Nghệ sĩ phải đặt đạo đức và trách nhiệm xã hội lên hàng đầu

2 giờ trướcBài gốc

Những phát ngôn, hành động của nghệ sĩ có sức ảnh hưởng đến công chúng. Ảnh minh họa

Trong thời đại mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, ranh giới giữa đời sống cá nhân và hình ảnh công chúng của người nổi tiếng ngày càng trở nên mong manh.

Chỉ một phát ngôn, một hành động được ghi lại và lan truyền trên mạng cũng có thể nhanh chóng trở thành tâm điểm tranh luận của dư luận. Khi sức ảnh hưởng của nghệ sĩ, người nổi tiếng ngày càng lớn, câu chuyện về chuẩn mực ứng xử và trách nhiệm xã hội của họ cũng được đặt ra rõ ràng hơn bao giờ hết.

Chia sẻ với PV Báo Phụ nữ Việt Nam, PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội cho rằng: Người nổi tiếng, đặc biệt trong lĩnh vực truyền thông và nghệ thuật - những lĩnh vực gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần của xã hội, không chỉ đại diện cho hình ảnh cá nhân mà còn phản chiếu các giá trị văn hóa và thái độ sống của cộng đồng trong từng giai đoạn.

Theo ông, trong bối cảnh hiện nay, khi mạng xã hội tạo ra tốc độ lan tỏa thông tin chưa từng có, người nổi tiếng không chỉ đơn thuần là người biểu diễn hay sáng tạo nghệ thuật. Họ còn có thể trở thành "người kiến tạo dư luận", "người dẫn dắt tâm thế xã hội". Những phát ngôn, hành động của họ có khả năng định hình thị hiếu, tạo ra xu hướng, thậm chí ảnh hưởng đến cách nhìn nhận của công chúng đối với nhiều vấn đề văn hóa và xã hội.

Trong thực tế, không ít nghệ sĩ có cư xử không chuẩn mực khiến khán giả phẫn nộ

"Chỉ một phát ngôn cũng có thể khơi dậy niềm tự hào dân tộc hoặc gieo rắc hoài nghi trong xã hội. Vì vậy, trách nhiệm của người nổi tiếng không chỉ dừng lại ở chuyên môn nghệ thuật mà còn là trách nhiệm đạo đức và trách nhiệm xã hội, đặc biệt khi liên quan đến các giá trị văn hóa, lịch sử hoặc những biểu tượng có ý nghĩa với cộng đồng", PGS.TS Bùi Hoài Sơn nhấn mạnh.

Thực tế cho thấy, không ít lần cách ứng xử thiếu chuẩn mực của nghệ sĩ đã khiến dư luận bức xúc. Những ngày qua, trên mạng xã hội cũng lan truyền đoạn clip được cho là ghi lại cuộc đối thoại giữa nhạc sĩ Minh Khang và tài xế taxi.

Trong đoạn clip, nam nhạc sĩ nổi tiếng liên tục sử dụng những lời lẽ thiếu chuẩn mực với tài xế taxi khiến dư luận bức xúc. Sau khi đoạn video lan truyền, tài khoản mạng xã hội của nhạc sĩ đã khóa bình luận và sáng 18/3 mới chính thức lên tiếng xin lỗi. Trước đó, sự im lặng của nhạc sĩ đã khiến nhiều khán giả cảm thấy khó chịu.

Theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn, người nổi tiếng cũng là con người, có những lúc mệt mỏi, căng thẳng hay cảm xúc cá nhân. Tuy nhiên, khi đã trở thành người của công chúng, họ càng cần rèn luyện sự điềm tĩnh và khả năng kiểm soát bản thân trong giao tiếp.

"Trong thời đại mà mạng xã hội gần như "không quên" bất kỳ phát ngôn nào, chỉ một lời nói thiếu kiểm soát cũng có thể khiến người nổi tiếng phải trả giá bằng uy tín, thậm chí là cả sự nghiệp. Đó là cái giá của sự thiếu cẩn trọng trong bối cảnh công chúng ngày càng khắt khe với những chuẩn mực ứng xử", ông Sơn nói.

Ở góc độ quản lý xã hội, PGS.TS Bùi Hoài Sơn cho rằng hệ thống pháp luật và các cơ quan quản lý nhà nước đóng vai trò như một "hàng rào đạo đức và pháp lý", giúp bảo vệ các chuẩn mực văn hóa cũng như lợi ích chung của xã hội. Trong môi trường số, nơi một phát ngôn có thể lan truyền với tốc độ chóng mặt, việc thiết lập những giới hạn pháp lý rõ ràng là cần thiết để ngăn chặn các hành vi lệch chuẩn, phản cảm hoặc xuyên tạc giá trị văn hóa, lịch sử.

Đoạn clip nhạc sĩ Minh Khang chửi bới tài xế xe công nghệ lan truyền trên mạng gây bức xúc trong dư luận

Cùng quan điểm, chuyên gia truyền thông Nguyễn Ngọc Long cho rằng nghệ sĩ không phải là một nhóm nghề nghiệp đứng ngoài những chuẩn mực chung của xã hội. Hoạt động nghệ thuật cũng giống như nhiều lĩnh vực khác, đều hướng đến mục tiêu đóng góp cho đời sống xã hội. "Chúng ta thường cho rằng nghệ sĩ là một nghề đặc thù, nhưng thực tế họ cũng chỉ là một ngành nghề trong xã hội. Tất cả các ngành nghề đều có trách nhiệm với cộng đồng, và nghệ sĩ cũng không phải ngoại lệ", ông nói.

Theo ông Nguyễn Ngọc Long, trong khi văn hóa phương Tây thường đề cao cá tính cá nhân, văn hóa Á Đông luôn đặt nền tảng đạo đức lên hàng đầu. Những quan niệm như "Tiên học lễ, hậu học văn" hay "Cần đức trước khi cần tài" vẫn luôn có giá trị trong đời sống xã hội hiện đại. Ông cho rằng một số nghệ sĩ đôi khi quá đề cao cái tôi cá nhân, cho rằng đó là "cái tôi nghệ thuật" và vì thế họ cần được hưởng những đặc quyền riêng. Tuy nhiên, khi xã hội ngày càng phát triển theo hướng minh bạch và công bằng, mọi ngành nghề đều phải chịu trách nhiệm trước cộng đồng.

"Nghệ sĩ là con người làm nghệ thuật chứ không phải những cỗ máy tạo ra nghệ thuật. Đã là con người thì cần có nhân cách, đạo đức. Tài năng có thể khiến công chúng chú ý, nhưng chính nhân cách mới là yếu tố giúp họ giữ được sự tôn trọng lâu dài", ông Nguyễn Ngọc Long nhận định.

Thúy Ngọc

Nguồn Phụ Nữ VN : https://phunuvietnam.vn/nghe-si-phai-dat-dao-duc-va-trach-nhiem-xa-hoi-len-hang-dau-238260316144635071.htm