Ngành lọc dầu châu Á dựa vào dầu thô Mỹ để thay thế nguồn cung từ Trung Đông

9 giờ trướcBài gốc

Một tàu chở dầu neo gần một nhà máy lọc dầu ở tỉnh Chiba, Nhật Bản. Ảnh: Nikkei Asia

Theo các thương nhân nắm rõ thông tin thị trường, ít nhất 60 triệu thùng dầu thô Mỹ đã được các khách hàng ở châu Á đặt mua để giao trong tháng tới. Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore và Thái Lan nằm trong số những khách hàng lớn nhất. Khối lượng mua trên tương đương mức giao dầu Mỹ sang châu Á trong tháng Tư và là mức cao nhất trong vòng ba năm qua.

Nguyên nhân chính xuất phát từ cuộc xung đột tại Iran và tình trạng eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa trong tuần thứ bảy liên tiếp, khiến dòng chảy dầu thô sang châu Á bị bóp nghẹt. Điều này đẩy ngành lọc dầu khu vực rơi vào tình trạng rối loạn và làm bùng phát một cuộc khủng hoảng sản xuất nhiên liệu với tác động lan rộng đến người tiêu dùng và nền kinh tế.

Trong bối cảnh đó, các nhà máy lọc dầu tại châu Á buộc phải tìm kiếm nguồn cung trên toàn cầu. Nhật Bản là quốc gia dẫn đầu làn sóng mua dầu thô Mỹ ngay từ đầu tháng Tư, tiếp theo là Hàn Quốc, Singapore và Thái Lan.

Phần lớn dầu thô Mỹ xuất sang châu Á được vận chuyển bằng các tàu chở dầu siêu lớn (VLCC). Mỗi tàu như vậy có sức chứa khoảng 2 triệu thùng. Ngoài ra, một số tàu nhỏ hơn có thể đi qua kênh đào Panama cũng được sử dụng để rút ngắn thời gian vận chuyển dầu thô Mỹ sang Đông Á.

“Trong 2 tuần tới, gần như không còn tàu chở dầu VLCC có sẵn để thuê, trong khi bình thường (tính trung bình 90 ngày) thì luôn có khoảng 4 tàu VLCC sẵn sàng cho thuê”, John Coleman, nhà phân tích của công ty tư vấn Sparta Commodities, nói.

Coleman nhận định, đây là dấu hiệu cho thấy rất nhiều tàu VLCC đã được đặt thuê trước và một đợt bùng nổ xuất khẩu dầu thô sắp diễn ra từ Bờ Vịnh Mỹ (tên gọi trước đây là Vịnh Mexico).

Theo dữ liệu từ chính phủ Mỹ, tổng xuất khẩu dầu, bao gồm cả dầu thô và sản phẩm tinh chế, đạt mức kỷ lục 13 triệu thùng/ngày trong tuần trước. Riêng xuất khẩu dầu thô vượt 5 triệu thùng/ngày, mức cao nhất kể từ tháng 9-2025.

Rohit Rathod, nhà phân tích thị trường dầu ở công ty tư vấn Vortexa, cho rằng trong bối cảnh hiện tại, nhiều chủ tàu đang tránh khu vực Vịnh Ba Tư và chuyển hướng sang Đại Tây Dương như một lựa chọn thay thế an toàn hơn. Ngay cả khi chiến sự Iran kết thúc sớm, xuất khẩu dầu từ Bờ Vịnh Mỹ được dự báo vẫn duy trì ở mức cao trong những tháng tới.

Tuy nhiên, hoạt động xuất khẩu gần đây có dấu hiệu chậm lại khi giá dầu thô Mỹ giao sang châu Á đã tăng vượt dầu thô Trung Đông.

Bên cạnh đó, các quốc gia châu Á cũng tăng mua dầu Alaska North Slope, loại dầu có hàm lượng lưu huỳnh cao được khai thác ở bang Alaska (Mỹ). Hồi đầu tháng Tư, loại dầu này, vốn có thành phần tương đồng với các loại dầu từ Vịnh Ba Tư, tăng giá kỷ lục, cao hơn tới 10 đô la/thùng so với giá dầu chuẩn toàn cầu Brent.

Một loại dầu khác của Mỹ là dầu Mars cũng ghi nhận mức chênh lệch giá hơn 15 đô la/thùng so với dầu Tây Texas (chuẩn của Mỹ) trong tháng Tư. Đó là mức chênh lệch giá cao nhất từ trước đến nay của loại dầu này do được sử dụng để thay thế nguồn cung từ Trung Đông.

Dù giá tăng cao, dầu thô Mỹ vẫn hấp dẫn nhờ lợi thế không phụ thuộc vào tuyến vận tải qua eo biển Hormuz.

Nhu cầu mạnh từ châu Á cũng khiến các nhà máy lọc dầu khu vực này cạnh tranh trực tiếp với các đối thủ toàn cầu. Một số lô hàng ban đầu dành cho châu Âu đã được chuyển hướng sang châu Á. Hà Lan hiện là nước nhập khẩu dầu Mỹ lớn nhất, trong khi Hàn Quốc đứng thứ hai.

Dù vậy, một số nhà máy lọc dầu châu Á vẫn tìm cách tiếp cận lại nguồn dầu Trung Đông. Hiện các giao dịch thuê tàu để vận chuyển từ khu vực Vịnh Ba Tư chủ yếu đến các doanh nghiệp lọc dầu nhà nước Ấn Độ. Tuy nhiên, cho đến khi eo biển Hormuz được mở lại hoàn toàn, nguồn cung từ khu vực này được dự báo vẫn ở mức thấp.

Ở chiều ngược lại, nhập khẩu dầu Trung Đông của Mỹ đang giảm mạnh. Lượng dầu từ Saudi Arabia nhập vào Mỹ đã giảm xuống dưới 250.000 thùng/ngày, so với gần 800.000 thùng/ngày hồi tháng Hai. Mỹ đang chuyển sang các nguồn cung dầu từ khu vực Mỹ Latin để bù đắp phần thiếu hụt từ Trung Đông.

Theo Bloomberg

Chánh Tài

Nguồn Saigon Times : https://thesaigontimes.vn/nganh-loc-dau-chau-a-dua-vao-dau-tho-my-de-thay-the-nguon-cung-tu-trung-dong/