Ngân hàng nhỏ đối diện áp lực vốn và rủi ro thanh khoản gia tăng

6 giờ trướcBài gốc

Tỷ lệ nợ xấu ngân hàng dự báo tiếp tục giảm trong 2026

Theo báo cáo mới nhất của VIS Rating, tỷ lệ nợ xấu toàn ngành đã giảm từ 2,3% năm 2024 xuống còn 2,1% trong năm 2025, chủ yếu nhờ sự cải thiện tại các ngân hàng quốc doanh và một số ngân hàng lớn.

Sự cải thiện này đến từ việc tỷ lệ chậm trả các khoản vay mua nhà giảm tại một số ngân hàng như ACB, Techcombank (TCB) và VPBank (VPB). Đồng thời, nợ xấu trong lĩnh vực năng lượng tái tạo cũng giảm tại MB (MBB), trong khi khả năng trả nợ của khách hàng doanh nghiệp được cải thiện tại VietinBank (CTG).

Bên cạnh đó, một số ngân hàng quy mô vừa và nhỏ đã chủ động xử lý chất lượng tài sản thông qua xóa nợ đối với các khoản cho vay mua nhà mang tính đầu cơ, như VIB, OCB, TPBank (TPB) và ABBank (ABB).

Tuy vậy, áp lực suy giảm chất lượng tài sản vẫn còn hiện hữu tại một số ngân hàng có dư nợ lớn liên quan đến doanh nghiệp xuất khẩu như Eximbank (EIB), MSB và Sacombank (STB). Ngoài ra, khó khăn của ngành hàng không cũng tiếp tục ảnh hưởng đến chất lượng tín dụng tại một số ngân hàng, trong đó có STB.

VIS Rating dự báo trong năm 2026, tỷ lệ nợ xấu toàn hệ thống ngân hàng có thể giảm thêm khoảng 10 điểm cơ bản, xuống khoảng 2,0 - 2,1%. Triển vọng này được hỗ trợ bởi sự ổn định của môi trường kinh doanh trong nước, các chính sách hỗ trợ tiếp tục được duy trì và việc kiểm soát chặt hơn các khoản vay bất động sản có rủi ro cao.

NIM có thể ổn định hơn trong 2026

Trong bối cảnh sự cải thiện về chất lượng tài sản, VIS Rating cho rằng khả năng sinh lời của ngành ngân hàng trong năm 2025 nhìn chung đi ngang. ROAA toàn ngành duy trì ở mức 1,5%, nhờ chi phí tín dụng giảm và lợi nhuận từ thu hồi nợ xấu tại một số ngân hàng lớn, qua đó bù đắp phần suy giảm của biên lãi ròng (NIM)

Tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống đạt khoảng 19% trong năm 2025, mức cao nhất trong 5 năm trở lại đây, chủ yếu nhờ mở rộng cho vay đối với doanh nghiệp bất động sản, cho vay mua nhà và lĩnh vực sản xuất.

Tuy nhiên, NIM toàn ngành đã giảm khoảng 30 điểm cơ bản, xuống 3,1% trong năm 2025, đặc biệt tại các ngân hàng quy mô vừa và một số ngân hàng nhỏ do chi phí huy động gia tăng. Điều này góp phần khiến nhiều ngân hàng quy mô vừa không hoàn thành kế hoạch lợi nhuận cả năm.

ROAA tại các ngân hàng này còn chịu thêm áp lực từ chi phí tín dụng tăng, như tại Eximbank và Nam A Bank, cũng như xu hướng chuyển dịch sang cho vay khách hàng doanh nghiệp với lãi suất thấp hơn, như tại VIB.

Trong khi đó, tăng trưởng lợi nhuận tại nhóm ngân hàng lớn cũng có sự phân hóa. Một số ngân hàng hưởng lợi từ giảm chi phí tín dụng và tăng thu hồi nợ xấu, như VietinBank và VPBank; hoặc cải thiện nguồn thu từ công ty chứng khoán và dịch vụ thanh toán, như VPBank và HDBank.

Ngược lại, một số ngân hàng vẫn phải đối mặt với chi phí tín dụng gia tăng, tiêu biểu như ACB và Sacombank.

VIS Rating dự báo năm 2026, ROAA toàn ngành nhiều khả năng tiếp tục duy trì quanh mức 1,5%, trong bối cảnh NIM có thể ổn định hơn và chi phí tín dụng giảm dần. Lợi suất cho vay được kỳ vọng cải thiện nhờ tăng trưởng tín dụng dài hạn, từ đó bù đắp phần chi phí huy động tăng.

Áp lực vốn và rủi ro thanh khoản gia tăng, đặc biệt tại ngân hàng nhỏ

Ở góc độ vốn, tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản (TCE/TA) toàn ngành trong năm 2025 đã giảm khoảng 25 điểm cơ bản so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc chi trả cổ tức tiền mặt tại một số ngân hàng như TCB, TPB, LPB và VIB, cùng với tài sản có rủi ro tăng nhanh tại VPB và MBB.

Ngược lại, việc tăng vốn mới đã giúp cải thiện đáng kể bộ đệm rủi ro tại một số ngân hàng nhỏ như NCB và PGBank. VIS Rating cho rằng việc tiếp tục tăng vốn trong năm 2026 sẽ giúp các ngân hàng quy mô nhỏ nâng cao năng lực vốn, thậm chí có thể cải thiện vị thế so với một số ngân hàng quốc doanh.

Một điểm đáng chú ý khác là rủi ro thanh khoản đang gia tăng tại các ngân hàng nhỏ, khi phụ thuộc nhiều hơn vào nguồn vốn thị trường ngắn hạn để hỗ trợ tăng trưởng tín dụng.

Tỷ lệ tiền gửi CASA trên tổng dư nợ cho vay toàn ngành đã giảm 80 điểm cơ bản so với cùng kỳ, xuống 19,9% trong năm 2025, chủ yếu do sự sụt giảm tiền gửi tại các ngân hàng quy mô vừa như OCB, SeABank (SSB) và VIB.

Từ tháng 10/2025 ,lãi suất qua đêm trên thị trường liên ngân hàng đã tăng mạnh thêm 5,9 điểm phần trăm, đạt 10,8% vào tháng 2/2026. Cùng với đó, chi phí huy động cũng tăng khoảng 60 điểm cơ bản trong bối cảnh tăng trưởng tiền gửi chậm lại và thanh khoản thị trường có dấu hiệu căng thẳng.

VIS Rating nhận định rằng trong ngắn hạn, các ngân hàng, đặc biệt là nhóm ngân hàng vừa và nhỏ với nền tảng tiền gửi yếu hơn, nhiều khả năng sẽ tiếp tục nâng lãi suất huy động nhằm thu hút thêm tiền gửi và duy trì đà tăng trưởng tín dụng.

Trang Mai

Nguồn Doanh Nhân VN : https://doanhnhanvn.vn/ngan-hang-nho-doi-dien-ap-luc-von-va-rui-ro-thanh-khoan-gia-tang.html