Nghe cổ vật kể chuyện xưa

3 giờ trướcBài gốc

Ông Nguyễn Tiến Hùng tỉ mẩn vệ sinh, bảo quản hiện vật trong bộ sưu tập tiền cổ và cổ vật.

“Kho báu” trong quán cà phê

Sau nhiều lần hẹn, chúng tôi đến quán cà phê Cổ Vật trên đường Dương Tự Minh, phường Quan Triều, để mục sở thị những đồng tiền “danh bất hư truyền”. Nếu chỉ nhìn thoáng bên ngoài, cà phê Cổ Vật như bao quán cà phê khác, nhưng ít ai ngờ phía sau cánh cửa căn nhà hai tầng là cả một “kho báu” với hàng nghìn hiện vật quý. Bộ sưu tập tiền ở đây được nhiều người ví như “gia tài tiền tỷ”, không chỉ bởi số lượng lớn mà còn ở giá trị lịch sử, văn hóa mà mỗi đồng tiền mang lại.

Trong khối gia tài ấy, chúng tôi thật sự bị cuốn hút bởi bộ tiền xu Việt Nam được sắp xếp công phu trên nền bản đồ chữ S và bản đồ tỉnh Thái Nguyên (cũ). Từng đồng tiền được bài trí theo trình tự thời gian, bắt đầu từ thời nhà Đinh (năm 980), trải dài qua các triều đại Lý, Trần, Lê… tạo nên một dòng chảy lịch sử sinh động, trực quan của tiền tệ Việt Nam.

Với ông Nguyễn Tiến Hùng, mỗi đồng tiền xu không đơn thuần là kim loại mà là một chứng tích của quá khứ. Ông có thể nhớ và giải thích rõ ràng niên đại, xuất xứ, thậm chí cả bối cảnh lịch sử gắn với từng đồng tiền.

Một phần bộ sưu tập tiền giấy qua các thời kỳ được ông Hùng sắp xếp, lưu giữ cẩn thận.

Ông bảo: Mỗi đồng tiền là một lát cắt của lịch sử. Khi tìm hiểu về niên đại, chất liệu, ký hiệu trên tiền, tôi hiểu thêm về đời sống kinh tế, xã hội của từng thời kỳ. Càng tìm hiểu, tôi càng thấy cuốn hút và muốn gắn bó lâu dài với thú chơi này.

Bên cạnh gần 40.000 đồng tiền xu, bộ sưu tập tiền giấy cũng khiến nhiều người trầm trồ. Những cuốn album tiền giấy được sắp xếp ngăn nắp, có chú thích chi tiết, phân loại theo từng giai đoạn lịch sử. Hiện nay, ông Hùng sở hữu hơn 5.000 tờ tiền giấy.

Đáng chú ý là các bộ tiền giấy Việt Nam qua nhiều thời kỳ như: tiền Đông Dương giai đoạn 1949-1951; tiền Việt Nam - Miên - Lào (1953 -1954); tiền thời kỳ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa… Tất cả được lưu giữ cẩn thận, như một “bảo tàng thu nhỏ” trong không gian gia đình.

Để có được khối lượng hiện vật phong phú ấy trong quán cà phê Cổ Vật là cả một hành trình dài tìm tòi, sưu tầm và nghiên cứu của ông Hùng. Chỉ vào những hiện vật, ông Hùng kể rằng có những đồng tiền phải mất nhiều năm mới tìm được, thậm chí phải lặn lội đến nhiều địa phương, gặp gỡ những người cùng đam mê để trao đổi.

Nhiều buổi tối, khi công việc đã xong, ông lại tỉ mẩn lau chùi, phân loại, ghi chép thông tin từng hiện vật, cẩn thận đặt vào ngăn lưu trữ. Với ông, đó không chỉ là cách bảo quản mà còn là khoảng thời gian được “sống” cùng lịch sử. Mỗi lần bổ sung được một hiện vật mới, ông đều cảm thấy rất vui, như vừa hoàn thiện thêm một mảnh ghép của lịch sử.

Chuyện xưa trong đời sống hôm nay

Ban đầu chúng tôi nghĩ “kho báu” của ông Hùng chỉ là những đồng tiền, nhưng khi ngồi giữa không gian tĩnh lặng của cà phê Cổ Vật chúng tôi mới nhận ra ngoài tiền cổ ông Hùng còn dành nhiều tâm huyết tìm kiếm các nông cụ truyền thống của các dân tộc như Mường, Thái, Kinh.

Bộ tiền xu được sắp xếp thành hình bản đồ Việt Nam và tỉnh Thái Nguyên (cũ), thể hiện sự tâm huyết của người sưu tầm.

Đó là chiếc liềm, cái hái, niêu đất, cối xay, bát, đĩa… qua thời gian vẫn được gìn giữ cẩn thận. Những vật dụng bình dị ấy gợi mở một không gian văn hóa xưa, lưu giữ ký ức về đời sống lao động, sinh hoạt của người Việt qua từng thời kỳ, là một phần ký ức văn hóa dân tộc.

Vượt ra ngoài niềm đam mê cá nhân, ông Hùng sẵn sàng chia sẻ “kho báu” của mình với cộng đồng. Nhiều hiện vật đã được ông hiến tặng Bảo tàng tỉnh Thái Nguyên, góp phần làm phong phú thêm nguồn tư liệu phục vụ trưng bày, nghiên cứu. Với ông, giá trị của mỗi hiện vật không nằm ở việc sở hữu mà ở khả năng kể lại câu chuyện lịch sử cho nhiều người cùng biết, cùng hiểu.

Không gian trưng bày cổ vật trong nhà ông Hùng.

Theo ông Đỗ Anh Thanh, thành viên Câu lạc bộ UNESCO cổ vật Việt Bắc, ông Hùng là người có niềm đam mê và sự am hiểu sâu sắc về cổ vật. Bộ sưu tập của ông không chỉ có giá trị về mặt hiện vật mà còn mang ý nghĩa nghiên cứu, giáo dục. Thông qua đó, nhiều người, đặc biệt là thế hệ trẻ, có thể hiểu hơn về lịch sử dân tộc từ những điều gần gũi, cụ thể.

Tại Thái Nguyên, những người theo đuổi đam mê sưu tầm cổ vật không nhiều, nhưng họ đang âm thầm góp phần gìn giữ những giá trị lịch sử, văn hóa trong đời sống hôm nay. Từ những đồng tiền nhỏ bé, lịch sử trở nên gần gũi hơn - không còn là những trang sách khô khan mà hiện hữu trong từng hiện vật được nâng niu, gìn giữ. Và hành trình “giữ hồn” lịch sử ấy vẫn tiếp tục, bền bỉ theo năm tháng.

Thu Hương

Nguồn Thái Nguyên : https://baothainguyen.vn/van-hoa/202603/nghe-co-vat-ke-chuyen-xua-2a97a40/