Số lượng học sinh tiểu học và trung học cơ sở tại Nhật Bản không đến trường nhiều ngày tăng mạnh những năm gần đây
Tình trạng học sinh “từ chối đến trường” tại Nhật Bản đang gia tăng ở mức đáng lo ngại. Theo dữ liệu mới nhất được Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Nhật Bản công bố, số học sinh nghỉ học kéo dài từ 30 ngày trở lên đang ở mức cao kỷ lục.
Các nguyên nhân phổ biến nhất khiến các em nghỉ học được ghi nhận gồm thiếu động lực học tập (30,1%), rối loạn nhịp sinh hoạt (25%), lo âu hoặc trầm cảm (24,3%), kết quả học tập kém và không hoàn thành bài tập (15,6%), cùng các vấn đề trong quan hệ bạn bè (13,2%).
Khi số lượng trẻ em tại Nhật Bản đang giảm, tình trạng học sinh không đến trường gia tăng đã trở thành vấn đề đáng lo ngại trong hệ thống giáo dục nước này.
Số lượng học sinh tiểu học và trung học cơ sở tại Nhật Bản không đến trường tăng mạnh những năm gần đây, trong đó nhóm “từ chối đến trường” chiếm tỷ trọng lớn và có xu hướng gia tăng rõ rệt. Biểu đồ: Nippon
Tại tỉnh Miyagi, trung bình mỗi lớp tiểu học có từ 1-2 học sinh vắng mặt thường xuyên, trong khi ở bậc trung học cơ sở con số này là 2-3 em. Theo khảo sát của Bộ Giáo dục Nhật Bản, nhiều học sinh cho biết nguyên nhân ban đầu khiến các em không thể đến trường là do mâu thuẫn với bạn bè, bao gồm bắt nạt và quấy rối.
Thực tế cho thấy nhiều học sinh phải chịu áp lực tâm lý âm thầm trong lớp học mà gia đình và giáo viên khó nhận ra. Trường hợp của một học sinh trung học cơ sở tại Miyagi cho thấy, việc bị bạn bè bắt nạt kéo dài đã khiến em rơi vào khủng hoảng tinh thần và quyết định bỏ học sau một lần tự tử bất thành.
Ngoài xung đột với bạn bè, áp lực phải hòa nhập cũng là nguyên nhân khiến nhiều học sinh kiệt sức. Một nữ sinh tại Sendai cho biết em luôn cố gắng duy trì hình ảnh vui vẻ, thân thiện để không bị cô lập, nhưng điều đó khiến em căng thẳng đến mức không thể tiếp tục đến trường.
Minato, một học sinh lớp 3 trung học cơ sở ở tỉnh Miyagi, đã nghỉ học vào mùa đông năm lớp 2 vì bị bắt nạt kéo dài. Ảnh: The Japan Times
Bên cạnh đó, sự thiếu phù hợp của chương trình học cũng góp phần khiến học sinh chán nản. Khảo sát năm 2023 của tổ chức Tayona Manabi Project cho thấy 35,2% học sinh nghỉ học vì nội dung học không phù hợp, hoặc quá dễ gây nhàm chán, hoặc vượt quá khả năng của các em.
Đáng chú ý, mối quan hệ với giáo viên được xem là nguyên nhân phổ biến nhất. Gần 40% học sinh cho biết các em cảm thấy sợ hoặc không hòa hợp với giáo viên. Những yếu tố tưởng chừng nhỏ như cách giao tiếp, thái độ hay phương pháp giảng dạy cũng có thể khiến học sinh mất niềm tin và dần rời xa trường học.
Giới chuyên gia nhận định, tình trạng học sinh không đến trường tại Nhật Bản là hệ quả của nhiều yếu tố đan xen, đòi hỏi các giải pháp toàn diện từ cải thiện môi trường học đường, hỗ trợ tâm lý đến đổi mới phương pháp giáo dục, nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu đa dạng của học sinh.
Hồng Nhung