Đến hẹn lại lên, đến dịp Tết luôn là thời điểm nhu cầu rút tiền, chuyển tiền, thanh toán mua sắm, chi trả lương, thưởng và thực hiện các chính sách an sinh xã hội tăng mạnh, đòi hỏi hệ thống ngân hàng phải vận hành an toàn, thông suốt và bảo đảm quyền lợi người dân, doanh nghiệp.
Trong bối cảnh đó, Phó Giám đốc NHNN Khu vực 1 Nguyễn Quốc Huy nhìn nhận, việc nâng cao nhận thức sử dụng tiền văn minh, tiết kiệm và thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt không chỉ là nhiệm vụ riêng của ngành Ngân hàng mà là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội.
Với vai trò là cơ quan quản lý nhà nước về tiền tệ và hoạt động ngân hàng trên địa bàn Thủ đô, thời gian qua, NHNN Khu vực 1 đã chủ động, tích cực triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, vừa đáp ứng nhu cầu thanh toán tăng cao trong dịp Tết, vừa thúc đẩy mạnh mẽ thanh toán không dùng tiền mặt gắn với bảo đảm an toàn, an ninh hệ thống thanh toán.
Theo Phó Giám đốc NHNN Khu vực 1 Nguyễn Quốc Huy, thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt gắn với sử dụng tiền văn minh là trách nhiệm chung của hệ thống ngân hàng và toàn xã hội
Về công tác quản lý nhà nước và chỉ đạo điều hành hoạt động thanh toán trong dịp cao điểm Tết, NHNN Khu vực 1 đã kịp thời ban hành văn bản chỉ đạo các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài và các tổ chức trung gian thanh toán trên địa bàn Thủ đô xây dựng phương án vận hành hệ thống thanh toán liên tục, thông suốt; bảo đảm hệ thống thanh toán nội bộ và kết nối với các hệ thống thanh toán chung hoạt động ổn định, an toàn, đáp ứng đầy đủ nhu cầu thanh toán của người dân và doanh nghiệp, đặc biệt trong thời gian quyết toán cuối năm 2025 và Tết Nguyên đán Bính Ngọ sắp tới.
Song song với đó, NHNN Khu vực 1 yêu cầu các đơn vị tăng cường các giải pháp bảo đảm an toàn như triển khai biện pháp giám sát, giải pháp kỹ thuật nhằm bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống thanh toán và bảo mật dữ liệu khách hàng; bố trí trực, rà soát, kiểm tra và sẵn sàng các phương án, kịch bản ứng phó sự cố, dự phòng cho hệ thống công nghệ thông tin; kịp thời phát hiện, ngăn chặn rủi ro, sự cố và các hành vi lợi dụng thời điểm cao điểm Tết để thực hiện gian lận, lừa đảo.
Về thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt và sử dụng tiền văn minh, thực hiện các quyết định của Thủ tướng Chính phủ và NHNN, NHNN Khu vực 1 thời gian qua đã phối hợp chặt chẽ với chính quyền thành phố, các sở, ban, ngành và các tổ chức tín dụng để mở rộng hệ sinh thái thanh toán số trong nhiều lĩnh vực của đời sống kinh tế – xã hội trên địa bàn Thủ đô.
Đến nay, hạ tầng thanh toán không dùng tiền mặt trên địa bàn tiếp tục được đầu tư, nâng cấp đồng bộ, với hàng trăm nghìn thiết bị POS và đơn vị chấp nhận thanh toán. Tính đến cuối năm 2025, số lượng thiết bị POS đạt gần 400.000, tăng khoảng 80.000 thiết bị so với cuối năm 2024. Số lượng đơn vị chấp nhận thẻ đạt 174.862 đơn vị, tăng đáng kể so với mức 154.000 đơn vị của năm 2024, qua đó đáp ứng tốt nhu cầu thanh toán của người dân và doanh nghiệp.
Trong khi đó, số lượng máy ATM trên địa bàn Thủ đô tiếp tục giảm, phản ánh xu hướng thanh toán không dùng tiền mặt ngày càng phổ biến. Năm 2025, toàn địa bàn có 2.586 máy ATM, giảm so với mức 2.766 máy của cuối năm 2024.
Một điểm sáng trong hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt được Phó Giám đốc NHNN Khu vực 1 chỉ ra đó là tình trạng công nhân tại các khu công nghiệp xếp hàng rút tiền mặt tại ATM sau kỳ trả lương đã không còn diễn ra. Điều này giúp các ngân hàng thương mại giảm đáng kể chi phí duy trì máy móc, hạ tầng mạng, nhân sự tiếp quỹ, kể cả trong những ngày cao điểm trước và trong dịp Tết.
Đáng chú ý, các phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt như chuyển khoản, quét mã QR ngày càng được sử dụng phổ biến, hiện diện từ chợ truyền thống, quán ăn nhỏ đến các bãi trông giữ xe. Ngay cả dịch vụ trông giữ xe cũng đã triển khai thanh toán điện tử, kể cả thông qua các hệ thống thu phí tự động.
Không chỉ trong giao dịch tiêu dùng hàng ngày, thanh toán số đang trở thành kênh chi trả hiệu quả cho các chính sách an sinh xã hội. Tỷ lệ đối tượng được mở tài khoản đạt 97,25%; trong đó, 93,79% đăng ký nhận trợ cấp qua tài khoản và được chi trả qua tài khoản. Riêng tỷ lệ chi trả lương hưu, trợ cấp bảo hiểm qua tài khoản đạt 99,42%, giúp người dân, đặc biệt là người cao tuổi, không còn phải xếp hàng nhận tiền như trước.
Thành phố Hà Nội cũng đã triển khai các mô hình tuyến phố, khu vực thanh toán không dùng tiền mặt, tạo điều kiện để người dân trải nghiệm các phương thức thanh toán hiện đại, qua đó góp phần xây dựng công dân số và xã hội số trên địa bàn Thủ đô. Nhìn từ thực tiễn, các phương thức thanh toán hiện đại không chỉ mang lại sự thuận tiện, nhanh chóng, minh bạch hóa dòng tiền, tiết kiệm chi phí xã hội mà còn hạn chế rủi ro liên quan đến tiền mặt, đặc biệt trong dịp Tết.
NHNN Khu vực 1 tiếp tục chỉ đạo các tổ chức tín dụng trên địa bàn bảo đảm cung ứng tiền mặt hợp lý, đồng thời khuyến khích người dân thanh toán không dùng tiền mặt
Thanh toán không dùng tiền mặt cũng góp phần thúc đẩy thương mại điện tử và tăng thu ngân sách. Năm 2024, thu ngân sách của Hà Nội lần đầu tiên vượt 500.000 tỷ đồng; năm 2025 con số này tiếp tục tăng mạnh, phản ánh hiệu quả của việc minh bạch hóa dòng tiền.
Xác định truyền thông và giáo dục tài chính là nhiệm vụ trọng tâm, thời gian qua, bên cạnh trang thông tin điện tử, NHNN Khu vực 1 đã phối hợp với các cơ quan báo chí, trong đó có Thời báo Ngân hàng để tuyên truyền, khuyến cáo người dân sử dụng dịch vụ thanh toán an toàn, cảnh giác với các thủ đoạn lừa đảo công nghệ cao, bảo vệ thông tin cá nhân và tài khoản thanh toán.
Đồng thời, công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động thanh toán và trung gian thanh toán cũng được tăng cường, góp phần chấn chỉnh kỷ cương, kỷ luật và nâng cao mức độ an toàn của hệ thống thanh toán trên địa bàn Thủ đô.
Trong thời gian tới, đặc biệt là dịp lễ Tết Bính Ngọ, NHNN Khu vực 1 tiếp tục chỉ đạo các tổ chức tín dụng trên địa bàn bảo đảm cung ứng tiền mặt hợp lý; đồng thời khuyến khích người dân sử dụng các phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt như chuyển khoản, mã QR, thanh toán điện tử trong các hoạt động như lì xì đầu xuân, đi lễ đầu năm.
Bên cạnh đó, NHNN Khu vực 1 sẽ tiếp tục phối hợp với các sở, ngành địa phương, đặc biệt là Sở Văn hóa, trong công tác truyền thông, khuyến khích sử dụng mã QR tại các cơ sở tín ngưỡng, lễ hội, góp phần minh bạch hóa hoạt động công đức và xây dựng thói quen sử dụng tiền văn minh, thanh toán an toàn, hiện đại trong xã hội.
"Với sự vào cuộc đồng bộ của các cơ quan quản lý, tổ chức tín dụng, doanh nghiệp và người dân, thanh toán không dùng tiền mặt và sử dụng tiền thông minh sẽ ngày càng trở thành phương thức chủ đạo, góp phần thúc đẩy kinh tế số, xã hội số và bảo đảm an toàn, thuận tiện cho người dân mỗi dịp Tết đến, Xuân về", ông Nguyễn Quốc Huy bày tỏ.
Hồng Sơn