Ngăn chặn hành vi chiếm đoạt tài sản trong doanh nghiệp tư nhân

4 giờ trướcBài gốc

Bị cáo Trần Kim Châu Linh cùng đồng phạm bị đưa ra xét xử về tội tham ô tài sản. Ảnh: Tố Tâm

Từ những vụ án gần đây tại Đồng Nai đã đặt ra yêu cầu cấp thiết cho các DN tư nhân là phải nâng cao quản lý các vấn đề nội bộ, kiểm soát chặt mọi “lỗ hổng” dễ bị lợi dụng. Từ đó hạn chế được việc một số đối tượng lợi dụng chức vụ để chiếm đoạt tài sản trong DN tư nhân.

Xử lý nhiều đối tượng chiếm đoạt tài sản

Thời gian qua, trên địa bàn tỉnh liên tiếp xảy ra nhiều vụ án tham ô tài sản trong khu vực DN tư nhân với phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, lợi dụng chính cơ chế vận hành nội bộ của DN để chiếm đoạt tài sản.

Đơn cử, Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh đã truy tố bị cáo Trần Kim Châu Linh (51 tuổi, ở phường Bình Phước) và Trần Văn Ấn (58 tuổi, ở phường Phước Long) về tội tham ô tài sản. Theo cáo trạng, trong khoảng thời gian từ tháng 11-2020 đến tháng 6-2021, với vai trò là người đại diện theo pháp luật của Công ty B.P. (phường Bình Long), Linh đã lợi dụng quyền hạn được giao để thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản của chính DN mình quản lý.

Cụ thể, Linh đã cấu kết với Ấn đưa các giao dịch dầu “khống” vào sổ sách công ty. Bằng việc xuất hóa đơn không có thật, Linh chỉ đạo chuyển tiền thanh toán cho 2 công ty của Ấn, sau đó nhận lại một phần tiền. Không dừng lại ở đó, Linh còn lợi dụng quyền được thao tác trên hệ thống cân hàng để tự ý nhập dữ liệu sai lệch, lập 8 phiếu cân dầu FO khống, hợp thức hóa hồ sơ giao nhận và đưa vào công nợ công ty.

Từ những thủ đoạn này, Linh đã chỉ đạo kế toán, thủ quỹ thanh toán số tiền gần 1,6 tỷ đồng cho các công ty liên quan. Trong đó, cá nhân Linh nhận lại hơn 900 triệu đồng, Ấn nhận hơn 600 triệu đồng. Trong vụ án này, Linh được xác định là người khởi xướng, giữ vai trò chính; còn Ấn là người giúp sức trong quá trình thực hiện hành vi phạm tội.

Một vụ án khác cũng gây chú ý khi phía DN đã có những lỗ hổng cho người có chức vụ quản lý lợi dụng và chiếm đoạt tài sản của công ty. Cuối tháng 3-2026, Tòa án nhân dân tỉnh đã tuyên phạt bị cáo Nguyễn Thanh Chân (44 tuổi, ở phường Trảng Dài) 20 năm tù về tội tham ô tài sản. Liên quan đến vụ án, các bị cáo gồm: Trần Đình Quyền (52 tuổi, ở thành phố Đà Nẵng) bị tuyên 1 năm tù và Lê Thanh Tòng (53 tuổi, ở phường Trảng Dài) bị tuyên 2 năm cải tạo không giam giữ cùng về tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của DN.

Theo cáo trạng, Chân là nhân viên giám sát ngành bơ sữa đông lạnh tại Công ty M.G. (phường Trấn Biên). Trong quá trình làm việc, do nắm rõ quy trình, giá cả và lượng hàng hóa, bị cáo đã lợi dụng sơ hở trong quản lý cũng như chính sách khuyến mãi để chiếm đoạt tài sản.

Thủ đoạn của Chân khá đa dạng như: tự ý bán hàng với giá thấp hơn niêm yết để thu hút khách riêng; đưa hàng ra ngoài không có hóa đơn; lợi dụng phiếu khuyến mãi nội bộ trái quy định để “hợp thức hóa” hàng hóa; sử dụng hóa đơn sai nội dung hoặc hóa đơn đã hủy để tiếp tục xuất hàng. Từ tháng 11-2021 đến tháng 7-2022, bị cáo đã chiếm đoạt hơn 5,1 tỷ đồng của công ty.

Theo Điều 353 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 quy định: Người nào lợi dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản mà mình có trách nhiệm quản lý với giá trị chiếm đoạt tài sản từ 2 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng có thể bị xử phạt lên đến 15 năm tù giam.

Nhận diện để ngăn chặn

Theo đánh giá của Tòa án nhân dân tỉnh Đồng Nai, thời gian qua, nhiều đối tượng đã lợi dụng sự thiếu chặt chẽ trong quản lý của DN để thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản. Những vụ án trên cho thấy hành vi chiếm đoạt tài sản không còn “đóng khung” trong khu vực Nhà nước mà đã len lỏi vào khu vực tư nhân, nơi mà nhiều DN còn tồn tại những sơ hở trong quản trị, kiểm soát nội bộ.

Trong các DN, hành vi tham nhũng có thể biểu hiện dưới nhiều dạng như: tham ô tài sản, nhận hối lộ, đưa hoặc môi giới hối lộ nhằm trục lợi. Đáng chú ý, không ít trường hợp người phạm tội lại chính là những nhân viên trực tiếp quản lý, tiếp xúc với tài sản như: thủ kho, nhân viên giao nhận, thu ngân…

Phân tích dưới góc độ pháp lý, luật sư Trần Thanh Tùng (Đoàn Luật sư tỉnh Đồng Nai) cho biết: Tội tham ô tài sản được cấu thành khi người phạm tội có chức vụ, quyền hạn và được giao quản lý tài sản, sau đó lợi dụng chính vị trí đó để chiếm đoạt. Trong khu vực tư nhân, khái niệm “chức vụ, quyền hạn” không nhất thiết phải gắn với chức danh quản lý chính thức mà có thể được hiểu là quyền được giao trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Điều này đồng nghĩa với việc một nhân viên dù không giữ vị trí lãnh đạo nhưng nếu được giao quản lý tài sản như: quản lý kho hàng, thu tiền, giao nhận hàng hóa thì vẫn có thể trở thành chủ thể của tội tham ô nếu lợi dụng nhiệm vụ để chiếm đoạt tài sản đó. Người phạm tội thực hiện hành vi với lỗi cố ý trực tiếp. Họ nhận thức rõ tài sản thuộc quyền sở hữu của DN và bản thân có trách nhiệm quản lý nhưng vẫn cố tình chiếm đoạt vì mục đích vụ lợi.

Theo luật sư Tùng, trong khu vực tư nhân, tài sản được giao cho người lao động quản lý thường thông qua sự phân công công việc nội bộ chứ không phải thông qua các giao dịch dân sự. Chính sự “tin tưởng nội bộ” này lại trở thành kẽ hở nếu DN không xây dựng cơ chế kiểm soát chặt chẽ.

Thực tế cho thấy, nhiều vụ án tham ô xảy ra do sự chủ quan, lỏng lẻo trong quản lý không chỉ gây thiệt hại về tài sản mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín, thương hiệu và sự ổn định của DN.

Từ những vụ việc xảy ra có thể thấy, việc pháp luật quy định và xử lý nghiêm tội tham ô trong khu vực tư nhân là cần thiết. Qua đó góp phần tạo môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh. Song song đó, mỗi DN cũng cần chủ động tự bảo vệ mình bằng cách hoàn thiện quy trình quản lý, tăng cường kiểm soát nội bộ, phân quyền rõ ràng đi đôi với giám sát hiệu quả.

Phạm Huệ

Nguồn Đồng Nai : https://baodongnai.com.vn/phap-luat/202604/ngan-chan-hanh-vi-chiem-doat-tai-san-trong-doanh-nghiep-tu-nhan-e205521/