Sinh viên Trường ĐH Khoa học Tự nhiên (ĐH Quốc gia Hà Nội) tham gia Hội nghị khoa học sinh viên 2026.
Một trong những điểm đáng chú ý nhất trong năm nay là việc Bộ Giáo dục và Đào tạo đang trình Chính phủ dự thảo nghị định về chính sách học bổng dành cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược.
Theo dự thảo, sinh viên bậc đại học (ĐH) có thể nhận mức hỗ trợ từ 3,7 đến 5,5 triệu đồng/tháng, trong khi học viên sau ĐH được hỗ trợ tối đa 8,4 triệu đồng/tháng. Chính sách này dự kiến áp dụng từ ngày 1/9/2026, hướng tới 15 nhóm ngành trọng điểm, bao gồm các lĩnh vực công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu, kỹ thuật…
Để đủ điều kiện, thí sinh cần đạt tổng điểm từ 22,5 trở lên ở tổ hợp ba môn trong số các môn Toán, Vật lý, Hóa học, Sinh học và Tiếng Anh, đồng thời nằm trong top 30% thí sinh toàn quốc. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm thu hút và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực then chốt.
Không chỉ ở cấp vĩ mô, nhiều trường ĐH cũng đẩy mạnh các chương trình học bổng đầu vào, đào tạo tài năng, kỹ sư chất lượng cao hay chương trình quốc tế dành riêng cho sinh viên STEM. Những hỗ trợ này không chỉ giúp giảm gánh nặng tài chính mà còn tạo điều kiện tiếp cận môi trường học tập, nghiên cứu hiện đại.
Với cấu trúc xét tuyển hiện nay, phần lớn các ngành STEM sử dụng các tổ hợp truyền thống như A00 (Toán, Lý, Hóa), A01 (Toán, Lý, Anh) hoặc mở rộng sang các tổ hợp có yếu tố khoa học tự nhiên tích hợp. Điều này tạo lợi thế rõ rệt cho những học sinh có nền tảng tốt về tư duy logic, phân tích và tính toán.
Theo các chuyên gia, chính đặc thù này khiến STEM trở thành “sân chơi” phù hợp cho những thí sinh có đam mê nghiên cứu, sáng tạo và mong muốn làm việc trong môi trường công nghệ cao.
Nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước sẵn sàng trả mức lương cạnh tranh để thu hút kỹ sư, cử nhân có chuyên môn tốt và kỹ năng thực hành vững vàng. Không chỉ giới hạn trong lĩnh vực công nghệ thông tin, sinh viên STEM còn có thể làm việc trong các ngành sản xuất, năng lượng, y sinh, môi trường hay tài chính.
Đáng chú ý, xu hướng toàn cầu hóa mở ra cơ hội để lao động STEM Việt Nam tham gia thị trường quốc tế. Nhiều sinh viên có thể thực tập, làm việc từ xa cho doanh nghiệp nước ngoài ngay từ khi còn trên ghế nhà trường.
Tuy nhiên, dữ liệu tuyển sinh ĐH năm 2025 cho thấy, điểm chuẩn của nhiều ngành STEM tại các trường ĐH top đầu tăng mạnh. Các ngành như công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, kỹ thuật máy tính… đều có mức điểm cao, phản ánh sức hút ngày càng lớn của nhóm ngành này.
Điều này cũng đồng nghĩa với việc cạnh tranh ngày càng gay gắt. Thí sinh không chỉ cần có học lực tốt mà còn phải có chiến lược đăng ký nguyện vọng hợp lý để gia tăng cơ hội trúng tuyển.
Dù cơ hội rộng mở và chính sách ưu đãi hấp dẫn, các chuyên gia vẫn nhấn mạnh rằng thí sinh cần lựa chọn ngành học một cách tỉnh táo. TS Hoàng Ngọc Vinh - nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp (Bộ GDĐT) cho rằng, thí sinh không nên chọn ngành chỉ vì “độ hot” mà cần hiểu rõ yêu cầu của ngành, đối chiếu với năng lực và sở trường của bản thân.
Các chuyên gia cũng khuyến nghị thí sinh nên ưu tiên chọn ngành trước khi chọn trường, đồng thời đánh giá đúng năng lực, đặc biệt là khả năng tư duy khoa học và tự học – yếu tố then chốt khi theo đuổi STEM.
Bên cạnh đó, việc tìm hiểu kỹ chương trình đào tạo, môi trường học tập và cơ hội thực hành cũng rất quan trọng. Thí sinh cần chủ động cập nhật thông tin, tránh phụ thuộc hoàn toàn vào lời khuyên từ người khác.
Lâm An