Từ bức thư lịch sử đến chuẩn mực y đức hôm nay
Ngày 27/2 hằng năm không đơn thuần là một ngày kỷ niệm của riêng ngành y, mà đã trở thành biểu tượng của tinh thần trách nhiệm và lòng nhân ái trong sự nghiệp chăm sóc sức khỏe nhân dân. Cội nguồn của ngày này bắt đầu từ sự kiện ngày 27/2/1955, khi Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư tới Hội nghị cán bộ ngành y tế - một văn kiện ngắn gọn nhưng hàm chứa tư tưởng sâu sắc, định hình nền tảng đạo đức và phương hướng phát triển của y học Việt Nam.
Trong bức thư lịch sử ấy, Người nêu ba vấn đề có tính cốt lõi. Trước hết là đoàn kết. Bác khẳng định đoàn kết là sức mạnh để vượt qua khó khăn, hoàn thành nhiệm vụ. Sự gắn bó không chỉ giữa cán bộ cũ và mới, mà còn giữa tất cả các vị trí trong ngành, từ lãnh đạo, bác sĩ, dược sĩ đến điều dưỡng, hộ lý. Dù đảm nhiệm vai trò khác nhau, mỗi người đều là mắt xích cần thiết trong hệ thống chăm sóc sức khỏe, cùng hướng đến mục tiêu chung là phục vụ nhân dân. Tư tưởng ấy đặt nền móng cho một nền y tế thống nhất, đồng bộ và vì cộng đồng.
Nội dung thứ hai là lòng thương yêu người bệnh. Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh: người bệnh gửi gắm tính mạng nơi thầy thuốc; Nhà nước giao cho ngành y trọng trách chữa bệnh, giữ gìn sức khỏe cho đồng bào. Đó là nhiệm vụ vẻ vang nhưng đầy áp lực. Vì vậy, cán bộ y tế phải tận tâm, xem nỗi đau của người bệnh như của chính mình. Từ đó, lời dạy “lương y phải như từ mẫu” trở thành chuẩn mực đạo đức xuyên suốt, nhắc nhở người thầy thuốc phải kết hợp chuyên môn với lòng nhân ái.
Thực hiện lời dạy của Bác Hồ, đội ngũ y, bác sỹ luôn làm tốt công tác chăm sóc sức khỏe cho người dân.
Thứ ba, Người đề cập đến nhiệm vụ xây dựng nền y học dân tộc trong điều kiện đất nước độc lập. Y học Việt Nam cần phát triển trên nguyên tắc khoa học, dân tộc và đại chúng; kế thừa kinh nghiệm quý báu của y học cổ truyền, đồng thời tiếp thu thành tựu của y học hiện đại để phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn. Quan điểm kết hợp “Đông - Tây y” cho thấy tầm nhìn chiến lược, đặt nền tảng cho hướng đi phù hợp với điều kiện thực tiễn của đất nước.
Ba nội dung ấy không chỉ mang ý nghĩa tại thời điểm năm 1955 mà vẫn giữ nguyên giá trị đến hôm nay. Nhận thức sâu sắc ý nghĩa của bức thư, ngày 6/2/1985, Hội đồng Bộ trưởng quyết định lấy ngày 27/2 hằng năm là Ngày Thầy thuốc Việt Nam nhằm tôn vinh đội ngũ cán bộ y tế và khẳng định vị trí quan trọng của ngành trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.
71 năm kể từ ngày Bác Hồ gửi thư cho ngành y tế, Ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2/2026 tiếp tục là dịp để toàn xã hội bày tỏ sự trân trọng đối với những người đang làm việc trong môi trường đặc thù, áp lực cao và đòi hỏi trách nhiệm lớn.
Hơn cả ý nghĩa kỷ niệm, 27/2 là lời nhắc nhở về chuẩn mực nghề nghiệp. Trong bối cảnh y học phát triển nhanh, kỹ thuật ngày càng hiện đại, yêu cầu của người dân ngày càng cao, người thầy thuốc không chỉ cần vững chuyên môn mà còn phải giữ gìn y đức, thái độ ứng xử và tinh thần phục vụ. Lời dạy “lương y như từ mẫu” vì thế vẫn là thước đo giá trị, là nền tảng để mỗi cán bộ y tế không ngừng rèn luyện, xứng đáng với niềm tin của nhân dân và sứ mệnh cao cả mà xã hội trao gửi.
Ngành y tế Cao Bằng phát huy truyền thống trong điều kiện mới
Nếu bức thư năm 1955 đặt nền móng về tư tưởng và đạo đức nghề nghiệp cho ngành y cả nước, thì tại một tỉnh miền núi, biên giới như Cao Bằng, những giá trị ấy đang được cụ thể hóa bằng những bước đi thiết thực, phù hợp với điều kiện thực tiễn.
Năm 2025 đánh dấu giai đoạn chuyển mình quan trọng khi địa phương triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Trước yêu cầu sắp xếp lại bộ máy, ngành y tế tỉnh đã chủ động rà soát, tổ chức lại hệ thống đơn vị sự nghiệp theo hướng tinh gọn, hiệu quả. Theo đồng chí Nông Tuấn Phong, Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Y tế, hiện nay mạng lưới 161 trạm y tế xã được sắp xếp thành 56 trạm y tế chính và 116 điểm y tế, bảo đảm mỗi trạm y tế đều có bác sĩ làm việc, kể cả hình thức luân phiên hỗ trợ. Đây là bước tiến có ý nghĩa đối với địa bàn còn nhiều xã vùng sâu, vùng xa, giao thông cách trở.
Thực hiện công tác chuyển đổi số y tế, góp phần tối ưu hóa quy trình, thủ tục khám chữa bệnh của người dân.
Cùng với kiện toàn tổ chức, ngành chú trọng nâng cao chất lượng chuyên môn. Tỷ lệ đạt 15 bác sĩ và 35 giường bệnh trên một vạn dân cho thấy nỗ lực tăng cường nguồn lực y tế trong bối cảnh còn nhiều khó khăn. Trong năm 2025, toàn tỉnh ghi nhận trên 629.000 lượt khám bệnh; số điều trị nội trú đạt hơn 102.000 lượt, vượt kế hoạch đề ra. Công suất sử dụng giường bệnh duy trì ở mức cao, phản ánh nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng và sự tin tưởng của người dân đối với hệ thống y tế địa phương.
Một điểm nhấn đáng chú ý là đẩy mạnh chuyển đổi số. Toàn bộ 16/16 bệnh viện, trung tâm y tế đủ điều kiện triển khai hồ sơ bệnh án điện tử; nhiều đơn vị đã hoàn thiện quy trình, kết nối dữ liệu theo lộ trình của Bộ Y tế. Việc số hóa thông tin khám, chữa bệnh không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý mà còn minh bạch hóa quy trình thanh toán bảo hiểm y tế, giảm thời gian chờ đợi, tạo thuận lợi cho người dân.
Song song với khám, chữa bệnh, công tác phòng, chống dịch tiếp tục được đặt ở vị trí trọng tâm. Ngành y tế tăng cường giám sát, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các bệnh truyền nhiễm. Trước diễn biến bệnh sởi, địa phương triển khai ba đợt tiêm vắc xin diện rộng, đạt tỷ lệ bao phủ trên 94% đối tượng. Chương trình tiêm chủng mở rộng duy trì ổn định; tỷ lệ trẻ em được tiêm đầy đủ và bổ sung Vitamin A đạt mức cao. Công tác điều trị HIV/AIDS và điều trị thay thế nghiện các chất dạng thuốc phiện được duy trì thường xuyên, bảo đảm an sinh và an toàn cộng đồng.
Đằng sau những con số là nỗ lực thầm lặng của đội ngũ y, bác sĩ nơi cơ sở. Ở nhiều xã vùng cao, cán bộ y tế vừa làm công tác chuyên môn, vừa kiêm nhiệm truyền thông, giám sát dịch, chăm sóc sức khỏe ban đầu. Điều kiện còn hạn chế, áp lực công việc lớn, song tinh thần trách nhiệm và ý thức phục vụ nhân dân vẫn được đặt lên hàng đầu.
Tinh thần đoàn kết, lòng nhân ái và khát vọng xây dựng nền y tế phù hợp với nhu cầu nhân dân - những điều Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn cách đây hơn bảy thập niên đang được ngành y tế Cao Bằng cụ thể hóa bằng hành động. Phát huy truyền thống Ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2, mỗi cán bộ y tế tiếp tục rèn luyện chuyên môn, giữ gìn y đức, đổi mới phong cách phục vụ, hướng tới mục tiêu cao nhất: bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân trong mọi điều kiện.
P.V