân đội Nga đang triển khai một loại sơn ngụy trang mới với các hoa văn kỳ dị trên thân xe tải quân sự tại chiến trường Ukraine. Đây được xem là nỗ lực nhằm đánh lừa trí tuệ nhân tạo (AI) đang ngày càng được tích hợp sâu vào các máy bay không người lái (UAV) tấn công. Cuộc chiến hiện đại đang bước sang giai đoạn mới, nơi ngụy trang không còn chỉ để đánh lừa mắt người mà hướng tới việc vô hiệu hóa các đôi mắt điện tử.

Xe tải Nga được sơn ngụy trang để đánh lừa UAV tích hợp AI. Nguồn: TMZ.

Sự hồi sinh của kỹ thuật ngụy trang gây rối thị giác

Những hình ảnh gần đây trên mạng xã hội cho thấy các dòng xe tải Ural và KAMAZ của Nga xuất hiện với diện mạo khác thường. Toàn bộ cabin, thân xe và cả lốp xe được phủ kín bằng các họa tiết trắng đen tương phản mạnh, từ sọc thẳng kiểu ngựa vằn đến các hình xoáy tròn trừu tượng.

Xe tải KAMAZ với họa tiết vằn ngựa vằn. Nguồn: TMZ.

Kỹ thuật này gợi nhớ đến "Dazzle Camouflage" từng được Hải quân Hoàng gia Anh áp dụng trong Thế chiến thứ nhất. Thay vì che giấu vật thể, kiểu ngụy trang này gây rối loạn khả năng xác định hướng đi, tốc độ và khoảng cách của mục tiêu qua kính tiềm vọng. Sau hơn một thế kỷ, ý tưởng này được hồi sinh để đối phó với các thuật toán thị giác máy tính thay vì thị giác con người.

Tàu sân bay HMS Argus của Anh khoác lên mình lớp ngụy trang nổi bật năm 1918. Ảnh: Crown Copyright.

Cơ chế đánh lừa thuật toán nhận dạng mục tiêu

Các hệ thống UAV tích hợp AI hiện đại của Ukraine có khả năng nhận diện mục tiêu thông qua camera quang học hoặc hồng ngoại, tự động phân loại phương tiện và theo dõi chuyển động. Việc này cho phép UAV hoạt động hiệu quả ngay cả trong môi trường bị gây nhiễu điện tử mạnh.

Xe tải Nga được sơn ngụy trang để đánh lừa UAV tích hợp AI. Ảnh: Exilenova.

Tuy nhiên, các thuật toán AI thường dựa trên hình dạng, đường viền và tỷ lệ thân xe quen thuộc để xác nhận mục tiêu. Khi các đặc điểm này bị bóp méo bởi các họa tiết tương phản mạnh, AI có thể gặp khó khăn hoặc không thể xác nhận đối tượng cần tiêu diệt. Lớp sơn này không làm phương tiện biến mất mà khiến hệ thống xử lý của máy tính trở nên bối rối.

Xe tải Ural của Nga được sơn họa tiết lá cây. Nguồn: TMZ.

Một chiếc máy bay không người lái HX-2 đang bay tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI). Ảnh: Helsing.

Thách thức và tính hiệu quả trong thực chiến

Mặc dù có thể làm chậm quá trình khóa mục tiêu tự động, kiểu sơn này cũng mang lại nghịch lý. Những họa tiết trắng đen nổi bật khiến phương tiện dễ dàng bị phát hiện bởi mắt người hoặc các cảm biến thông thường từ xa. Các chuyên gia dự báo cuộc đối đầu sẽ sớm chuyển sang các phòng thí nghiệm phần mềm, nơi Ukraine có thể huấn luyện lại AI để nhận diện chính những họa tiết ngụy trang này.

Các biện pháp phòng thủ thụ động khác của Nga

Sơn chống AI chỉ là một trong nhiều giải pháp rẻ tiền nhưng sáng tạo mà Nga đang áp dụng. Trước đó, các máy bay ném bom chiến lược Tu-95MS đã được phủ lốp xe cũ để gây nhiễu hệ thống thị giác máy tính trên tên lửa. Tại bán đảo Crimea, các tàu chiến cũng được sơn mảng màu bất thường để phá vỡ hình dáng đặc trưng khi quan sát từ trên không.

Ảnh cận cảnh máy bay ném bom Tu-95MS của Nga với lốp xe trên cánh và thân tại căn cứ Engels-2. Ảnh vệ tinh: Maxar Technologies.

Ngoài ra, chiến trường còn ghi nhận các dòng xe tăng "rùa" với lớp giáp kim loại cồng kềnh hay xe tải sử dụng thân cây làm giáp ứng biến. Sự xuất hiện của các phương tiện mang lớp sơn "thôi miên AI" là minh chứng cho thấy cuộc chiến hiện đại đã chuyển dịch sang sự đối đầu trực tiếp giữa các thuật toán phần mềm.