Đề án xác định đô thị KHCN Bắc TPHCM đóng vai trò là "bộ não khoa học công nghệ" của vùng sản xuất công nghệ cao. Cấu trúc không gian tích hợp, bao gồm vùng lõi đổi mới sáng tạo (khoảng 103 ha tại phường Bình Dương) tập trung nghiên cứu, thử nghiệm và vành đai phát triển công nghệ cao gồm các khu công nghiệp thế hệ mới như VSIP III, Cây Trường, Lai Hưng.
Điểm khác biệt cốt lõi chính là đưa "bộ não" nghiên cứu vào ngay giữa vùng sản xuất quy mô lớn để rút ngắn chu trình từ R&D đến thương mại hóa. Đề án tận dụng hạ tầng sẵn có tại Thành phố mới Bình Dương, bao gồm việc chuyển đổi công năng Trung tâm Hành chính tỉnh Bình Dương (cũ) thành tòa nhà KHCN để kích hoạt nhanh các hoạt động.
Cùng với đó là cơ chế Sandbox, đây là không gian thí điểm các chính sách đặc thù theo Nghị quyết 98/2023/QH15 và Nghị quyết 260/2025/QH15 cho phép thử nghiệm có kiểm soát các công nghệ và mô hình quản trị mới.
Đề án tạo động lực tăng trưởng mới dựa trên kinh tế tri thức, thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao và đào tạo nguồn nhân lực gắn với Công nghiệp 4.0. Đồng thời, đây là mô hình tiên phong phát triển xanh, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050 và nâng cao vị thế quốc tế của TPHCM.
Tại chuyến thăm và làm việc với Tập đoàn Becamex (Doanh nghiệp nhà nước trực thuộc UBND TPHCM được giao thực hiện đề án) vào cuối năm 2025, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang đề nghị Viện Nghiên cứu phát triển TPHCM và Sở Khoa học và Công nghệ TP HCM phối hợp chặt chẽ với Tập đoàn Becamex và các đơn vị liên quan để hoàn thiện đề án.
Bí thư Thành ủy TP HCM cũng đề nghị Tập đoàn Becamex cùng phối hợp với các tập đoàn nghiên cứu, đề xuất cơ chế, cách làm để nơi đây trở thành trung tâm khoa học công nghệ hàng đầu của TPHCM và khu vực.
Tuyến metro có điểm đầu tại ga S1, trung tâm thành phố mới Bình Dương và điểm cuối là ga Bến xe Suối Tiên thuộc tuyến metro số 1 TPHCM, có tổng chiều dài 32,43 km, gồm tuyến chính dài 29,01 km và đoạn nối Depot dài 3,42 km sau khi hoàn thành được kỳ vọng là cú hích cho đô thị KHCN Bắc TPHCM
Trung tâm Hành chính Bình Dương 1.400 tỉ đồng được chuyển đổi công năng thành tòa nhà Khoa học công nghệ, giữ vai trò hạt nhân của đô thị KHCN Bắc TP HCM. Tòa nhà sẽ bố trí các không gian nghiên cứu – phát triển (R&D), trung tâm xuất sắc của đại học và doanh nghiệp, khu thiết kế vi mạch; đồng thời cung cấp dịch vụ khoa học công nghệ như kiểm nghiệm, chứng nhận, tư vấn và hỗ trợ đổi mới sáng tạo; trung tâm hệ sinh thái khởi nghiệp với vườn ươm, không gian làm việc chung, khu trưng bày công nghệ và tổ chức hội nghị, triển lãm quốc tế.
Với việc phía Bắc được chọn để đột phá phát triển khoa học công nghệ, đáp ứng đúng với mong muốn, kỳ vọng của Đảng bộ và nhân dân TPHCM, đặc biệt tạo niềm tin, động lực cho các nhà đầu tư về vùng đất vốn đã được mệnh danh là "thủ phủ công nghiệp" của cả nước
Việc hình thành Đô thị KHCN Bắc TPHCM không chỉ tạo ra một cực tăng trưởng mới, mà còn mở ra dư địa chiến lược để tái phân bổ và dịch chuyển các chức năng đô thị, công nghiệp và logistics ra khỏi vùng lõi trung tâm, là điều kiện quan trọng để TPHCM phát triển theo mô hình siêu đô thị đa cực, giảm áp lực cho khu vực nội đô hiện hữu, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng không gian và hạ tầng.
Đặc biệt, đề án được triển khai trong bối cảnh TPHCM đang được Trung ương trao những cơ chế, chính sách đặc thù quan trọng. Nghị quyết 98 và Nghị quyết 260 của Quốc hội đã quy định thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TPHCM, cho phép Thành phố chủ động hơn trong quản lý đầu tư, tài chính, phân cấp phân quyền và thử nghiệm các mô hình phát triển mới. Đây là nền tảng thể chế quan trọng để Thành phố triển khai đô thị KHCN Bắc TPHCM theo tư duy đột phá, linh hoạt và tiệm cận với chuẩn mực quốc tế.
Thanh Thảo