AI đang chuyển từ một xu hướng công nghệ thành công cụ tạo giá trị thực cho doanh nghiệp Việt Nam. Thay vì đầu tư vào các mô hình nền tảng tốn kém, nhiều doanh nghiệp tập trung khai thác AI để tối ưu vận hành, nâng cao năng suất và cải thiện hiệu quả kinh doanh.
Cuộc chơi AI dịch chuyển sang tầng ứng dụng
Hiện nay, AI đang bước sang giai đoạn phát triển mới. Thay vì chỉ là một công nghệ mang tính thử nghiệm, AI ngày càng hiện diện sâu hơn trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và quản trị doanh nghiệp.
Ông Bradley Warden, Giám đốc điều hành kiêm Quản lý danh mục cấp cao tại Nomura Asset Management International nhận định, AI khác biệt so với các cuộc cách mạng công nghệ trước đây bởi khả năng tham gia trực tiếp vào quá trình xử lý thông tin và hỗ trợ ra quyết định.
Theo ông Warden, nếu máy tính cá nhân, điện thoại thông minh hay điện toán đám mây chủ yếu cung cấp công cụ cho người dùng, AI có thể được tích hợp vào nhiều lớp của hệ sinh thái doanh nghiệp, từ dữ liệu, phần mềm, bộ nhớ cho tới các quy trình vận hành. Điều này giúp công nghệ mới tạo ra tác động rộng hơn đối với hoạt động kinh tế.
Nhiều ngành đang tìm kiếm cơ hội từ xu hướng AI toàn cầu.
Đối với Việt Nam, cơ hội không nhất thiết phải bắt đầu bằng việc xây dựng những doanh nghiệp phát triển chip hay mô hình AI quy mô toàn cầu. Thay vào đó, dư địa tăng trưởng nằm ở khả năng tận dụng AI để cải thiện năng suất lao động, giảm chi phí và nâng cao chất lượng dịch vụ.
Nhóm công nghệ được đánh giá là một trong những lĩnh vực hưởng lợi sớm nhất. Những doanh nghiệp có kinh nghiệm trong chuyển đổi số, phát triển phần mềm và cung cấp dịch vụ công nghệ đang đứng trước cơ hội mở rộng thị trường khi nhu cầu ứng dụng AI tăng lên.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng thước đo quan trọng nhất không nằm ở việc doanh nghiệp triển khai bao nhiêu giải pháp AI, mà là khả năng chuyển hóa công nghệ thành doanh thu và lợi nhuận thực tế. Đây cũng được xem là giai đoạn thị trường sẽ sàng lọc các mô hình kinh doanh dựa trên AI.
Theo ông Phạm Lưu Hưng - Giám đốc SSI Research, Việt Nam không cần cạnh tranh trực diện với các cường quốc công nghệ trong cuộc đua phát triển mô hình AI nền tảng. Đây là lĩnh vực đòi hỏi nguồn vốn đầu tư rất lớn, hạ tầng tính toán hiện đại cùng đội ngũ chuyên gia trình độ cao.
Cơ hội phù hợp hơn đối với doanh nghiệp Việt nằm ở tầng ứng dụng. AI có thể giúp tự động hóa quy trình làm việc, hỗ trợ chăm sóc khách hàng, phân tích dữ liệu và nâng cao hiệu quả vận hành. Đây là những giá trị có thể được lượng hóa trực tiếp thông qua kết quả kinh doanh.
Không chỉ công nghệ, lĩnh vực tài chính cũng đang nổi lên như một trong những nhóm hưởng lợi đáng chú ý từ xu hướng này. Các ngân hàng, công ty chứng khoán và đơn vị quản lý tài sản đều sở hữu kho dữ liệu lớn, tạo điều kiện thuận lợi để triển khai các giải pháp AI.
Trên thực tế, nhiều ngân hàng đã bắt đầu ứng dụng AI trong việc cá nhân hóa sản phẩm, phân tích hành vi khách hàng, đánh giá tín dụng và hỗ trợ tư vấn. Việc khai thác dữ liệu hiệu quả hơn không chỉ giúp nâng cao trải nghiệm khách hàng mà còn góp phần cải thiện hiệu quả kinh doanh.
Trong lĩnh vực chứng khoán, AI được kỳ vọng hỗ trợ nhiều khâu từ phân tích thị trường, nghiên cứu doanh nghiệp, chăm sóc khách hàng đến quản trị rủi ro và phát triển sản phẩm số. Khi công nghệ ngày càng dễ tiếp cận, khả năng ứng dụng AI trong ngành tài chính được dự báo sẽ tiếp tục mở rộng.
Ai sở hữu dữ liệu, người đó có lợi thế
Bên cạnh các ngành trực tiếp khai thác AI, nhiều lĩnh vực hạ tầng cũng đang đứng trước cơ hội tăng trưởng khi nhu cầu công nghệ gia tăng.
Theo các chuyên gia, sự phát triển của AI kéo theo nhu cầu lớn về năng lực tính toán, trung tâm dữ liệu và hạ tầng lưu trữ. Điều này tạo ra dư địa phát triển mới cho các doanh nghiệp sở hữu quỹ đất công nghiệp hoặc tham gia xây dựng hệ sinh thái công nghệ.
Việt Nam hiện là điểm đến của nhiều tập đoàn điện tử, công nghệ và bán dẫn quốc tế. Xu hướng mở rộng đầu tư của các doanh nghiệp trong lĩnh vực này được đánh giá sẽ tạo thêm nhu cầu đối với hạ tầng khu công nghiệp trong thời gian tới.
Một trong những mắt xích quan trọng của nền kinh tế AI là hệ thống trung tâm dữ liệu. Khi lượng dữ liệu phát sinh ngày càng lớn, nhu cầu lưu trữ và xử lý thông tin trong nước cũng tăng lên tương ứng.
Nhiều doanh nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng và dịch vụ có yêu cầu bảo mật cao, không muốn đưa toàn bộ dữ liệu lên các nền tảng đặt ở nước ngoài. Xu hướng này đang tạo thêm cơ hội cho các nhà cung cấp hạ tầng dữ liệu nội địa.
Theo đánh giá của giới chuyên môn, data center sẽ không chỉ là một ngành dịch vụ công nghệ đơn thuần mà có thể trở thành hạ tầng thiết yếu của nền kinh tế số trong giai đoạn tới. Khi AI được ứng dụng rộng rãi hơn, nhu cầu về năng lực xử lý dữ liệu trong nước sẽ tiếp tục gia tăng.
Cùng với dữ liệu, năng lượng cũng được xem là lĩnh vực hưởng lợi gián tiếp nhưng rất đáng chú ý. Các trung tâm dữ liệu và hệ thống tính toán AI tiêu thụ lượng điện năng lớn, đồng thời yêu cầu nguồn cung ổn định liên tục.
Ngoài ra, lĩnh vực bán lẻ và tiêu dùng cũng đang từng bước khai thác AI nhằm tối ưu quản lý tồn kho, dự báo nhu cầu và cá nhân hóa trải nghiệm mua sắm. Với lợi thế sở hữu lượng dữ liệu khách hàng lớn, đây được xem là nhóm ngành có khả năng hưởng lợi rõ nét khi công nghệ ngày càng hoàn thiện.
Giới phân tích cho rằng Việt Nam có thể chưa xuất hiện một doanh nghiệp AI quy mô toàn cầu trong tương lai gần. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa nền kinh tế đứng ngoài cuộc chơi.
Khi AI dịch chuyển từ giai đoạn phát triển công nghệ sang giai đoạn ứng dụng thực tiễn, cơ hội tăng trưởng đang được mở rộng cho nhiều lĩnh vực. Những doanh nghiệp sở hữu dữ liệu, khách hàng, hạ tầng và khả năng đổi mới mô hình kinh doanh sẽ là những đơn vị có nhiều lợi thế nhất trong làn sóng chuyển đổi mới của nền kinh tế số.
Anh Minh