Ngăn thuốc lá điện tử len lỏi học đường

2 giờ trướcBài gốc

Việc tiếp xúc sớm với nicotine và các chất gây nghiện có thể ảnh hưởng tới khả năng ghi nhớ, học tập và điều chỉnh cảm xúc.

Xu hướng đáng lo ngại trong giới trẻ

Những năm gần đây, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng có xu hướng gia tăng nhanh ở nhóm người trẻ, đặc biệt là học sinh, sinh viên. Với thiết kế bắt mắt, nhiều mùi hương và cách quảng bá theo xu hướng “thời thượng”, các sản phẩm này đang len lỏi ngày càng sâu vào đời sống thanh thiếu niên.

Theo nghiên cứu của Trường Đại học Y tế công cộng thực hiện trên gần 2.500 sinh viên tại Hà Nội, Đà Nẵng và TP.HCM, có 14% sinh viên từng thử thuốc lá điện tử và 3% đang sử dụng; tỷ lệ này ở thuốc lá nung nóng lần lượt là 6% và 0,8%. Độ tuổi bắt đầu sử dụng trung bình là 16,9 tuổi.

Kết quả khảo sát cũng cho thấy nhiều nhận thức sai lệch vẫn tồn tại trong giới trẻ. Gần 38% sinh viên cho rằng thuốc lá điện tử không chứa nicotine; khoảng 15% nghĩ đây chỉ là “hơi nước” vô hại; hơn 62% tin rằng thuốc lá điện tử giúp cai thuốc lá truyền thống.

Nhiều người trẻ xem việc sử dụng thuốc lá điện tử như một cách thể hiện cá tính hoặc tạo cảm giác thư giãn, “ngầu” hơn trong giao tiếp xã hội.

Theo các chuyên gia y tế, chính những nhận thức chưa đầy đủ này đang khiến thuốc lá điện tử trở thành nguy cơ đáng lo ngại trong học đường, khi nhiều học sinh tiếp cận sản phẩm từ tâm lý tò mò hoặc bị ảnh hưởng bởi bạn bè, mạng xã hội.

Nguy cơ sức khỏe không chỉ dừng ở nicotine

Các chuyên gia cảnh báo thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng không phải là sản phẩm “ít hại” như nhiều người lầm tưởng. Các sản phẩm này vẫn chứa nicotine cùng nhiều chất độc hại có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe thể chất và tinh thần của người sử dụng.

Nicotine tác động đến hệ hô hấp, tim mạch, làm tăng nguy cơ ung thư, suy giảm miễn dịch, đột quỵ, suy tim và nhiều vấn đề sức khỏe khác. Đặc biệt với thanh thiếu niên - nhóm có não bộ chưa hoàn thiện - nicotine có thể làm suy giảm trí nhớ, giảm khả năng tập trung và ảnh hưởng đến sự phát triển trí tuệ.

Nhiều nghiên cứu quốc tế gần đây tiếp tục đưa ra cảnh báo về các nguy cơ mới từ thuốc lá điện tử. Kết quả nghiên cứu của Đại học Nebraska (Hoa Kỳ) trên 200 thanh thiếu niên từ 13 - 17 tuổi sử dụng vape cho thấy người sử dụng thường xuyên có lượng chì trong nước tiểu cao hơn tới 40% và lượng urani cao gấp đôi so với người chỉ sử dụng thỉnh thoảng.

Đáng chú ý, nhóm sử dụng thuốc lá điện tử có vị ngọt như kẹo có mức urani trong nước tiểu cao hơn tới 90% so với nhóm dùng hương menthol hoặc mint.

Theo các nhà khoa học, phơi nhiễm chì dù ở mức thấp cũng có thể làm giảm khả năng tập trung, mức độ thông minh và kỹ năng xã hội ở trẻ. Trong khi đó, phơi nhiễm urani có thể ảnh hưởng đến não bộ, hệ thần kinh trung ương, thận và phổi, gây nhầm lẫn, căng thẳng, buồn nôn cùng nhiều triệu chứng khác.

Một nghiên cứu đăng trên Tạp chí Y khoa New England cũng cho thấy những người thường xuyên sử dụng thuốc lá điện tử có nguy cơ mắc các bệnh ung thư cao gấp 15 lần so với người hút thuốc lá thông thường.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đồng thời khuyến cáo thuốc lá điện tử có thể nguy hại hơn thuốc lá truyền thống, gây tổn thương phổi sớm và làm tăng nguy cơ bệnh phổi kẽ - căn bệnh có tốc độ tiến triển nhanh và tiên lượng xấu.

Kiểm soát chặt chẽ thuốc lá điện tử không chỉ nhằm hạn chế một sản phẩm gây nghiện, mà còn góp phần ngăn ngừa nguy cơ phát sinh các hệ lụy sức khỏe và xã hội đối với thế hệ trẻ.

Tăng cường bảo vệ học sinh trước nguy cơ thuốc lá điện tử

Trong thuốc lá điện tử được ghi nhận có nhiều loại chất có khả năng kích thích mạnh hệ thần kinh và tim mạch. Việc phối trộn nhiều thành phần khác nhau khiến sản phẩm có nguy cơ bị lợi dụng để đưa ma túy vào sử dụng mà khó bị phát hiện.

Thực tế điều trị tại các cơ sở y tế đã ghi nhận nhiều trường hợp nhập viện liên quan đến thuốc lá điện tử. Theo Tiến sỹ, Bác sỹ Nguyễn Trung Nguyên - Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, trong hai năm qua, bệnh viện đã tiếp nhận hơn 130 trường hợp nhập viện sau khi sử dụng thuốc lá điện tử. Nhiều mẫu thuốc lá điện tử xét nghiệm cho kết quả dương tính với ma túy.

Chi phí điều trị cho các trường hợp ngộ độc thuốc lá điện tử pha trộn ma túy dao động từ trên 10 triệu đồng đến hàng trăm triệu đồng tùy mức độ.

Trong bối cảnh đó, việc Nghị định 90/2026/NĐ-CP bổ sung chế tài xử phạt trực tiếp đối với hành vi sử dụng thuốc lá điện tử được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, đồng thời tạo thêm cơ sở để nhà trường, gia đình và xã hội tăng cường giáo dục, phòng ngừa từ sớm.

Nhiều ý kiến cho rằng để ngăn thuốc lá điện tử len lỏi học đường, cần kết hợp đồng bộ giữa tuyên truyền, giáo dục kỹ năng nhận diện nguy cơ, xây dựng môi trường học đường an toàn và nâng cao vai trò của gia đình trong quản lý, định hướng cho trẻ.

Việc siết chặt quản lý thuốc lá điện tử không chỉ nhằm xử lý hành vi vi phạm mà còn hướng tới mục tiêu bảo vệ sức khỏe thế hệ trẻ trước những sản phẩm tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với thể chất, tinh thần và tương lai của thanh thiếu niên.

Vũ Đậu

Nguồn Công Lý : https://congly.vn/ngan-thuoc-la-dien-tu-len-loi-hoc-duong-523004.html