Khu vực bãi triều bị người dân lấn chiếm để nuôi trồng gây ảnh hưởng đến luồng lạch, môi trường biển.
Kiên quyết xử lý tình trạng "tư hữu hóa" tài nguyên công
Bãi triều và mặt nước biển là tài nguyên quốc gia thuộc sở hữu toàn dân, đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong phát triển kinh tế biển và bảo vệ môi trường sinh thái. Tuy nhiên, thời gian qua, tại địa bàn ven biển do phường Móng Cái 3 quản lý, tình trạng người dân tự ý lấn chiếm mặt nước, đóng cọc, vây lưới để nuôi trồng thủy sản trái phép diễn ra khá phức tạp, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến luồng lạch giao thông và an ninh trật tự.
Từ ngày 6/4/2026, UBND phường Móng Cái 3 đã huy động lực lượng liên ngành thực hiện chiến dịch ra quân tháo dỡ các công trình vi phạm.
Trực tiếp chỉ đạo tại hiện trường, ông Nguyễn Văn Sơn, Phó Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Móng Cái 3 cho biết, việc lấn chiếm bãi triều, mặt nước biển đã gây cản trở lớn nhất đến việc đi lại của tàu thuyền. Phường đã thực hiện nhiều đợt ra quân tuyên truyền bằng loa phát thanh trực tiếp ngoài biển từ tháng 7/2025 nhưng một số hộ vẫn chưa chấp hành. Do đó, phường kiên quyết sử dụng máy xúc công suất cao để cưỡng chế tháo dỡ, trả lại nguyên trạng mặt bằng.
Các hộ dân lấn chiếm bị xử phạt vi phạm hành chính và yêu cầu tháo dỡ, hoàn trả mặt biển.
Sự quyết liệt này nhận được sự đồng thuận lớn từ phía người dân địa phương. Ông Nguyễn Thế Phùng, Bí thư Chi bộ, Khu trưởng khu Hải Đông, phường Móng Cái 3 chia sẻ, khu vực Hải Đông có đến 70% hộ dân sống bằng nghề biển. Việc các hộ lấn chiếm đóng cọc kín mặt biển khiến ngư dân nghèo đi bè mảng, soi đêm không còn chỗ làm ăn. Các hộ dân ủng hộ việc lập lại trật tự để lấy lại không gian chung cho bà con.
Một trong những vấn đề gây nhức nhối nhất trong hoạt động nuôi trồng thủy sản trái phép tại đây là việc sử dụng thuốc và hóa chất để xử lý bãi nuôi. Theo phản ánh của các cơ quan chuyên môn và người dân, phong trào nuôi hến hoa tự phát bùng nổ đã kéo theo hệ lụy, ảnh hưởng môi trường biển và sinh trưởng của các loài nuôi lân cận.
Ông Nguyễn Thế Phùng bày tỏ lo ngại, người nuôi hến hoa thường rải thuốc diệt tạp để làm sạch bãi, điều này khiến các loài thủy sản tự nhiên như ghẹ, tôm cá nhỏ chết sạch. Nếu không ngăn chặn kịp thời, bãi triều sẽ suy kiệt, không còn nguồn lợi cho thế hệ mai sau.
Vì một tương lai kinh tế biển minh bạch và bền vững
Trước sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền, nhiều hộ dân đã nhận thức được sai phạm. Ông Phùng Văn Dụng, ngư dân trú tại khu Hải Đông, phường Móng Cái 3, người đang trực tiếp tháo dỡ cọc lưới lấn chiếm, bộc bạch: Gia đình ông đầu tư khoảng 500 triệu đồng vào đây từ năm 2023, trước đó hai vợ chồng chỉ đi soi đêm nuôi con ăn học. Biết là chưa có phép nhưng vì sinh kế nên làm liều. Nay chính quyền ra quân, tôi tự giác tháo dỡ để trả lại mặt bằng cho Nhà nước, tránh bị cưỡng chế mất trắng vật tư. Hiện vẫn còn lại một phần con giống chưa đến vụ thu hoạch, nếu tháo dỡ thì gia đình thiệt hại nhiều quá, nên mong muốn được chính quyền gia hạn cho một thời gian nữa sẽ thu hoạch và trả lại hiện trạng.
Trong khi đó, bà Phạm Thị Oanh, phường Móng Cái 1, hộ nuôi hàu tại khu Hải Yên, phường Móng Cái 3, chia sẻ, gia đình bà nuôi hàu ở khu vực này được 2 năm, đã được chính quyền tuyên truyền, nhắc nhở và bản thân cũng ý thức được việc nuôi trồng này là chưa đúng quy hoạch song thấy mọi người làm nên cũng làm. Hiện tại, gia đình bà Oanh đang nuôi hơn 10 bè hàu trên diện tích khoảng 15 ha. Đợt này thời tiết nắng nóng nên nhiều bè bị mất trắng do hàu giống chết, thiệt hại rất lớn. Nguyện vọng lớn nhất của bà con lúc này là mong chính quyền tạo điều kiện cho họ được thu hoạch nốt lứa hàu hiện tại (dự kiến đến tháng 9, tháng 10 năm nay). Họ cam kết thu hoạch đến đâu sẽ hoàn trả mặt bằng đến đó, tuyệt đối không thả mới.
Về lâu dài, bà Oanh rất mong chính quyền các cấp sớm có quy hoạch chi tiết, cấp giấy phép mặt nước để ngư dân có điều kiện nuôi trồng thuận tiện, đúng pháp luật. Họ sẵn sàng đóng góp tiền thuế đầy đủ để xây dựng địa phương, miễn sao được yên tâm sản xuất bền vững, không phải làm trong cảnh thấp thỏm như hiện nay. Trong tháng 4, Tổ công tác liên ngành đã thiết lập hồ sơ xử lý 15 trường hợp cố tình vi phạm tại khu vực bãi triều phường Móng Cái 3 quản lý. Chiến dịch được triển khai với tinh thần "không có vùng cấm", kiên quyết xử lý dứt điểm tình trạng đóng cọc, quây lưới, dựng chòi canh trái phép ngoài khu vực quy hoạch.
Các cơ quan chức năng yêu cầu các hộ lấn chiếm bãi triều tháo dỡ, trả lại hiện trạng mặt biển.
Bên cạnh việc cưỡng chế, chính quyền phường cũng phối hợp chặt chẽ với lực lượng Kiểm lâm, Công an để kiểm soát nguồn cung vật liệu (tre, gỗ) và xử lý nghiêm các đối tượng chống đối. Mục tiêu cao nhất là đưa 100% hoạt động nuôi trồng thủy sản trên địa bàn vào khuôn khổ pháp luật. Ông Nguyễn Văn Sơn, Phó trưởng phòng Kinh tế, Hạ Tầng và Đô thị phường Móng Cái 3 thông tin thêm, sau đợt cao điểm này, phường sẽ tăng cường giám sát thường xuyên, không để tái phát sinh lấn chiếm. Phường sẽ tiếp tục tham mưu cho các cấp để sớm hoàn thiện quy hoạch mặt nước, giúp người dân có nhu cầu thực sự được tiếp cận tài nguyên một cách minh bạch, góp phần phát triển kinh tế biển hài hòa với bảo vệ môi trường sinh thái bãi triều.
Ngoài phường Móng Cái 3, một số địa phương ven biển trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh cũng đang quyết liệt ra quân xử lý tình trạng lấn chiếm bãi triều. Hoạt động này không chỉ nhằm thực hiện nghiêm Luật Đất đai và Luật Thủy sản, mà còn khẳng định quyết tâm của địa phương trong việc giữ gìn "nguồn sống" từ biển cho cộng đồng, hướng tới một tương lai kinh tế biển xanh và minh bạch.
Bài và ảnh: Thanh Vân (TTXVN )