Ngày vía thần Tài là một trong những dịp lễ được nhiều người dân tại các quốc gia châu Á coi trọng, trong đó có Việt Nam. Theo tập quán lâu đời, ngày mùng 10 hằng tháng Âm lịch đều được xem là ngày cúng vía thần Tài. Tuy nhiên, trong 12 tháng của năm, ngày mùng 10 tháng Giêng, tức tháng đầu tiên của năm Âm lịch, được xem là quan trọng nhất.
Quan niệm “đầu xuôi đuôi lọt” đã ăn sâu vào nếp nghĩ của người Việt. Người dân tin rằng nếu khởi đầu năm mới thuận lợi, suôn sẻ thì cả năm sẽ hanh thông, công việc làm ăn thuận buồm xuôi gió. Chính vì vậy, khi nhắc đến ngày vía thần Tài, phần lớn mọi người đều hiểu đó là ngày mùng 10 tháng Giêng Âm lịch.
Ngày vía thần Tài 2026 rơi vào thứ mấy?
Tháng Giêng, tháng mở đầu của năm mới, luôn mang ý nghĩa của sự khởi đầu. Theo truyền thống, đây là thời điểm người dân gửi gắm nhiều kỳ vọng cho một năm đủ đầy, may mắn. Trong bối cảnh đó, lễ cúng Thần Tài ngày mùng 10 tháng Giêng trở thành nghi lễ được nhiều gia đình, đặc biệt là các hộ kinh doanh, buôn bán coi trọng.
Không chỉ giới kinh doanh, những người không trực tiếp buôn bán cũng xem đây là dịp để cầu mong tài lộc, may mắn trong công việc và cuộc sống.
Năm Bính Ngọ 2026, ngày vía thần Tài (mùng 10 tháng Giêng Âm lịch) rơi vào thứ Năm, tức ngày 26/2/2026 Dương lịch.
Như vậy, ngày vía thần Tài được tính theo Âm lịch, cụ thể là ngày 10 tháng Giêng Âm lịch, sau đó quy đổi sang lịch Dương để thuận tiện cho sinh hoạt, làm việc hiện nay.
Năm Bính Ngọ 2026, ngày vía thần Tài rơi vào thứ Năm.
Những hoạt động phổ biến trong ngày vía thần Tài
Vào ngày này, các gia đình và cơ sở kinh doanh có thờ thần Tài thường thực hiện nhiều hoạt động mang tính nghi lễ và tập quán.
Cúng thần Tài
Việc cúng vía Thần Tài vào ngày mùng 10 tháng Giêng nhằm bày tỏ lòng cảm tạ đối với sự phù trợ trong năm cũ, đồng thời cầu mong năm mới tiếp tục gặp nhiều thuận lợi, việc làm ăn hanh thông, “một vốn bốn lời”.
Lễ vật cúng thần Tài thường gồm: nến, hương, 3 chén nước, 3 chén rượu, gạo tẻ, tiền vàng mã, muối, hoa tươi, mâm ngũ quả, trầu cau và có thể thêm một mâm cỗ mặn.
Tùy điều kiện kinh tế và phong tục từng vùng miền, mâm cỗ mặn có sự khác nhau. Nhiều gia đình chuẩn bị bộ tam sên gồm thịt lợn luộc (phải có đủ mỡ, nạc, da), 3 quả trứng luộc và 3 con tôm. Ở miền Nam, mâm cúng thường có thêm cá lóc nướng hoặc heo quay bánh hỏi.
Việc chuẩn bị lễ vật được thực hiện trang trọng, song mức độ cầu kỳ phụ thuộc vào điều kiện từng gia đình.
Mua vàng “nạp tài”
Một trong những hoạt động nổi bật nhất ngày vía thần Tài là mua vàng. Nhiều người quan niệm rằng thần Tài mang đến may mắn về tiền bạc, giúp việc kinh doanh phát đạt. Do đó, mua vàng vào ngày này được xem là cách “lấy vía”, cầu mong tài lộc dồi dào trong năm mới.
Trước đây, việc mua vàng ngày 10 tháng Giêng chủ yếu diễn ra trong giới kinh doanh. Tuy nhiên, những năm gần đây, tập quán này lan rộng ra nhiều nhóm đối tượng khác.
Không ít người chọn mua vàng miếng in hình linh vật của năm. Ví dụ, năm 2026 Bính Ngọ,nhiều người ưu tiên vàng hình ngựa với mong muốn đón nhận may mắn theo biểu tượng năm tuổi.
Ngày vía thần Tài vì thế thường chứng kiến cảnh người dân xếp hàng tại các cửa hàng vàng để mua một chỉ, nửa chỉ hoặc một lượng vàng tùy điều kiện tài chính.
Cửa hàng vàng Hà Nội trang hoàng bắt mắt, chuẩn bị hốt bạc ngày vía thần Tài. (Ảnh: Minh Đức)
Mua đồ phong thủy
Bên cạnh vàng, nhiều người cũng chọn mua các vật phẩm phong thủy như đá phong thủy, tượng thiềm thừ (cóc ba chân)… với mong muốn công việc thuận lợi, cuộc sống sung túc.
Việc lựa chọn vật phẩm chủ yếu dựa trên quan niệm dân gian và nhu cầu tinh thần, thể hiện mong ước về một năm làm ăn phát đạt.
Mua thực phẩm đặc thù để cúng
Không khí mua sắm trước ngày mùng 10 tháng Giêng cũng sôi động ở các chợ truyền thống, đặc biệt với các mặt hàng như tôm, cua, trứng vịt, heo quay và cá lóc.
Tôm và cua đại diện cho yếu tố Thủy, là thành phần trong bộ tam sên dùng để cúng thần Tài. Vì vậy, những ngày cận vía Thần Tài, giá tôm, cua thường tăng cao nhưng vẫn tiêu thụ mạnh.
Trứng vịt – cũng thuộc bộ tam sên – tượng trưng cho các loài có lông vũ, đại diện cho yếu tố Thiên. Nhiều gia đình lựa chọn những quả trứng to, tròn để đặt lên mâm cúng với mong muốn tài lộc đủ đầy.
Heo quay được xem là lễ vật quan trọng trong nhiều mâm cúng, bởi theo quan niệm dân gian, đây là món ăn Thần Tài yêu thích khi lưu lạc nơi trần gian.
Đặc biệt tại Nam Bộ, cá lóc nướng là món không thể thiếu trong ngày này. Cá lóc là sản vật đặc trưng của miền sông nước, việc dâng cá lóc nướng thể hiện lòng biết ơn đối với thiên nhiên và cầu mong cuộc sống no đủ. Vì thế, mặt hàng cá lóc thường “cháy hàng” trong dịp này.
Mua mèo thần Tài
Ngoài vàng và thực phẩm cúng lễ, nhiều người còn mua mèo thần Tài với mong muốn công việc suôn sẻ, buôn bán thuận lợi, gặp nhiều may mắn.
Mèo thần Tài được bày tại cửa hàng, quầy thu ngân hoặc trong nhà như một vật phẩm trang trí mang ý nghĩa cầu chúc tài lộc.
Vì sao có tục mua vàng ngày vía thần Tài?
Tập tục mua vàng trong ngày vía thần Tài xuất phát từ niềm tin dân gian rằng thần Tài mang lại may mắn về tiền bạc, giúp công việc kinh doanh phát đạt. Việc mua vàng được xem như hành động tượng trưng cho việc “giữ” và “gom” tài lộc cho cả năm.
Từ lâu, vàng được coi là biểu tượng của sự phú quý và bền vững. Không chỉ mang ý nghĩa tinh thần, vàng còn có giá trị kinh tế thực tế. Trong bối cảnh nhiều loại tài sản có thể biến động theo thị trường, vàng thường được xem là kênh tích trữ an toàn.
Người Việt từ xưa đã có thói quen tích cóp bằng vàng như một hình thức bảo toàn tài sản. Do đó, việc mua vàng ngày vía Thần Tài không chỉ gắn với yếu tố tín ngưỡng dân gian mà còn liên quan đến thói quen đầu tư cá nhân.
Ngày vía thần Tài tiếp tục là dịp để nhiều người bày tỏ mong ước về một năm làm ăn thuận lợi, cuộc sống đủ đầy. Dù mỗi người có cách tiếp cận khác nhau, các hoạt động trong ngày này chủ yếu phản ánh nhu cầu tinh thần và thói quen tích lũy tài sản của người dân.
Nhật Thùy