Áp lực từ đà tăng trưởng phụ tải
Trong 3 tháng đầu năm 2026, nhu cầu điện tại khu vực miền Bắc tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh. Điện thương phẩm của EVNNPC đạt 25,37 tỷ kWh, tăng 10,86% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, nhóm khách hàng công nghiệp và xây dựng chiếm khoảng 65,19%, tiếp tục là thành phần phụ tải lớn nhất; nhóm khách hàng sinh hoạt và quản lý tiêu dùng chiếm gần 25%, cho thấy nhu cầu điện phục vụ đời sống dân sinh ngày càng gia tăng.
Nhiều địa phương như: Quảng Ninh, Thanh Hóa, Hưng Yên, Hải Phòng, Ninh Bình, Phú Thọ và Nghệ An ghi nhận mức tăng trưởng phụ tải cao, chủ yếu do sự phát triển mạnh của các khu công nghiệp.
Công nhân EVNNPC kiểm tra lưới điện, xử lý khiếm khuyết, bảo đảm hệ thống vận hành an toàn trước mùa nắng nóng. Ảnh: AN HẠ
Bước vào mùa nắng nóng, áp lực cung ứng điện ngày càng lớn. Theo dự báo, năm 2026, công suất phụ tải cực đại của hệ thống điện miền Bắc có thể đạt khoảng 20.700-21.300MW, tăng 9-12% so với năm 2025. Đặc biệt, tổng công suất đăng ký mới của khách hàng trong năm lên tới gần 2.500MW, phản ánh rõ xu hướng gia tăng nhanh của phụ tải, nhất là trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp. Điều này đặt ra yêu cầu cao hơn trong việc chuẩn bị nguồn điện, lưới điện và các phương án điều hành, nhất là trong bối cảnh thời tiết nắng nóng kéo dài.
Chủ động từ dự báo đến vận hành
Trước áp lực đó, EVNNPC đã chủ động xây dựng các phương án vận hành hệ thống điện theo từng kịch bản phụ tải, đồng thời tăng cường công tác dự báo nhằm nâng cao độ chính xác trong điều hành. Các công ty điện lực trực thuộc được yêu cầu rà soát khách hàng sử dụng điện lớn, cập nhật kế hoạch sản xuất để phục vụ dự báo nhu cầu điện năng. “Tổng công ty luôn chuẩn bị kỹ lưỡng các nhóm giải pháp đồng bộ về quản lý vận hành, kinh doanh, đầu tư xây dựng và đặc biệt là công tác quản trị nhằm bảo đảm cung cấp điện”, bà Đỗ Nguyệt Ánh, Chủ tịch Hội đồng thành viên EVNNPC nhấn mạnh.
Về quản lý vận hành, ngay từ cuối năm 2025, EVNNPC đã yêu cầu các đơn vị chủ động rà soát, đánh giá thực trạng lưới điện; lập kế hoạch sửa chữa lớn, sửa chữa thường xuyên, khắc phục các khiếm khuyết để bảo đảm lưới điện sẵn sàng trước mùa nắng nóng. Chậm nhất đến ngày 31-3-2026, toàn bộ công việc này phải hoàn thành.
Cùng với công tác vận hành, EVNNPC đẩy mạnh đầu tư phát triển lưới điện nhằm nâng cao năng lực cung cấp điện cho khu vực miền Bắc. Theo kế hoạch năm 2026, EVNNPC dự kiến khởi công 81 dự án lưới điện, gồm 1 dự án 220kV và 80 dự án 110kV, đồng thời phấn đấu hoàn thành đóng điện 90 dự án. Các dự án tập trung tại khu vực có tốc độ tăng trưởng phụ tải cao, các khu công nghiệp và những nơi có nguy cơ quá tải, qua đó nâng cao khả năng cung ứng điện của hệ thống.
Một trong những giải pháp quan trọng là chương trình quản lý nhu cầu điện và điều chỉnh phụ tải (DR). Đến nay, EVNNPC đã ký thỏa thuận với 4.943 khách hàng, với tiềm năng tiết giảm khoảng 1.100MW khi cần thiết. Cùng với đó, chương trình dịch chuyển phụ tải được triển khai với 2.939 thỏa thuận, giúp dịch chuyển khoảng 900MW ra khỏi giờ cao điểm, góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện.
Ứng dụng khoa học-công nghệ và chuyển đổi số cũng được EVNNPC đẩy mạnh trong quản lý vận hành hệ thống điện. Hiện nay, 381 trạm biến áp 110kV đã được kết nối giám sát từ xa qua hệ thống SCADA, cùng với hơn 11,6 triệu công tơ điện tử được thu thập dữ liệu từ xa, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và chất lượng dịch vụ khách hàng. EVNNPC cũng tăng cường triển khai các chương trình sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả; phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền địa phương và các cơ quan truyền thông để tuyên truyền tới người dân, doanh nghiệp, góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện trong các thời điểm phụ tải tăng cao.
Cùng với định hướng dài hạn, EVNNPC đang tích cực phát triển các nguồn năng lượng mới nhằm giảm áp lực cho hệ thống điện. EVNNPC đã giao chỉ tiêu cụ thể cho các đơn vị thành viên trong năm 2026 và yêu cầu xây dựng kế hoạch triển khai tại từng địa bàn về phát triển điện mặt trời áp mái. Trước hết, ngành điện phải đi đầu, làm gương; các công ty điện lực được yêu cầu lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà tại trụ sở và cơ sở của đơn vị mình.
Từ định hướng chung của EVNNPC, các đơn vị thành viên đã nhanh chóng cụ thể hóa thành những chương trình hành động sát với thực tế từng địa phương. Ông Phạm Văn Nga, Phó giám đốc Công ty Điện lực Nghệ An cho biết, lãnh đạo Công ty đã chỉ đạo các đơn vị trực thuộc hoàn thành toàn bộ công tác sửa chữa, đầu tư xây dựng lưới điện trước ngày 31-3. Đồng thời, công tác kiểm tra, bảo dưỡng lưới điện, trạm biến áp và các thiết bị quan trọng được tăng cường; ứng dụng công nghệ trong giám sát vận hành được đẩy mạnh nhằm kịp thời phát hiện và xử lý sự cố. Bên cạnh đó, việc tuyên truyền sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả cũng được chú trọng, góp phần giảm áp lực cho hệ thống trong các khung giờ cao điểm, bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định phục vụ phát triển kinh tế-xã hội và đời sống nhân dân trên địa bàn.
Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng về cả hạ tầng kỹ thuật lẫn các giải pháp dịch vụ, EVNNPC sẵn sàng các phương án bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định, đáp ứng tốt nhu cầu phát triển kinh tế-xã hội của 17 tỉnh, thành phố phía Bắc trong mùa nắng nóng.
VŨ DUNG