Sáng 5/5, UBND tỉnh tổ chức Hội nghị trực tuyến toàn tỉnh về thúc đẩy đầu tư công năm 2026, kết nối từ điểm cầu trung tâm tại Trụ sở UBND tỉnh đến các điểm cầu 130 UBND xã, phường trên toàn tỉnh.
Quang cảnh hội nghị. Ảnh: Thành Duy
Đồng chí Võ Trọng Hải - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh chủ trì hội nghị. Cùng chủ trì có các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy: Bùi Thanh An - Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh; Nguyễn Văn Đệ - Phó Chủ tịch UBND tỉnh; các đồng chí Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh: Phùng Thành Vinh, Thái Văn Thành.
Tham dự tại điểm cầu cấp tỉnh có giám đốc các sở, thủ trưởng các ban, ngành, đơn vị cấp tỉnh; lãnh đạo Kho bạc Nhà nước khu vực XI; các ban quản lý dự án chuyên ngành, Ban Quản lý Khu kinh tế Đông Nam.
Tại điểm cầu cấp xã, tham dự hội nghị có các đồng chí Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND các xã, phường và trưởng các phòng, ban liên quan.
Hoàn thành giao vốn 100%, chờ công trường tăng nhịp
Tổng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 Nghệ An được Thủ tướng Chính phủ giao hơn 14.174 tỷ đồng. Sau khi thực hiện tiết kiệm 5% ngân sách địa phương, tương ứng gần 412 tỷ đồng, tổng số vốn thực tế tỉnh được giao còn hơn 13.763 tỷ đồng; toàn bộ số vốn này đã được phân bổ, giao chi tiết đạt 100% kế hoạch.
Cùng với đó, kế hoạch vốn các năm trước được cấp có thẩm quyền cho phép kéo dài sang năm 2026 hơn 2.266 tỷ đồng.
Đồng chí Trịnh Thanh Hải - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Giám đốc Sở Tài chính báo cáo tình hình giải ngân vốn đầu tư công toàn tỉnh đến ngày 30/4/2026. Ảnh: Thành Duy
Tuy nhiên, tiến độ giải ngân 4 tháng đầu năm vẫn ở mức thấp. Tính đến ngày 30/4/2026, toàn tỉnh mới giải ngân khoảng 2.170 tỷ đồng, đạt 13,54% tổng kế hoạch.
Trong đó, kế hoạch năm 2026 giải ngân 1.549 tỷ đồng, tương ứng 11,26%, thấp hơn đáng kể so với cùng kỳ năm trước (22,56%) và thấp hơn mức bình quân chung của cả nước (14,2%).
Đối với nguồn vốn kéo dài, giá trị giải ngân đạt khoảng 620 tỷ đồng, tương ứng 27,39% nguồn vốn này.
Xét theo từng đơn vị chủ đầu tư, có 45 đơn vị đạt tỷ lệ giải ngân cao hơn mức bình quân của tỉnh, gồm 5 sở, ngành, chủ đầu tư và 40 UBND xã, phường.
Bên cạnh đó, 34 đơn vị đã giải ngân nhưng vẫn dưới mức bình quân, gồm 7 sở, ngành, chủ đầu tư và 27 UBND xã, phường. Đáng chú ý, vẫn còn 53 đơn vị chưa giải ngân, trong đó có 11 sở, ngành, chủ đầu tư và 42 UBND xã, phường.
Đồng chí Hoàng Sỹ Kiện - Giám đốc Ban Quản lý dự án công trình giao thông Nghệ An phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Thành Duy
Phân tích nguyên nhân cho thấy, tiến độ chậm chủ yếu xuất phát từ 3 nhóm vấn đề lớn. Trước hết, kế hoạch vốn năm 2026 của tỉnh chủ yếu tập trung cho các dự án chuyển tiếp còn tồn lại từ giai đoạn 2021-2025, nhiều dự án hiện vẫn vướng mắc về hồ sơ, thủ tục đầu tư nên chưa thể đẩy nhanh tiến độ.
Bên cạnh đó, các dự án khởi công mới trong năm nay phần lớn đều là dự án quy mô rất lớn, đặc biệt là dự án cao tốc Vinh - Thanh Thủy và hệ thống trường nội trú liên cấp, với tổng mức vốn khoảng 5.390 tỷ đồng, chiếm 38,3% tổng kế hoạch và tương đương 60,45% kế hoạch đầu tư công tập trung.
Đồng chí Bùi Thanh An - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Thành Duy
Ngoài ra, yếu tố thị trường cũng đang tạo áp lực đáng kể. Giá cả xăng dầu tăng mạnh, tác động trực tiếp đến giá cả các loại vật liệu xây dựng, tăng chi phí vận hành, chi phí nhân công; nguồn cung vật liệu xây dựng trên địa bàn khan hiếm, công tác tập kết vật tư, vật liệu vùng miền núi khó khăn… dẫn đến tâm lý thi công cầm chừng của các nhà thầu, ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện và giải ngân dự án.
Đồng chí Phùng Thành Vinh - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Thành Duy
Trong bối cảnh khối lượng vốn phải giải ngân năm 2026 ở mức rất lớn, kết quả 4 tháng đầu năm cho thấy áp lực những tháng còn lại là hết sức nặng nề để đạt mục tiêu giải ngân 100% theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
Xem xét xử lý các nhà thầu yếu kém
Sau khi nghe báo cáo của các địa phương, sở, ngành và ý kiến trao đổi của các đồng chí lãnh đạo UBND tỉnh, đồng chí Võ Trọng Hải - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh phát biểu kết luận chỉ rõ một thực tế đáng lo ngại là nhiều địa phương, vẫn còn lúng túng trong giải ngân đầu tư công.
Chủ tịch UBND tỉnh Võ Trọng Hải phát biểu kết luận. Ảnh: Thành Duy
Trong khi đó, tỉnh đã hoàn thành giao 100% kế hoạch vốn, chỉ đạo đã rõ, các nhóm nhiệm vụ từ dự án khởi công mới, dự án chuyển tiếp đến thanh toán nợ xây dựng cơ bản đều đã được hướng dẫn đầy đủ; vấn đề còn lại là năng lực tổ chức thực hiện, giải phóng mặt bằng, tái định cư và quyết tâm chính trị ở từng địa phương.
Trên cơ sở đó, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu 5 Phó Chủ tịch UBND tỉnh theo lĩnh vực được phân công tăng cường đi cơ sở, trực tiếp kiểm tra các dự án, công trình chậm tiến độ để kịp thời chỉ đạo, tháo gỡ khó khăn tại chỗ.
Đối với các nhà thầu yếu kém, không bảo đảm năng lực, thi công cầm chừng hoặc chậm triển khai sau khi đã ký hợp đồng, phải kiên quyết xử lý, cắt hợp đồng, lập biên bản tại hiện trường và báo cáo UBND tỉnh để xem xét công khai, đồng thời, áp dụng biện pháp cấm tham gia đấu thầu các dự án trên địa bàn tỉnh trong thời gian từ 3 đến 5 năm.
Lãnh đạo các sở, ngành dự hội nghị tại điểm cầu UBND tỉnh. Ảnh: Thành Duy
Về nguồn vật liệu xây dựng, Chủ tịch UBND tỉnh ghi nhận Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chủ động tham mưu bảo đảm vật liệu cho các dự án trọng điểm; đồng thời yêu cầu tiếp tục rà soát tổng thể các mỏ đất, đá, cát trên địa bàn để phục vụ không chỉ các dự án lớn mà cả các dự án khác của tỉnh, hạn chế tình trạng thiếu hụt nguồn cung ảnh hưởng đến tiến độ thi công.
Đối với công tác lựa chọn nhà thầu, đồng chí Võ Trọng Hải yêu cầu các chủ đầu tư phải đặt tiêu chí năng lực lên hàng đầu. Dù thực hiện theo hình thức đấu thầu rộng rãi hay chỉ định thầu, việc thẩm định hồ sơ phải chặt chẽ, lựa chọn đúng đơn vị đủ năng lực tài chính, kỹ thuật và kinh nghiệm; hợp đồng cần quy định rõ tiến độ, trách nhiệm và chế tài xử lý để tránh tình trạng kéo dài thời gian thực hiện, đội vốn đầu tư.
Lãnh đạo các sở, ngành dự hội nghị tại điểm cầu UBND tỉnh. Ảnh: Thành Duy
Trong lĩnh vực quy hoạch, Chủ tịch UBND tỉnh giao Sở Xây dựng tập trung hướng dẫn các địa phương đẩy nhanh việc hoàn thành quy hoạch cấp xã theo địa giới hành chính mới, phấn đấu hoàn thành trong quý III/2026.
Đây được xác định là cơ sở quan trọng để triển khai đấu giá đất, tạo nguồn thu cho ngân sách địa phương và bảo đảm nguồn lực cho đầu tư phát triển trong các năm tiếp theo.
Đồng chí Võ Trọng Hải nhấn mạnh, giải phóng mặt bằng là một trong những khâu then chốt quyết định tiến độ dự án. Các địa phương có dự án triển khai trên địa bàn phải xác định rõ trách nhiệm, chủ động vào cuộc, không phân biệt dự án do cấp nào làm chủ đầu tư.
Bí thư cấp ủy, Chủ tịch UBND cấp xã phải coi đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo để bảo đảm tiến độ, tránh phát sinh chi phí, kéo dài thời gian thực hiện.
Kết quả giải ngân đầu tư công sẽ là căn cứ quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của Bí thư cấp ủy, Chủ tịch UBND cấp xã.
Sở Tài chính, Kho bạc Nhà nước, Văn phòng UBND tỉnh và Sở Nội vụ được giao phối hợp theo dõi, tổng hợp, tham mưu đánh giá định kỳ hàng quý.
Hội nghị được kết nối trực tuyến đến 130 xã, phường trên toàn tỉnh. Ảnh: Thành Duy
Chủ tịch UBND tỉnh cũng lưu ý một số Bí thư cấp ủy cấp xã còn chưa thực sự sâu sát, còn biểu hiện giao khoán cho chính quyền; trong khi nhiệm vụ đầu tư công, giải phóng mặt bằng và triển khai dự án đòi hỏi sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Lãnh đạo cấp ủy phải trực tiếp nắm tình hình, chỉ đạo cụ thể từng nội dung, từng dự án trên địa bàn.
Vì vậy, sau hội nghị này, đồng chí Võ Trọng Hải yêu cầu các địa phương tập trung cao độ cho công tác lãnh đạo, chỉ đạo, nhất là đối với những địa phương, đơn vị tỷ lệ giải ngân còn 0%.
Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh, các đồng chí Bí thư cấp ủy cấp xã phải triệu tập cuộc họp Ban Thường vụ Đảng ủy để lãnh đạo, chỉ đạo; các Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy cấp xã phải trực tiếp xuống cơ sở kiểm tra, kịp thời chấn chỉnh, tháo gỡ khó khăn, bảo đảm chuyển biến rõ rệt trong tiến độ giải ngân đầu tư công.
Cũng với quan điểm quyết liệt đó, đồng chí Võ Trọng Hải yêu cầu kiểm tra, làm rõ trách nhiệm của 6 Chủ tịch UBND cấp xã không tham dự hội nghị, để báo cáo cụ thể lý do, làm căn cứ xem xét trách nhiệm, bởi trong bối cảnh tiến độ giải ngân chung còn thấp, việc không tham dự cuộc họp chuyên đề được xác định là thiếu tập trung đối với nhiệm vụ trọng tâm hiện nay.
Thành Duy