Tháo gỡ điểm nghẽn trong giải phóng mặt bằng
Bước vào năm 2026, Nghệ An tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để đẩy nhanh tiến độ các dự án giao thông trọng điểm giai đoạn 2026–2030, gồm: bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phục vụ Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam (đoạn qua tỉnh); cải tạo, mở rộng Quốc lộ 46 (Vinh – Nam Đàn); nâng cấp quốc lộ 7, quốc lộ 48 và đường bộ cao tốc Vinh – Thanh Thủy. Đây được kỳ vọng sẽ tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh và các địa phương.
Khu vực triển khai Dự án đường bộ cao tốc Vinh – Thanh Thủy đoạn qua xã Thanh Thủy (cũ) nay là xã Kim Bảng (Nghệ An).
Đối với Dự án thành phần bồi thường, hỗ trợ và tái định cư thuộc Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, thời gian qua tỉnh Nghệ An đã chỉ đạo triển khai quyết liệt, xuyên suốt. Trên tuyến qua địa bàn tỉnh có 41 khu tái định cư tại 16 phường, xã, tổng kinh phí khoảng 1.450 tỷ đồng; hiện các địa phương đang hoàn thiện thủ tục đầu tư để triển khai, cam kết hoàn thành hạ tầng trước ngày 30/6/2026.
Ông Nguyễn Hữu Hà, Chủ tịch UBND xã Lam Thành cho biết, địa phương đặt mục tiêu hoàn thành hạ tầng tái định cư trong tháng 7/2026. Với 5 khu tái định cư, xã sẽ khởi công đồng loạt sau Tết Nguyên đán 2026; trong đó, 3 khu đang xin ý kiến các sở liên quan về quy trình 2 bước, 2 khu còn lại đã cơ bản hoàn tất thủ tục. Vấn đề then chốt hiện nay là giải phóng mặt bằng, xã quyết tâm chi trả trước Tết Nguyên đán để sớm khởi công sau kỳ nghỉ lễ.
Dự án cải tạo mở rộng quốc lộ 46 đoạn qua xã Kim Liên (Nghệ An) sẽ bàn giao toàn bộ mặt bằng trong tháng 1/2026 để nhà thầu triển khai thi công.
Ông Trần Thanh Hải, Phó chủ tịch UBND xã Kim Liên cho biết, Dự án nâng cấp, mở rộng quốc lộ 46 đoạn Vinh – Nam Đàn chậm tiến độ do vướng mắc giải phóng mặt bằng, chủ yếu liên quan đến giá bồi thường đất vườn liền kề được áp theo giá đất nông nghiệp, chưa nhận được sự đồng thuận của người dân. Sau khi tỉnh điều chỉnh đơn giá, vướng mắc này cơ bản được tháo gỡ.
Bên cạnh đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tham mưu cho tỉnh cho phép hỗ trợ bồi thường đất vườn liền kề đất ở bằng 50% giá đất ở, qua đó tạo sự đồng thuận cao trong nhân dân. Dự án có chiều dài gần 11km, trong đó đoạn qua xã Kim Liên khoảng 8km; hiện địa phương đang tập trung phấn đấu bàn giao toàn bộ mặt bằng trước ngày 15/1/2026.
Khu vực eo Vực Bồng trên QL7 đoạn qua xã Con Cuông sẽ được cải tuyến, xuyên hầm 300m để đảm bảo an toàn và thông tuyến trong mùa mưa lũ.
Tại khu vực miền núi phía Tây Nghệ An, việc đầu tư nâng cấp QL7 và QL48 đáp ứng biến đổi khí hậu, tạo đà phát triển kinh tế xã hội đang là kỳ vọng của chính quyền và nhân dân các địa phương.
Ông Trần Anh Tuấn, Chủ tịch UBND xã Con Cuông (Nghệ An) cho biết: Theo quy hoạch huyện Con Cuông trước đây, eo Vực Bồng trên QL7 sẽ được cải tuyến, xuyên hầm 300m để đảm bảo an toàn và thông tuyến trong mùa mưa lũ.
Tuy nhiên, trong đợt mưa lũ năm 2025 vừa qua tại vị trí này ngập sâu và làm ách tắc toàn bộ QL7 đoạn qua xã Con Cuông và việc nâng cấp QL7 theo định hướng quy mô là rất cấp bách.
Đợt mưa lũ cuối tháng 9/2025 đã làm hư hỏng QL48 đoạn qua huyện Quỳ Châu cũ.
Theo ông Nguyễn Tiến Hùng, Chủ tịch UBND xã Châu Tiến, thực hiện Chương trình hành động Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Nghệ An lần thứ XX, Dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 48 là một trong 24 dự án trọng điểm của kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026–2030. Chính quyền và người dân các xã, phường dọc tuyến, trong đó có xã Châu Tiến, kỳ vọng dự án sớm được triển khai nhằm tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội khu vực Tây Bắc Nghệ An.
Đẩy nhanh tiến độ dự án trọng điểm
Ông Nguyễn Đức An, Phó giám đốc Sở Xây dựng Nghệ An cho biết, công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) phải được triển khai đi trước một bước. Trên cơ sở đó, Sở sẽ tiếp tục tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo các địa phương có dự án đi qua chủ động rà soát, nhận diện sớm những vướng mắc kéo dài để tập trung tháo gỡ, bảo đảm quá trình triển khai dự án thuận lợi.
Theo ông An, trong năm 2026 và giai đoạn 2026–2030, tỉnh sẽ triển khai nhiều dự án giao thông trọng điểm, trong đó GPMB tiếp tục là khâu then chốt cần chuẩn bị đồng bộ, kỹ lưỡng. Đối với hai dự án quốc lộ 7 và quốc lộ 48, Sở Xây dựng đang ưu tiên đề xuất trong kế hoạch đầu tư công trung hạn, đồng thời yêu cầu các đơn vị liên quan rà soát tổng mức đầu tư, nhu cầu GPMB; khi Trung ương bố trí vốn sẽ triển khai, dự kiến ngay trong năm 2026.
Đối với Dự án đường bộ cao tốc Vinh – Thanh Thủy, sau khi được Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư với tổng mức gần 24.000 tỷ đồng, tỉnh Nghệ An đã ấn định khởi công vào ngày 30/4/2026. Hiện đơn vị tư vấn đang phối hợp các địa phương rà soát công trình, hạ tầng bị ảnh hưởng theo hướng tuyến để đề xuất giải pháp thiết kế phù hợp.
Tại cuộc làm việc ngày 6/1/2026 về công tác GPMB, tái định cư các dự án giao thông trọng điểm, Chủ tịch UBND tỉnh Võ Trọng Hải yêu cầu Sở Xây dựng khẩn trương hoàn thiện thủ tục pháp lý; trong 10 ngày phải hoàn thành phương án hướng tuyến bàn giao cho địa phương phục vụ GPMB, đồng thời tính toán đồng bộ nút giao, đường gom, hầm chui, bảo đảm thuận lợi cho sinh hoạt, sản xuất của người dân và hạn chế tác động khi mưa lũ.
Bản đồ hướng tuyến cao tốc đoạn Vinh – Thanh Thủy (Nghệ An).
"Công tác GPMB là khâu khó khăn nhất trong quá trình triển khai. Tiến độ cần thực hiện, trước ngày 30/4/2026 phải hoàn thành công tác kiểm đếm, xác định giá và công tác bồi thường; trước ngày 30/6/2026 hoàn thành xây dựng các khu tái định cư và đến cuối tháng 8/2026 tổ chức bố trí tái định cư cho các hộ dân", ông Võ Trọng Hải nhấn mạnh.
Quang Hợp