Nghệ An hướng tới nông thôn mới hiện đại, bền vững

5 giờ trướcBài gốc

Diện mạo nông thôn đổi thay mạnh mẽ

Những con đường bê tông rộng mở, những khu dân cư khang trang, hệ thống điện – trường – trạm ngày càng hoàn thiện đang hiện hữu ở nhiều miền quê Nghệ An. Sau nhiều năm triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, khu vực nông thôn Nghệ An đã có bước chuyển mình rõ rệt cả về hạ tầng, kinh tế lẫn đời sống văn hóa – xã hội.

Với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị cùng tinh thần chung sức của người dân, chương trình xây dựng nông thôn mới đã trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển khu vực nông thôn trên địa bàn tỉnh.

Đến hết tháng 6/2025, toàn tỉnh Nghệ An có 275/362 xã đạt chuẩn nông thôn mới, chiếm gần 76% tổng số xã. Trong đó có 102 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao và 16 xã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu. Kết quả này càng có ý nghĩa khi Nghệ An là tỉnh có diện tích lớn nhất cả nước, địa hình phức tạp với nhiều xã miền núi, vùng sâu, vùng xa và điều kiện phát triển chưa đồng đều.

Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An Nguyễn Khắc Thận thăm mô hình trồng nho sữa của Hợp tác xã sản xuất và kinh doanh Cam Phùng Huyền tại xã Minh Hợp. Ảnh: P.Bằng.

Một trong những dấu ấn rõ nét nhất của chương trình là sự thay đổi mạnh mẽ về hạ tầng kinh tế – xã hội. Hàng nghìn km đường giao thông nông thôn được đầu tư xây dựng, tạo thuận lợi cho người dân đi lại, giao thương hàng hóa và phát triển sản xuất.

Chỉ tính riêng giai đoạn 2021–2025, toàn tỉnh đã xây dựng và nâng cấp hơn 3.000km đường giao thông nông thôn với tổng kinh phí hơn 3.300 tỷ đồng. Tính lũy kế từ khi triển khai chương trình đến nay, Nghệ An đã làm mới và nâng cấp hơn 13.160km đường giao thông.

Hệ thống thủy lợi cũng tiếp tục được đầu tư đồng bộ. Gần 400km kênh mương được xây dựng trong giai đoạn 2021–2025, nâng tổng chiều dài kênh mương toàn tỉnh lên gần 3.750km. Nhiều công trình thủy lợi, trạm bơm, bờ bao và hệ thống cấp nước phục vụ hiệu quả sản xuất nông nghiệp, phòng chống thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Cùng với giao thông và thủy lợi, hạ tầng điện nông thôn tiếp tục được nâng cấp. Trong giai đoạn 2021–2025, Nghệ An đã xây dựng và cải tạo hơn 1.349km đường điện, nâng tổng chiều dài hệ thống điện được đầu tư lên hơn 6.500km.

Các lĩnh vực giáo dục, y tế và văn hóa cũng có nhiều chuyển biến tích cực. Đến năm 2025, toàn tỉnh có hơn 1.166 trường học đạt chuẩn quốc gia, chiếm trên 80% tổng số trường học. Nhiều trung tâm văn hóa, nhà văn hóa cộng đồng, sân thể thao được xây dựng, góp phần nâng cao đời sống tinh thần của người dân nông thôn.

Kinh tế nông thôn từng bước chuyển dịch theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững. Nhiều địa phương đã chủ động chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, phát triển các mô hình sản xuất hàng hóa quy mô lớn gắn với ứng dụng khoa học công nghệ.

Các vùng nguyên liệu tập trung, mô hình liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị ngày càng được mở rộng. Nhiều sản phẩm nông nghiệp đặc trưng của Nghệ An từng bước khẳng định thương hiệu trên thị trường.

Sản phẩm trà Shan tuyết Nghệ An tham dự Hội trà thế giới ở Đài Loan.

Đặc biệt, chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) đã tạo thêm động lực phát triển kinh tế nông thôn. Toàn tỉnh có 684 sản phẩm OCOP được công nhận, góp phần quảng bá sản phẩm địa phương và tạo việc làm cho người dân.

Không chỉ thay đổi về hạ tầng và kinh tế, xây dựng nông thôn mới còn góp phần nâng cao vai trò chủ thể của người dân trong phát triển cộng đồng. Nhiều địa phương đã phát huy tốt tinh thần dân chủ, huy động người dân cùng tham gia bảo vệ môi trường, xây dựng cảnh quan và gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống.

Hướng tới nông thôn mới xanh, hiện đại và thích ứng bền vững

Bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình xây dựng nông thôn mới ở Nghệ An vẫn còn không ít khó khăn, thách thức. Khoảng cách phát triển giữa khu vực đồng bằng và miền núi còn khá lớn. Nhiều xã miền Tây Nghệ An có xuất phát điểm thấp, hạ tầng chưa đồng bộ, đời sống người dân còn khó khăn nên việc hoàn thành các tiêu chí nông thôn mới gặp nhiều trở ngại.

Một số địa phương chưa thực sự chú trọng phát triển sản xuất và tạo sinh kế bền vững cho người dân. Hoạt động sản xuất nông nghiệp ở nhiều nơi vẫn còn nhỏ lẻ, thiếu liên kết chuỗi và hiệu quả chưa cao. Vấn đề môi trường nông thôn cũng đang đặt ra nhiều áp lực. Hạ tầng xử lý rác thải, nước thải còn hạn chế trong khi lượng rác sinh hoạt ở khu vực nông thôn ngày càng gia tăng.

Ngoài ra, việc thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ năm 2025 cũng khiến một số địa phương gặp khó khăn trong rà soát tiêu chí, điều chỉnh quy hoạch và phân bổ nguồn lực thực hiện chương trình.

Đường nông thôn mới ở xã Văn Hiến, Nghệ An.

Trong bối cảnh đó, Nghệ An đang định hướng xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026–2035 theo hướng hiện đại, xanh và bền vững hơn. Theo định hướng mới, tỉnh sẽ tập trung phát triển kinh tế nông thôn theo hướng đa giá trị, chuyển mạnh từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp gắn với ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo.

Mục tiêu của Nghệ An là xây dựng những miền quê không chỉ có hạ tầng khang trang mà còn trở thành nơi đáng sống với môi trường xanh, cảnh quan sạch đẹp và đời sống văn hóa phong phú. Đến năm 2030, tỉnh phấn đấu có ít nhất 65% số xã đạt chuẩn nông thôn mới và khoảng 10% số xã đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại. Đến năm 2035, mục tiêu nâng tỷ lệ xã đạt chuẩn nông thôn mới lên khoảng 85%, trong đó khoảng 30% số xã đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại.

Song song với đó là mục tiêu nâng cao thu nhập và chất lượng sống của người dân nông thôn, giảm nghèo đa chiều bền vững và phát triển hài hòa giữa kinh tế với bảo vệ môi trường.

Tỉnh cũng định hướng ưu tiên đầu tư hạ tầng giao thông, thủy lợi, điện, trường học và hạ tầng số ở khu vực nông thôn, đặc biệt là vùng sâu, vùng xa và miền núi. Nhiều mô hình nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ, kinh tế tuần hoàn và du lịch nông thôn đang được khuyến khích phát triển nhằm nâng cao giá trị sản phẩm và tạo thêm sinh kế cho người dân.

Cùng với đó là đẩy mạnh chuyển đổi số trong xây dựng nông thôn mới, ứng dụng công nghệ vào quản lý, sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, từng bước hình thành mô hình nông thôn thông minh.

Từ những kết quả đã đạt được, có thể thấy chương trình xây dựng nông thôn mới đang tạo ra bước chuyển mạnh mẽ cho khu vực nông thôn Nghệ An. Đây không chỉ là hành trình hoàn thành các tiêu chí mà còn là quá trình xây dựng những miền quê văn minh, hiện đại, xanh và phát triển bền vững trong giai đoạn mới.

Thu Hiền

Nguồn Tiền Phong : https://tienphong.vn/nghe-an-huong-toi-nong-thon-moi-hien-dai-ben-vung-post1846720.tpo