Quân Giải phóng Trị Thiên tiến vào chiến trường, mở đầu chiến dịch. Ảnh tư liệu: Đỗ Tráng/TTXVN
*Ngày 19/3/1975, tỉnh Quảng Trị được giải phóng trong cuộc tổng tiến công và nổi dậy của mùa xuân đại thắng. Tỉnh Quảng Trị có diện tích 4.585km2, số dân hơn 50 vạn người. Tỉnh lỵ là thị xã Đông Hà. Tỉnh này có 6 huyện là: Hương Hóa, Vĩnh Linh, Gio Linh, Triệu Phong, Hải Lǎng, Cam Lộ và thị xã Quảng Trị.
Ngày 19/3/1950, hàng vạn học sinh, sinh viên và đồng bào các giới xuống đường tuần hành, phản đối hai tàu chiến Mỹ cập cảng Sài Gòn - Ảnh tư liệu
*Ngày 19/3/1950, Đế quốc Mỹ cho 2 tàu chiến Anđécxơn và Xtíchken cập bến Sài Gòn, chuẩn bị thao diễn lực lượng để uy hiếp tinh thần đồng bào ta. Cả Sài Gòn tức giận, hàng vạn đồng bào Sài Gòn xuống đường tuần hành thị uy hô vang các khẩu hiệu "Phản đối viện trợ Mỹ", "Đả đảo Bảo Đại", "Hồ Chí Minh muôn nǎm". Đồng bào giương cao cờ đỏ sao vàng và khẩu hiệu diễu qua các phố chính dẫn xuống bến tàu. Bị cảnh sát ngǎn lại, hàng vạn người dồn về tòa thị chính xé cờ Mỹ, cờ Pháp, cờ bù nhìn và ảnh Bảo Đại. Cũng hôm đó quân ta nã súng cối vào các tàu đậu trên sông. Trước sức mạnh của quần chúng, 2 tàu chiến Mỹ đã lặng lẽ rút neo cút khỏi Sài Gòn. Đây là cuộc biểu tình chống Mỹ đầu tiên của nhân dân ta. Từ đó ngày 19-3 hằng nǎm được gọi là ngày Toàn quốc chống Mỹ.
Chủ tịch Hồ Chí Minh, Thủ tướng Phạm Văn Đồng, Đại tướng Võ Nguyên Giáp tại Lễ thành lập Binh chủng Đặc công (19-3-1967). Ảnh tư liệu
*Ngày 19/3/1967, giữa lúc đất nước ta đang bước vào giai đoạn ác liệt nhất của cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc, Binh chủng Đặc công ra đời. Đây là một lực lượng đặc biệt tinh nhuệ, quân nhân được tổ chức, trang bị và huấn luyện đặc biệt, có phương pháp tác chiến linh hoạt, táo bạo, bất ngờ, thường dùng để tập kích bất ngờ vào các mục tiêu hiểm yếu nằm sâu trong đội hình chiến đấu, bố trí chiến dịch và hậu phương của địch. Nhân dịp Bộ đội Đặc công được xác định chính thức là một binh chủng của Quân đội nhân dân Việt Nam, ngày 19/3/1967, Hồ Chủ tịch đã đến thǎm bộ đội đặc công. Người đã biểu dương thành tích của các chiến sĩ đặc công và tặng bộ đội đặc công 16 chữ vàng: Đặc biệt tinh nhuệ. Anh dũng tuyệt vời. Mưu trí táo bạo. Đánh hiểm thắng lớn.
*Từ ngày 19 đến ngày 21/3/1975, quân ta tiếp tục truy kích, tiêu diệt lực lượng của quân ngụy rút chạy khỏi Tây Nguyên. Ngày 24/3, số địch còn lại bị tiêu diệt và bắt sống toàn bộ ở Củng Sơn. Chiến dịch Tây Nguyên đến đây kết thúc thắng lợi. Trong chiến dịch này, ta thu và phá hủy 110 máy bay, 17 nghìn súng các loại, hơn 760 máy thông tin, 1095 xe quân sự, thu toàn bộ kho tàng, thiết bị chỉ huy, cơ sở sửa chữa của quân đoàn 2 ngụy ở Tây Nguyên.
Lần đầu tiên trong lịch sử chiến tranh ở Đông Dương một quân đoàn và một quân khu của địch bị tiêu diệt chỉ trong một chiến dịch - Toàn bộ vùng cao nguyên có vị trí chiến lược hết sức quan trọng trên chiến trường miền Nam được giải phóng.
LP (tổng hợp)