Một cơ sở khai thác dầu của Nga. Ảnh: TASS/TTXVN
Hàng chục triệu thùng dầu lênh đênh trên biển không người mua cùng mức chiết khấu kỷ lục đang đẩy động lực kinh tế quan trọng nhất của Nga vào tình trạng bấp bênh.
Tờ Wall Street Journal ngày 15/2 đưa tin, ngành công nghiệp dầu mỏ của Nga đang đối mặt với làn sóng áp lực mới từ việc phương Tây bắt giữ tàu, các lệnh trừng phạt khắt khe và nỗ lực từ phía Mỹ nhằm cắt giảm lượng mua dầu của Ấn Độ. Theo ghi nhận, hàng triệu thùng dầu Nga hiện đang "trôi nổi" trên biển để chờ đợi người mua với mức giá chiết khấu thấp nhất kể từ khi cuộc chiến tại Ukraine nổ ra.
Áp lực ngân sách
Dựa trên dữ liệu từ công ty hàng hóa Argus Media, loại dầu thô chủ lực của Nga là Urals hiện giao dịch ở mức khoảng 45 USD/thùng, thấp hơn mức chuẩn quốc tế Brent tới 27 USD.
Con số này không chỉ thấp hơn mức 59 USD/thùng cần thiết để cân bằng ngân sách của Nga vào năm 2026, mà còn đang tiến sát ngưỡng hòa vốn sản xuất (ước tính từ 20 - 25 USD/thùng). Tháng 1 vừa qua, doanh thu từ dầu khí của Nga đã chạm mức thấp nhất kể từ tháng 7/2020. Benjamin Hilgenstock, Giám đốc tại Viện Kinh tế Kiev, nhận định sự dễ tổn thương về ngân sách là khá đáng kể trong bối cảnh nền kinh tế đang trì trệ.
Dữ liệu từ công ty theo dõi tàu Vortexa cho thấy, tính đến ngày 10/2, có khoảng 143 triệu thùng dầu Nga đang nằm trên biển chờ người mua, tương đương nửa tháng sản lượng của nước này năm 2025.
Về vị trí tồn kho, tập trung gần các cảng ở Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và vùng biển gần Malaysia. Trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu dồi dào, việc tìm khách hàng trở nên khó khăn. Để cạnh tranh với dầu Iran (vốn có chiết khấu cao), dầu Nga buộc phải giảm giá sâu hơn nữa.
Các chuyên gia cảnh báo nếu lượng dầu tồn kho này không giảm, Nga có thể phải cắt giảm sản lượng do hết chỗ lưu trữ. Dù các nhà máy lọc dầu tư nhân tại Trung Quốc đã tăng nhập khẩu lên mức kỷ lục 1,73 triệu thùng/ngày trong tháng 1, nhưng Moskva cũng đang chạm ngưỡng giới hạn không chính thức của Bắc Kinh (không để quốc gia nào chiếm quá 20% thị phần nhập khẩu).
Sự rút lui của thị trường Ấn Độ và tác động từ Mỹ
Ấn Độ, từng là khách hàng lớn nhất của Nga, đang có dấu hiệu tháo lui. Tháng 1/2026, nhập khẩu dầu Nga của Ấn Độ giảm xuống còn 1,14 triệu thùng/ngày, mức thấp nhất kể từ tháng 12/2022.
Nguyên nhân chính đến từ áp lực chính trị và kinh tế. Thứ nhất, lệnh trừng phạt: Mỹ và EU áp đặt các biện pháp trừng phạt lên các công ty dầu mỏ Nga và sản phẩm phái sinh.
Thứ hai, chính sách của Mỹ: Tổng thống Trump đã áp thuế 50% đối với Ấn Độ và yêu cầu nước này ngừng mua dầu Nga để đổi lấy mức thuế thấp hơn.
Ngoài ra, hệ thống vận tải "ngầm" - vốn vận chuyển gần 80% lượng dầu của Nga trong năm 2025 - đang trở nên rủi ro hơn sau hàng loạt vụ tịch thu tàu của lực lượng Mỹ và Pháp (như tàu Grinch và Aquila II).
Naveen Das, nhà phân tích tại Kpler, cho biết nếu các cuộc tấn công vào hạm đội tàu trên diễn ra thường xuyên, rủi ro quá lớn sẽ làm nản lòng những người bán dầu, dù lợi nhuận hiện tại vẫn đang tạm thời bù đắp được các nguy cơ bị bắt giữ.
Công Thuận/Báo Tin tức và Dân tộc