Khách tham quan xem xét các thương hiệu xe điện khác nhau tại Triển lãm Ô tô Quốc tế Bangkok vào tháng Tư vừa qua. Ảnh: Bangkokpost.
Chương trình EV3.5, kéo dài từ năm 2024 đến năm 2027, cung cấp các khoản giảm thuế và trợ cấp cho các nhà sản xuất ô tô để đổi lấy đầu tư vào các nhà máy lắp ráp xe điện chạy bằng pin tại Thái Lan.
Để thúc đẩy tăng trưởng ngành công nghiệp trong nước, chương trình yêu cầu các nhà sản xuất ô tô duy trì tỷ lệ sản xuất so với nhập khẩu. Các công ty phải sản xuất hai xe điện trong nước tương ứng với một xe nhập khẩu trong giai đoạn 2024-2025. Tỷ lệ này tăng lên ba xe sản xuất nội địa Thái Lan cho mỗi xe nhập khẩu vào năm 2027.
Tuy nhiên, các nhà lãnh đạo ngành công nghiệp lo ngại các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc có thể thu hẹp hoặc ngừng sản xuất trong nước một khi họ đáp ứng các yêu cầu tối thiểu theo chương trình EV3.5.
Một lãnh đạo giấu tên của Hiệp hội Xe điện Thái Lan (EVAT), cảnh báo rằng sự thay đổi như vậy có thể giáng một đòn nghiêm trọng vào ngành sản xuất xe điện của Thái Lan, cũng như các nhà sản xuất và cung cấp phụ tùng ô tô.
EVAT và 9 hiệp hội khác dự kiến sẽ đệ trình một đề xuất lên chính phủ kêu gọi áp thuế nhập khẩu 32% đối với xe điện Trung Quốc.
Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc được hưởng mức thuế bằng 0 đối với xe điện nhập khẩu theo Hiệp định Thương mại Tự do ASEAN-Trung Quốc, nhưng hàng nhập khẩu vẫn phải chịu các loại thuế khác tùy thuộc vào loại xe.
Bên cạnh đó, các công ty tham gia chương trình EV3.5 được giảm thêm một số loại thuế, mang lại cho họ lợi thế cạnh tranh trên thị trường Thái Lan.
Nhiều nhà phân tích ngành công nghiệp ô tô cho rằng nếu không có các biện pháp bảo hộ mạnh mẽ hơn, ngành phụ tùng ô tô của Thái Lan, bao gồm khoảng 1.700 công ty thuộc Liên đoàn Công nghiệp Thái Lan, sẽ bị ảnh hưởng. Hầu hết các công ty này là các nhà sản xuất thiết bị gốc (OEM) quy mô nhỏ và vừa, được xếp vào loại nhà cung cấp cấp 2 và cấp 3.
Đối với các nhà sản xuất xe điện toàn cầu nhận được ưu đãi đầu tư từ Hội đồng Đầu tư phải mua 40% linh kiện xe điện trong nước. Các nhóm này muốn nâng con số này lên 80%, lập luận rằng tỷ lệ nội địa hóa cao hơn sẽ củng cố chuỗi cung ứng của Thái Lan và bảo vệ việc làm.
Những lo ngại về doanh số bán ô tô chậm chạp đã khiến Ủy ban Chính sách Xe điện Quốc gia nới lỏng các quy định sản xuất. Theo khung pháp lý sửa đổi, mỗi xe điện sản xuất để xuất khẩu được tính là 1,5 đơn vị vào hạn ngạch, mang lại cho các nhà sản xuất ô tô sự linh hoạt hơn.
Tuy nhiên, các nhà lãnh đạo ngành ô tô vẫn lo ngại các công ty Trung Quốc điều chỉnh chiến lược theo những cách có thể gây bất lợi cho các nhà sản xuất Thái Lan.
"Một lượng lớn xe điện Trung Quốc sẽ gây tổn hại đến ngành sản xuất xe điện trong nước, các nhà sản xuất phụ tùng ô tô và các nhà cung cấp”, một lãnh đạo của EVAT cho biết. "Chúng tôi hy vọng sẽ đệ trình và thảo luận các đề xuất với chính phủ càng sớm càng tốt”.
Hoàng Lâm