Ngày xuân trẩy hội Lồng tồng

9 giờ trướcBài gốc

Không gian trung tâm của lễ hội là hội ném còn

Từ sáng sớm, từng dòng người nối nhau đổ về, váy áo truyền thống rực rỡ hòa vào không khí nô nức trẩy hội lồng tồng.

Nghi lễ xuống đồng gìn giữ văn hóa Tày, Nùng

Giữa không gian rộng lớn, cột ném còn được dựng lên cao vút. Trên bàn lễ bày biện trang hoàng lợn quay, gà luộc, xôi ngũ sắc, bánh dày, bánh khảo, mâm ngũ quả… Thầy cúng trong trang phục nghi lễ thắp nén nhang thơm, khấn cầu Ngọc Hoàng, thần Nông, thần Nước, thần Núi phù hộ cho một năm mới mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, gia súc sinh sôi, bản làng bình yên. Không khí trang nghiêm, thành kính bao trùm, mọi người cùng gửi đi những ước vọng no ấm, an vui.

Từ những năm 1988 - 1995, đồng bào Tày, Nùng từ các tỉnh miền núi phía Bắc vào khai khẩn vùng đất rộng lớn bên sông Đồng Nai. Xã Phước Cát sau nhiều lần tách nhập đến nay mang tên Cát Tiên 2 là nơi hội tụ 21 dân tộc anh em cùng sinh sống, trong đó người Tày, Nùng sinh sống ở nhiều thôn bản. Hơn 30 năm qua, bà con đã chung sức xây dựng đời sống ấm no. Mỗi độ xuân về, lại tổ chức Lễ hội Lồng tồng (theo tiếng Tày, Nùng nghĩa là xuống đồng). Đây là nghi thức mở đầu cho một vòng đời sản xuất nông nghiệp mới với phần lễ mang ý nghĩa tâm linh, nguyện cầu đất trời, tưởng nhớ tổ tiên, tri ân các bậc tiền nhân đã khai khẩn đất đai, giữ gìn phong tục.

Du khách thưởng thức rượu men lá từ tay các cô gái Tày

Ông Nguyễn Văn Thức, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Cát Tiên 2 cho biết: Năm nào Cát Tiên cũng tổ chức Lễ hội Lồng tồng. Mùa Xuân Bính Ngọ năm nay, sau sáp nhập và xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp, xã thay đổi quy mô và hình thức tổ chức. Phần lễ vẫn giữ nguyên nghi thức truyền thống của người Tày, Nùng. Phần hội được mở rộng, trở thành nơi giao lưu văn hóa của 21 dân tộc trong xã. Từ trước tết, Đảng ủy xã đã chỉ đạo xây dựng kế hoạch, phân công nhiệm vụ, các thôn chuẩn bị nội dung hoạt động. Mục tiêu của lễ hội không chỉ bảo tồn văn hóa truyền thống Tày, Nùng mà còn tạo khí thế phấn khởi cho bà con bước vào năm mới, tạo sân chơi lành mạnh, tạo sự gắn kết cộng đồng sau khi 3 xã sáp nhập.

Nếu các lễ hội những năm trước đây chủ yếu xoay quanh văn hóa Tày, Nùng thì nay được xác định là ngày hội chung của toàn xã, điểm nhấn là sự gắn kết. Cốt lõi phần lễ vẫn là nghi thức Lễ hội Lồng tồng, cúng trời đất nhưng phần hội đa sắc màu văn hóa các dân tộc anh em. Trong không khí tưng bừng, mọi người cùng hòa mình vào các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao, trò chơi dân gian như: thi mâm cỗ tết, thi mâm cúng ngày tết, ném còn, nhảy bao bố, múa sạp, hát then, đàn tính, diễn xướng cồng chiêng...

Không gian giao lưu hát then, đàn tính

Ngày hội của tình đoàn kết

Sôi động nhất vẫn là hội ném còn. Khoảng đất rộng ken đặc người, những quả còn ngũ sắc bay lên rồi hạ xuống, vẽ những đường cong rực rỡ giữa nền trời. Mỗi lần quả còn suýt chạm vào vòng tròn là tiếng reo hò lại vang lên không dứt.

Hội thi mâm cúng ngày tết công phu ở từng món ăn. Gà trống thiến căng tròn vàng ươm, lợn quay lá mắc mật, khâu nhục, xôi ngũ sắc, bánh dày, bánh khảo, chè lam, bánh chưng, bánh tro... được chế biến, trình bày đẹp mắt, hương vị lan tỏa khắp không gian. Mỗi mâm cỗ cúng là kết tinh của sản vật địa phương và bàn tay cần cù của các mẹ, các chị, thể hiện sự giao hòa âm dương, lòng biết ơn trời đất và ước mong no ấm.

Không gian giao lưu hát then, đàn tính

Không gian hát then đàn tính dìu dặt tiếng hát điệu đàn, cùng chén rượu men lá từ tay cô gái Tày rót khiến du khách thêm say. Không gian biểu diễn cồng chiêng cùng ẩm thực của người Mạ với rau rừng, cá suối, đọt mây, cà đắng, cơm lam, rượu cần cùng vòng xoang nhịp nhàng. Ở một góc khác, múa xòe, nhảy sạp đã kết nối những bàn tay nắm chặt không rời.

Trong suốt 2 ngày diễn ra lễ hội, không chỉ người dân xã Cát Tiên 2 mà bà con ở các xã lân cận, đồng bào Tày, Nùng, Thái từ nhiều nơi của Đồng Nai, TP Hồ Chí Minh cũng tìm về trẩy hội. Khoảng sân rộng kín người, tiếng trống, tiếng đàn tính, lời then, âm điệu cồng chiêng hòa quyện rộn ràng. Lễ hội năm nay còn có sự tham gia của đồng bào Tày, Nùng từ các xã Đạ Tẻh, Cát Tiên, Tân Hà Lâm Hà trong tỉnh... Tất cả cùng góp phần tạo nên ngày hội văn hóa chung của vùng.

Không gian nhảy sạp kết nối tình đoàn kết

Chị Hoàng Thị Huyên, đến từ xã Thanh Sơn (Đồng Nai) cho biết: “Tôi đi từ 4 giờ sáng, vượt hơn 100 km để kịp có mặt lúc 6 giờ 30. Lễ hội Lồng tồng ở Cát Tiên năm nay quy mô lớn hơn, trang trí đẹp, ban tổ chức sắp xếp khoa học, hoạt động phong phú hơn. Tôi mong muốn lễ hội được duy trì hằng năm để bản sắc văn hóa được gìn giữ mãi”. Nghệ nhân Điểu Thị Ôn (thôn 3) xúc động: “Tôi tham gia nhiều lễ hội rồi nhưng đây là lần đầu đánh chiêng trong Lễ hội Lồng tồng của người Tày, Nùng. Rất vui vì văn hóa của dân tộc mình được hòa cùng các dân tộc anh em trong ngày hội”.

Bên những gian hàng rực rỡ, nhiều sản phẩm đặc trưng của đồng bào Tày, Nùng được giới thiệu như: nếp quýt, các bài thuốc dưỡng sinh, lúa gạo Cát Tiên và sản phẩm OCOP địa phương. Chị Ka Drờng cho biết, chỉ trong buổi sáng, trà dây leo, đọt mây, lá bép chị mang đến đã bán hết. “Khách chọn mua vì là sản vật sạch và mang hương vị núi rừng”, chị cho biết.

Lễ hội khép lại, trong lưu luyến chia tay, bà con trở về với ruộng đồng, mang theo niềm tin vào một mùa vụ mới. Việc duy trì Lễ hội Lồng tồng ở Cát Tiên 2 không chỉ là bảo tồn một nghi lễ nông nghiệp cổ truyền mà còn là ngày hội thắt chặt tình đoàn kết các dân tộc anh em mỗi độ xuân về.

Quỳnh Uyển .

Nguồn Lâm Đồng : https://baolamdong.vn/ngay-xuan-tray-hoi-long-tong-426250.html