Trung Quốc đã mất 25 năm để xây dựng vị thế thống trị trong thị trường xe điện (EV). Hiện nay, ngành công nghiệp ô tô của quốc gia này đang tiến tới một bước đột phá tiếp theo: tích hợp sâu trí tuệ nhân tạo (AI) vào phương tiện, biến thế hệ xe điện mới không chỉ là những cỗ máy kết nối mạng mà còn là những hệ thống có khả năng tự suy luận, hoạt động dựa trên chip và phần mềm tự chủ.
Chiến lược quốc gia AI Plus và sự xóa nhòa ranh giới công nghệ
Kế hoạch 5 năm mới nhất của Trung Quốc được công bố đầu năm nay đã đặt ra lộ trình chi tiết cho dự án AI Plus. Đây là một sáng kiến quốc gia nhằm tích hợp hệ thống trí tuệ nhân tạo vào các lĩnh vực then chốt như sản xuất, y tế và đặc biệt là ngành ô tô. Mục tiêu quan trọng của dự án này là phá vỡ sự phụ thuộc vào các dòng chất bán dẫn cao cấp từ Mỹ, vốn là một điểm nghẽn thương mại quan trọng.
Tại Triển lãm Ô tô Bắc Kinh vừa qua, Stephen Ma, Giám đốc điều hành Nissan Motor, nhận định: "Hiện nay không còn sự khác biệt giữa một công ty công nghệ và một công ty sản xuất ô tô. Xe được phát triển bằng AI nhanh hơn nhiều và quá trình này đang diễn ra với tốc độ chóng mặt tại Trung Quốc". Sự chuyển dịch này không đơn thuần là một sự thay đổi mà được các chuyên gia quốc tế đánh giá là một cuộc cách mạng toàn diện.
Các linh kiện của Xiaomi SU7 được trưng bày tại gian hàng Xiaomi trong Triển lãm Ô tô Quốc tế Bắc Kinh (Auto China), tại Bắc Kinh ngày 24/4/2026.
Trải nghiệm người dùng thông qua trợ lý ảo AI
Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đang tiên phong trong việc ứng dụng AI để đơn giản hóa tương tác giữa người và xe. Xpeng cho biết mô hình AI mới của họ cho phép người lái đưa ra các lệnh phức tạp bằng ngôn ngữ tự nhiên, chẳng hạn như yêu cầu xe tự đỗ gần lối vào một trung tâm mua sắm thay vì phải chỉ định vị trí trên bản đồ. Đặc biệt, xe của Xpeng có khả năng sử dụng camera để điều hành ngay cả trong điều kiện không có dữ liệu bản đồ hoặc tọa độ chính xác.
Trong khi đó, Xiaomi – ông lớn công nghệ vừa gia nhập thị trường xe điện – đã giới thiệu hệ điều hành HyperOS tích hợp AI. Hệ thống này không chỉ hỗ trợ các tác vụ văn phòng như đặt bàn nhà hàng, gọi cà phê hay ghi chú trên đường đi mà còn có khả năng nhận diện tâm trạng của người lái. Khi phát hiện dấu hiệu căng thẳng hoặc bồn chồn, hệ thống sẽ tự động điều chỉnh ánh sáng và âm nhạc trong cabin khi xe về đến nhà.
Cuộc đua tự chủ chip và hạ tầng tính toán
Để hỗ trợ các tính năng AI phức tạp, các doanh nghiệp Trung Quốc đang đổ hàng tỷ USD vào hạ tầng phần cứng. Huawei công bố kế hoạch đầu tư hơn 10 tỷ USD trong 5 năm tới để tăng cường sức mạnh tính toán cho hệ thống lái xe thông minh. Dù doanh số ô tô chỉ chiếm một phần nhỏ trong danh mục sản phẩm, nhưng đây lại là mảng tăng trưởng nhanh nhất của tập đoàn này.
Bên cạnh đó, các nhà sản xuất chip nội địa như Horizon Robotics cũng đã ra mắt bộ xử lý Starry 6, có khả năng điều khiển đồng thời các chức năng buồng lái và hệ thống lái, hỗ trợ tối đa tới 12 màn hình trong một chiếc xe. Một loạt thương hiệu xe điện lớn như Xpeng, Li Auto, BYD, Geely và Leapmotor đều đang nỗ lực thiết kế chip riêng để thay thế các sản phẩm từ Nvidia và Qualcomm.
Sự chuyển mình của các doanh nghiệp nhà nước
Không nằm ngoài cuộc đua, các tập đoàn ô tô nhà nước Trung Quốc cũng đang tích cực thực hiện mục tiêu đổi mới chiến lược. Dongfeng Motor cho biết sẽ sản xuất ô tô ứng dụng công nghệ AI tích hợp, phù hợp với kế hoạch dài hạn của chính phủ. Doanh nghiệp này đang hợp tác chặt chẽ với Huawei để phát triển các hệ thống lái xe thông minh nhằm tăng cường năng lực cạnh tranh với các đối thủ tư nhân.
Việc tập trung vào AI không chỉ giúp cải thiện quy trình kinh doanh mà quan trọng hơn, nó đang thay đổi cách thức con người vận hành phương tiện, biến việc lái xe trở nên dễ dàng và tương tác tự nhiên hơn bao giờ hết. Với sự hỗ trợ mạnh mẽ từ chính sách quốc gia, ngành ô tô Trung Quốc đang khẳng định vị thế dẫn đầu trong kỷ nguyên phương tiện thông minh thế hệ mới.
Tuệ Nhân