Xóm Mỗ nằm giữa một thung lũng, được bao quanh bởi đồi núi và ruộng bậc thang trải dài theo các triền đồi. Địa thế đó khiến xóm Mỗ như bức tranh tuyệt đẹp của núi rừng.
Xóm có 195 căn nhà, hầu hết là nhà sàn làm bằng gỗ, mái được lợp tranh cọ. Kiến trúc đó tạo nên khung cảnh bình yên, khiến du khách khi đặt chân tới đây đều thấy lòng nhẹ nhõm, thảnh thơi.
Điều níu chân du khách khi đến xóm Mỗ không chỉ là cảnh đẹp, mà chính là linh hồn, biểu tượng văn hóa đồng bào Mường trong chính ngôi nhà sàn và những phong tục, tập quán của người dân nơi đây.
Nhờ những giá trị đó, từ những năm 1980, xóm Mỗ đã bắt đầu đón những đoàn khách đầu tiên đến tham quan. Bà Bùi Thị Tuyết - người dân trong xóm Mỗ - chia sẻ, ban đầu, một vài người tìm về xóm nhỏ bên hồ Hòa Bình này vì hiếu kỳ, nhưng rồi sự chân chất, mộc mạc của người dân, cùng vẻ đẹp núi rừng, không gian nhà sàn đã níu giữ du khách.
"Đến nay, xóm nhỏ chúng tôi đón hàng chục nghìn lượt khách mỗi năm, một con số đáng nể với một điểm du lịch cộng đồng", bà Tuyết chia sẻ.
"Điểm đặc biệt của chúng tôi là làm du lịch không theo cách “bán cái mình có”, mà là “sống như vốn có". Chúng tôi không biến đổi bản làng để chiều lòng du khách, mà chính sự nguyên sơ, chân thật khiến mọi người say mê", bà Bùi Thị Oanh, người dân xóm Mỗ nói.
Những ngôi nhà sàn được thưng bằng gỗ.
Những bộ váy áo của đồng bào Mường, câu hát, điệu múa vẫn được truyền dạy qua từng thế hệ. Người dân ở đây được tham gia các lớp đào tạo kỹ năng đón khách, gìn giữ môi trường, giữ gìn nghề truyền thống cổ xưa của người Mường để phát triển sản phẩm văn hóa - du lịch.
Ẩm thực nơi đây cũng là một “kho báu” với các món hấp dẫn như xôi ngũ sắc, chả cuốn lá bưởi, cá suối nướng, cơm lam, rượu cần… Những món ăn mộc mạc ấy vừa mang hương vị núi rừng, vừa thể hiện bàn tay khéo léo của phụ nữ Mường.
Năm nay, xóm Mỗ được công nhận là điểm du lịch cộng đồng đạt tiêu chuẩn OCOP 4 sao cấp tỉnh. Đây là phần thưởng cho những năm tháng gìn giữ phong tục tập quán, văn hóa của đồng bào Mường nơi đây.
Viết Hà