UBND tỉnh Nghệ An vừa ban hành Quyết định số 1720/QĐ-UBND, phê duyệt phương án ứng phó thiên tai năm 2026. Mục tiêu xuyên suốt của kế hoạch là chủ động phòng ngừa, sẵn sàng ứng phó và hạn chế thấp nhất những tổn thất do thiên tai gây ra, đặc biệt tại các khu vực xung yếu.
Năm 2025, thiên tai gây hậu quả khiến 12 người ở Nghệ An thiệt mạng, hơn 100.000 ngôi nhà bị hư hỏng, tổng thiệt hại kinh tế ước tính trên 8.900 tỷ đồng.
Theo phương án, công tác di dời, sơ tán người dân được xác định là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu khi xảy ra tình huống khẩn cấp. Các đối tượng dễ bị tổn thương như người cao tuổi, trẻ em và người khuyết tật sẽ được ưu tiên đưa đến nơi an toàn. Đồng thời, tỉnh chú trọng nâng cao năng lực của lực lượng phòng thủ dân sự các cấp và đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng trong phòng, chống thiên tai.
Thực tế năm 2025 cho thấy những thách thức lớn đối với công tác này. Thời tiết cực đoan diễn ra dồn dập với 21 đợt không khí lạnh, 12 đợt nắng nóng gay gắt, cùng 4 cơn bão và 1 áp thấp nhiệt đới. Hậu quả khiến 12 người thiệt mạng, hơn 100.000 ngôi nhà bị hư hỏng, tổng thiệt hại kinh tế ước tính trên 8.900 tỷ đồng. Những con số này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải chuẩn bị kỹ lưỡng hơn cho các năm tiếp theo.
Nghệ An là địa phương có diện tích rộng, địa hình và khí hậu phức tạp, từ lâu đã được xem là một trong những khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng nặng nề của thiên tai.
Trên cơ sở đó, phương án năm 2026 được xây dựng với nhiều nội dung cụ thể như: bảo vệ các công trình phòng chống thiên tai và công trình trọng điểm; tổ chức sơ tán, bảo vệ người và tài sản; đảm bảo sản xuất; giữ vững an ninh trật tự, giao thông và thông tin liên lạc. Tỉnh cũng chuẩn bị đầy đủ lực lượng, vật tư, trang thiết bị, nhu yếu phẩm và các phương án cứu hộ, cứu nạn cho mọi tình huống.
Đáng chú ý, Nghệ An đã xây dựng các kịch bản chi tiết cho khu vực ven biển khi xảy ra bão mạnh kết hợp triều cường. Trong đó, kịch bản nghiêm trọng nhất (bão cấp 16) dự báo mực nước biển có thể dâng tới 7,7m, buộc phải sơ tán hơn 146.000 người tại 15 xã, phường trọng điểm. Các kịch bản khác cũng được tính toán cụ thể theo từng cấp độ bão, với hàng chục nghìn người cần di dời để đảm bảo an toàn.
Bên cạnh việc bảo vệ dân cư, tỉnh đặc biệt quan tâm đến các công trình trọng yếu như hệ thống đê điều, hồ chứa và khu neo đậu tàu thuyền. Tuyến đê Tả Lam dài hơn 67km cùng hệ thống đê biển, đê cửa sông được theo dõi chặt chẽ. Các đơn vị quản lý hồ đập được yêu cầu thường xuyên cập nhật phương án đảm bảo an toàn, sẵn sàng xử lý sự cố từ sớm, từ xa. Ngư dân cũng được hướng dẫn đưa tàu thuyền vào nơi neo đậu an toàn và duy trì thông tin liên lạc thông suốt.
Một trong những nguyên tắc xuyên suốt là thực hiện nghiêm phương châm 4 tại chỗ, bao gồm chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện, vật tư tại chỗ và hậu cần tại chỗ. Đây được xem là yếu tố then chốt giúp địa phương phản ứng nhanh, kịp thời khi thiên tai xảy ra.
Trước mùa mưa bão, toàn bộ hệ thống thủy lợi, giao thông và các khu neo đậu tàu thuyền sẽ được rà soát kỹ lưỡng. Công tác trực ban được duy trì 24/24 giờ nhằm cập nhật và truyền tải thông tin cảnh báo đến người dân. Đồng thời, lực lượng y tế cùng vật tư phòng dịch cũng được chuẩn bị sẵn sàng để ổn định đời sống sau thiên tai.
Ông Nguyễn Văn Đệ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh cho biết, yêu cầu các lực lượng trên địa bàn phải chấp hành nghiêm sự điều động, đảm bảo cơ chế chỉ huy tập trung, thống nhất trong mọi giai đoạn từ chuẩn bị, ứng phó đến khắc phục hậu quả.
Với sự chuẩn bị đồng bộ và chủ động, Nghệ An kỳ vọng sẽ nâng cao năng lực ứng phó, giảm thiểu tối đa thiệt hại do thiên tai, góp phần bảo vệ an toàn cho người dân và phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Trần Tú