Ngăn kịch bản xấu Mỹ tấn công Iran

3 giờ trướcBài gốc

Eo biển Hormuz một lần nữa trở thành tâm điểm chú ý khi Iran thông báo tiến hành tập trận bắn đạn thật tại đây trong 2 ngày 1 và 2-2.

Eo biển Hormuz là tuyến đường thủy hẹp nằm giữa Iran và Oman, nối liền vịnh Oman và vịnh Ba Tư. Dữ liệu của Công ty Nghiên cứu thị trường Kpler (Bỉ) cho thấy khoảng 13 triệu thùng dầu thô đi qua tuyến đường thủy huyết mạch này mỗi ngày vào năm 2025 - chiếm khoảng 31% tổng lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển toàn cầu.

Trước cuộc tập trận trên, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đưa ra cảnh báo cứng rắn nhằm vào Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Theo cảnh báo, Mỹ sẽ "không dung thứ" cho các hành động không an toàn của IRGC, trong đó có việc máy bay hoặc tàu thuyền của lực lượng này đến quá gần hoặc chĩa vũ khí về phía tàu chiến Mỹ.

Cảnh báo trên được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Tehran và Washington leo thang những tuần gần đây liên quan các cuộc biểu tình tại Iran. Đã xuất hiện những đồn đoán rằng Mỹ có thể tấn công Iran sau khi điều thêm lực lượng và khí tài quân sự tới Trung Đông. Theo AP, tàu sân bay USS Abraham Lincoln cùng các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường hộ tống của Mỹ đã có mặt tại biển Ả Rập, từ đó có thể tiến hành tấn công Iran nếu Tổng thống Donald Trump ra lệnh.

Đáp lại, Tehran cảnh báo có thể thực hiện cuộc tấn công phủ đầu hoặc nhắm vào các lợi ích của Mỹ trên khắp Trung Đông và tại Israel. Trong cuộc chiến kéo dài 12 ngày năm ngoái, Iran đã bắn tên lửa đạn đạo còn Israel nhắm vào kho dự trữ loại tên lửa này của Tehran. Tuy nhiên, Iran vẫn còn kho tên lửa tầm ngắn và tầm trung, có khả năng tấn công các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh lân cận.

Ảnh vệ tinh của Công ty Planet Labs PBC cho thấy một mái che được dựng lên trên đống đổ nát tại Trung tâm Công nghệ Hạt nhân Isfahan, bên ngoài TP Isfahan - Iran hôm 28-1.Ảnh: AP

Các nỗ lực ngoại giao đang được đẩy mạnh nhằm ngăn kịch bản xấu nêu trên xảy ra. Trong cuộc điện đàm hôm 31-1, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian và người đồng cấp Ai Cập Abdel-Fattah al-Sisi nhấn mạnh cần phải sử dụng biện pháp ngoại giao để giải quyết các vấn đề trong khu vực.

Ông Pezeshkian khẳng định Iran không chủ trương xung đột với Mỹ, mọi cuộc chiến sẽ không mang lại lợi ích cho bên nào và cả khu vực. Trong khi đó, Tổng thống Ai Cập cho biết nước này đang nỗ lực thúc đẩy Mỹ và Iran trở lại bàn đàm phán nhằm đạt được giải pháp hòa bình, toàn diện cho vấn đề hạt nhân.

Cùng ngày, Thủ tướng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani đã gặp Thư ký Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran Ali Larijani tại thủ đô Tehran trong nỗ lực giảm leo thang căng thẳng tại khu vực. Tại cuộc gặp, Thủ tướng Qatar tái khẳng định nước này ủng hộ mọi nỗ lực nhằm hạ nhiệt tình hình.

Cũng trong ngày 31-1, theo đài PressTV, ông Ali Larijani cho biết đã có tiến triển trong việc thiết lập một khuôn khổ cho các cuộc đàm phán giữa Iran và Mỹ. Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng xác nhận hai bên đang đối thoại, cũng như ám chỉ khả năng đạt được thỏa thuận nhằm tránh biện pháp tấn công quân sự.

Theo trang The Guardian, ông Donald Trump tin rằng Iran sẽ chọn ngồi vào bàn đàm phán để đạt thỏa thuận về hạt nhân và tên lửa, thay vì phải đối mặt hành động quân sự từ Mỹ. Trong khi đó, Tehran tuyên bố sẵn sàng đàm phán về vấn đề hạt nhân, song không chấp nhận đưa chương trình tên lửa và năng lực phòng thủ vào đàm phán.

Diễn biến mới tại cơ sở hạt nhân Iran

Loạt ảnh vệ tinh chụp hôm 28-1 cho thấy hoạt động tại 2 cơ sở hạt nhân của Iran từng bị Israel và Mỹ tấn công hồi năm ngoái. Theo hình ảnh do Công ty Planet Labs PBC (Mỹ) cung cấp, các mái che đã được xây dựng phủ lên 2 tòa nhà bị hư hại tại các cơ sở hạt nhân Isfahan và Natanz. Đó là hoạt động đáng kể đầu tiên được vệ tinh ghi nhận tại các cơ sở hạt nhân bị tấn công của Iran kể từ cuộc xung đột với Israel hồi tháng 6-2025.

Các mái che này giúp ngăn vệ tinh quan sát những gì đang diễn ra dưới mặt đất. Đây là cách duy nhất để các thanh sát viên Cơ quan Năng lượng Nguyên tử quốc tế (IAEA) theo dõi các cơ sở này, do Tehran đã ngăn việc tiếp cận trực tiếp các cơ sở hạt nhân.

Theo hãng tin AP ngày 1-2, một số chuyên gia cho rằng sự xuất hiện của mái che không cho thấy dấu hiệu Iran bắt đầu tái thiết các cơ sở hạt nhân bị hư hại. Thay vào đó, nhiều khả năng Iran muốn tiếp cận và thu hồi những tài sản quan trọng còn sót lại sau các cuộc không kích, như uranium làm giàu cao, và không cho Israel hoặc Mỹ biết.

Trong cuộc xung đột năm ngoái, Israel đã tấn công 3 cơ sở hạt nhân Isfahan, Natanz, Fordow trước khi Mỹ sử dụng bom xuyên boongke và tên lửa hành trình Tomahawk không kích những nơi này. Chiến lược An ninh quốc gia của Nhà Trắng, được công bố hồi tháng 11-2025, khẳng định các cuộc không kích của Mỹ đã "làm suy yếu đáng kể chương trình hạt nhân của Iran".

Cao Lực

Hoàng Phương

Nguồn NLĐ : https://nld.com.vn/ngan-kich-ban-xau-my-tan-cong-iran-196260201205539575.htm