Ngành xây dựng 2026: 'Sinh khí' đại công trường lan tỏa, nhà thầu bước vào thế chủ động

4 giờ trướcBài gốc

Ngày 28/3/2026, Vietnam Report công bố bảng xếp hạng Top 10 & Top 5 Công ty uy tín ngành Xây dựng năm 2026, dựa trên dữ liệu tài chính cập nhật đến 31/12/2025, kết hợp phân tích truyền thông và khảo sát doanh nghiệp.

Kết quả phản ánh bức tranh toàn ngành đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh, với sự cải thiện đồng thời về quy mô dự án, hiệu quả kinh doanh và vị thế thị trường của các nhà thầu.

"Sinh khí" đại công trường: Dòng việc bùng nổ, tài chính cải thiện

Vietnam Report, năm 2025 ghi dấu bước ngoặt của ngành xây dựng khi hàng loạt dự án hạ tầng quy mô lớn được triển khai. Đáng chú ý, 3.188km cao tốc Bắc – Nam đã hoàn thành thông xe kỹ thuật, cùng 564 dự án trọng điểm được khởi công và khánh thành.

Khảo sát doanh nghiệp cho thấy: 89,9% doanh nghiệp ghi nhận số dự án trúng thầu tăng. 84,8% cho biết số dự án đang triển khai nhiều hơn năm trước

Backlog (khối lượng công việc tồn đọng) tăng mạnh, giúp doanh nghiệp củng cố nguồn doanh thu tương lai, cải thiện khả năng lập kế hoạch và kiểm soát dòng tiền.

Bức tranh tài chính cũng khởi sắc rõ rệt khi 74,5% doanh nghiệp ghi nhận tăng trưởng cả doanh thu và lợi nhuận sau thuế. Tình trạng thiếu vốn lưu động giảm liên tiếp trong ba năm, cho thấy sức khỏe tài chính đang phục hồi thực chất.

Ở góc độ vĩ mô, ngành xây dựng tiếp tục giữ vai trò "đầu kéo" khi tăng trưởng GVA năm 2025 đạt 9,62%, vượt mức tăng GDP 8,02% và cao nhất 5 năm.

Động lực chính, theo Vietnam Report, đến từ đầu tư công quy mô kỷ lục 1,08 triệu tỷ đồng trong năm 2026, 2,8 triệu tỷ đồng giai đoạn 2026 - 2030 và FDI duy trì đà tăng đạt 27,62 tỷ USD năm 2025.

Sản xuất phục hồi, PMI đạt 54,3 điểm, duy trì 8 tháng liên tiếp trên ngưỡng mở rộng.

Nhà thầu đảo chiều "thế trận" từ chạy việc sang chọn việc

Khi nguồn việc dồi dào, cán cân thị trường đã thay đổi theo hướng có lợi cho các nhà thầu. Thay vì cạnh tranh bằng giá thấp và chấp nhận biên lợi nhuận mỏng như trước, các doanh nghiệp có năng lực đang chuyển sang thế chủ động: Lựa chọn dự án theo hiệu quả tài chính, sàng lọc chủ đầu tư, ưu tiên điều kiện thanh toán và tính khả thi.

Vietnam Report nhận định: Đây được xem là dấu hiệu cho thấy ngành xây dựng đã trưởng thành hơn, với năng lực thi công, quản trị và tài chính được tích lũy qua các dự án ngày càng phức tạp.

Đồng thời, xu hướng truyền thông ngành cũng thay đổi: giảm tập trung vào cổ phiếu, tài chính, chuyển sang phản ánh năng lực thi công, tiến độ và chất lượng dự án – những yếu tố cốt lõi quyết định uy tín doanh nghiệp.

Áp lực kép hiện hữu từ chi phí leo thang và thiếu hụt nhân lực trong ngành. Cho thấy dù triển vọng tăng trưởng rõ rệt, ngành xây dựng đang đối mặt hai điểm nghẽn lớn.

Thứ nhất, chi phí đầu vào tăng mạnh, 89,5% doanh nghiệp cho biết biến động giá vật liệu là khó khăn lớn nhất. 52,6% kiến nghị ưu tiên bình ổn giá vật liệu xây dựng

Giá cát, vật liệu xây dựng biến động, cộng thêm tác động địa chính trị khiến chi phí nhiên liệu, vận chuyển và sản xuất đồng loạt tăng, gây áp lực trực tiếp lên biên lợi nhuận.

Thứ hai, "cơn khát" nhân lực, nguồn lao động không theo kịp tốc độ mở rộng của các đại công trường, đặc biệt thiếu: Kỹ sư, Chỉ huy công trường, Lao động kỹ thuật lành nghề

Vietnam Report, sự cạnh tranh nhân sự giữa các nhà thầu ngày càng gay gắt, kéo theo chi phí nhân công tăng và nguy cơ chậm tiến độ dự án.

Đáng lo ngại hơn, khoảng trống nhân lực chất lượng cao có thể trở thành "trần tăng trưởng", hạn chế khả năng hấp thụ các dự án lớn như đường sắt tốc độ cao, các dự án khí LNG hay hạ tầng thế hệ mới.

Đặc biệt là khoảng trễ chính sách do cải cách có nhưng chưa đồng đều. Các cải cách pháp lý về đầu tư công, PPP và bất động sản đã góp phần khơi thông dòng dự án. Tuy nhiên con số 15,8% doanh nghiệp cho biết chưa thấy thay đổi đáng kể. Tồn tại độ trễ trong triển khai giữa các địa phương...

Điều này đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện chính sách theo hướng sát thực tiễn hơn, rút ngắn khoảng cách từ luật đến dự án.

Bước vào chu kỳ mới, Vietnam Report nhìn nhận: Ngành xây dựng đang sở hữu ba nền tảng quan trọng: Dòng việc dồi dào, năng lực doanh nghiệp cải thiện, vai trò dẫn dắt kinh tế ngày càng rõ nét.

Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng, ngành buộc phải giải bài toán hiệu quả: kiểm soát chi phí, phát triển nhân lực và nâng cao chất lượng thực thi.

Trong bối cảnh nền kinh tế hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao hơn, xây dựng không chỉ là ngành thi công công trình, mà đang trở thành "xa lộ" mở đường cho toàn bộ nền kinh tế – nơi mỗi điểm nghẽn nếu không được tháo gỡ kịp thời sẽ trở thành lực cản cho cả hệ thống.

Mộc Miên

Nguồn Xây Dựng : https://baoxaydung.vn/nganh-xay-dung-2026-sinh-khi-dai-cong-truong-lan-toa-nha-thau-buoc-vao-the-chu-dong-192260328171610579.htm