Ảnh minh họa - Ảnh: Bloomberg.
Xung đột giữa Mỹ và Iran đang gây áp lực lên chuỗi cung ứng các nguyên liệu từ nhôm đến nhựa và sơn, đẩy giá các mặt hàng đầu vào này tăng cao. Ba nhà sản xuất ô tô lớn của Mỹ, General Motors, Ford và Stellantis, đã đồng loạt báo cáo về tình trạng lạm phát giá hàng hóa khi công bố kết quả kinh doanh quý 1/2026, đồng thời cam kết sẽ nỗ lực để cân đối bằng cách thắt chặt chi tiêu.
Các nhà phân tích cho rằng, nếu xung đột kéo dài hơn 6 tháng, các công ty này có thể buộc phải cắt giảm chiết khấu giá xe và tăng giá bán xe để tránh biên lợi nhuận vốn đã mỏng bị bào mòn thêm.
Bà Mary Barra, CEO của GM, nói trong một buổi thuyết trình về lợi nhuận của hãng: “Cuộc chiến ở Iran đã làm tăng chi phí của chúng tôi và hiện chưa rõ xung đột sẽ kéo dài trong bao lâu”. Bà cũng cho biết tập đoàn đang giảm chi tiêu ở các lĩnh vực khác để ứng phó với sự gia tăng giá dầu và các hàng hóa khác.
GM ước tính rằng lạm phát hàng hóa, bao gồm cả chi phí logistics và chip nhớ DRam cao hơn, có thể làm giảm lợi nhuận hoạt động điều chỉnh của hãng một khoản lên tới 2 tỷ USD trong năm nay, so với dự báo trước đó là giảm 1,5 tỷ USD.
Ford cũng cảnh báo về thiệt hại liên quan tới chuỗi cung ứng có thể lên tới 2 tỷ USD trong năm nay, tăng 1 tỷ USD so với năm trước.
Stellantis - công ty sở hữu các thương hiệu xe Fiat, Peugeot và Chrysler - cho biết đã phòng hộ phần lớn sự tăng giá hàng hóa trong quý đầu tiên, nhưng vẫn dự kiến tác động có thể lên tới khoảng 1 tỷ euro (1,2 tỷ USD) trong năm 2026.
Ước tính 5 tỷ USD chi phí tăng thêm từ lạm phát giá hàng hóa đồng nghĩa rằng tác động của cuộc chiến Mỹ - Iran tới các hãng xe Mỹ trong năm nay gần tương đương với mức thiệt hại 6 tỷ USD mà các công ty này dự kiến phải hứng chịu việc tăng thuế quan của chính quyền Tổng thống Donald Trump - theo tờ báo Financial Times.
Từ khi xung đột nổ ra, các nhà sản xuất ô tô Mỹ đã được bảo vệ khỏi tác động tức thì nhờ các hợp đồng đã chốt giá cố định với nhà cung cấp. Tuy nhiên, nếu xung đột kéo dài thêm 2 tháng, nhiều nhà cung cấp dự kiến sẽ yêu cầu các điều khoản mới, với các giá cao hơn sẽ xuất hiện trong vòng khoảng 6 tháng.
Vấn đề lớn nhất đối với ngành công nghiệp ô tô Mỹ hiện nay là giá nhôm tăng. Giá của kim loại này tại Sở giao dịch kim loại London (LME) đã tăng tới 16% kể từ khi chiến tranh nổ ra. Nhôm là vật liệu được sử dụng rộng rãi trong các phương tiện từ thân xe, động cơ đến cửa.
Ông Gerrit Reepmeyer, một chuyên gia tại công ty tư vấn AlixPartners, ước tính rằng sự gia tăng giá nhôm có thể làm tăng từ 500 - 1.500 USD trong chi phí của một chiếc xe, nếu tình trạng tăng giá này kéo dài và không có biện pháp phòng ngừa nào được áp dụng.
Tuần vừa rồi, ông Sherry House, Giám đốc tài chính (CFO) của Ford, nói với các nhà đầu tư rằng ngay từ trước khi xung đột giữa Mỹ và Iran xảy ra, "chúng tôi đã thấy sự thiếu hụt nhôm trong ngành công nghiệp ô tô toàn cầu. Sau đó, ngành phải đối mặt thêm với cuộc khủng hoảng ở Trung Đông".
Trước chiến tranh, Ford đã phải trải qua một đợt gián đoạn sản xuất dòng xe bán tải F-Series bán chạy nhất của hãng sau khi xảy ra hai vụ cháy tại một nhà máy nhôm do nhà cung ứng Novelis điều hành. Ford đã buộc phải nhập khẩu nhôm từ nước ngoài trong lúc Novelis phục hồi, làm tăng 1 tỷ USD chi phí - bao gồm cả tác động từ thuế 50% theo Mục 232 đối với kim loại này.
Tình trạng gia tăng giá dầu và khí đốt, cộng thêm tình trạng thiếu hụt naphtha - một vật liệu được chiết xuất từ dầu thô và được sử dụng để sản xuất nhựa - cũng sẽ gây áp lực lên các giá thành các bộ phận khác của một chiếc xe, từ nội thất và lớp phủ đến lốp cao su.
Cũng trong tuần vừa rồi, ông Harald Wilhelm, CFO của Mercedes-Benz, nói với các nhà đầu tư rằng "chúng tôi dự kiến chi phí nguyên liệu thô sẽ tăng thêm trong thời gian còn lại của năm, cao hơn những gì chúng tôi dự đoán vào đầu năm. Nếu chiến tranh tiếp tục kéo dài, chúng tôi không thể loại trừ khả năng xảy ra gián đoạn cung ứng các loại nguyên liệu đầu vào”.
Các nhà sản xuất ô tô cũng đề cập đến việc họ phải chi nhiều tiền hơn để nhập chip DRam, khi các công ty sản xuất chip nhớ dịch chuyển sản xuất khỏi các loại chip bán dẫn kém tiên tiến hơn được sử dụng trong ô tô sang các chip cho trung tâm dữ liệu AI.
Các nhà sản xuất ô tô sẽ phải quyết định đến lúc nào họ phải chuyển những chi phí này sang người tiêu dùng. Những hãng xe tăng giá đầu tiên có nguy cơ chứng kiến doanh số giảm - ông Waas nhấn mạnh.
Bình Minh