Gần cuối tháng Chạp, căn nhà nhỏ của ông Nguyễn Kim Tùng trên đường Trần Kế Xương, phường Hải Châu lại rộn ràng tiếng mô tơ đánh bóng lư đồng. Hơn 30 năm gắn bó với nghề, ông Tùng gần như thuộc lòng từng đường nét, hoa văn trên mỗi bộ lư.
Podcast Nghề xưa cũ giữ phố thị ngày Tết
Trong nếp sống của nhiều gia đình Việt, bàn thờ gia tiên luôn được chăm chút mỗi dịp Tết đến. Sau một năm, những bộ lư đồng thường ngả màu thời gian. Vì vậy, cận Tết cũng là lúc nghề đánh bóng lư đồng bước vào mùa bận rộn nhất.
Nghề đánh bóng lư đồng bận rộn những ngày giáp Tết
Ông Nguyễn Kim Tùng kể chuyện nghề, sau Rằm tháng Chạp, mỗi ngày ông nhận từ 5 đến 7 bộ lư đồng, giá dao động từ vài trăm nghìn đến hơn một triệu đồng tùy kích thước.
Ông Nguyễn Kim Tùng hàng chục năm làm nghề đánh bóng lư đồng
Với ông Nguyễn Kim Tùng, đây không chỉ là công việc mưu sinh mà còn là cách góp phần giữ gìn nét đẹp tín ngưỡng, truyền thống thờ cúng tổ tiên: “Dịp Tết, mọi người đem lư đồng tới thì mình cứ làm để người ta trang hoàng trên bàn thờ cho đẹp đẽ. Nhờ công việc này mà mình có thêm nguồn thu nhập trang trải. Trong những ngày Tết, gia đình sắm sửa đồ trong nhà hơi nhiều, nhờ có tiền này mà đỡ hơn. Dịp Tết nếu làm những công việc thường ngày của mình thì không đủ chi tiêu dịp Tết”.
Bà Võ Lê Ngọc Vy kiến được khoảng tiền kha khá sắm sửa Tết nhờ nghề sửa áo quần
Cũng trong những ngày cận Tết, một góc phố trên đường Triệu Nữ Vương lại tấp nập người ra vào. Nơi đây từ lâu được xem là “phố sửa áo quần” của Đà Nẵng. Dẫu thời trang may sẵn ngày càng phổ biến, nhưng nhu cầu chỉnh sửa trang phục để vừa vặn vẫn "giúp" những người thợ nơi đây tất bật mỗi độ xuân về. Không chỉ mang lại thu nhập, công việc tỉ mỉ này còn giúp những bộ trang phục trở nên vừa vặn, chỉn chu hơn trong những ngày đầu năm mới – thời khắc ai cũng mong muốn xuất hiện với hình ảnh đẹp nhất.
Gắn bó với nghề sửa chữa quần áo hơn 10 năm, bà Võ Lê Ngọc Vy xem công việc của mình như một cách làm đẹp cho người khác. “Nghề của tôi cũng giống như làm đẹp cho người khác. Ngày gần Tết tất nhiên bận rộn hơn những ngày bình thường. Đồ mới, đồ cũ gì tôi cũng nhận sửa hết. Đồ mới khách mua bị rộng thì tôi sửa bóp lại, dài thì cắt ngắn lên cho vừa vặn. Những ngày Tết, mỗi ngày tôi kiếm cũng được vài trăm ngàn đồng”.
Ông Trần Văn Phúc, ở phường Hải Châu gần 45 năm gắn bó với nghề sửa giày, dép
Ở một góc phố khác, bên ngã tư Hùng Vương – Ngô Gia Tự, chiếc ghế nhỏ và hộp đồ nghề cũ kỹ đã gắn bó gần nửa thế kỷ với ông Trần Văn Phúc. Suốt gần 45 năm, ông lặng lẽ sửa từng đôi giày, đôi dép cho khách qua đường. Công việc tuy giản dị nhưng đã trở thành nguồn thu nhập ổn định, nuôi sống gia đình ông suốt nhiều năm.
Đặc biệt, mỗi dịp Tết, lượng khách tăng lên khi nhiều người muốn làm mới những đôi giày dép cũ để tiết kiệm chi tiêu. Với ông Phúc, niềm vui không chỉ đến từ thu nhập mà còn từ việc gặp lại những khách quen đã gắn bó nhiều thế hệ trong một gia đình – điều khiến nghề cũ thêm phần ấm áp nghĩa tình. “Ngày thường, tôi làm kiếm từ 100 - 150 nghìn đồng. Ngày Tết thì thu nhập khá hơn từ 200 ngàn đến 300 ngàn đồng phụ giúp vợ con mua đồ đạc sắm Tết. Thu nhập đủ chi tiêu trong dịp Tết”.
Nghề đổ bánh thuẫn vào vụ Tết
Giữa nhịp sống hiện đại với vô vàn loại bánh kẹo công nghiệp, vẫn có những gia đình giữ trọn hương vị Tết truyền thống bằng nghề làm bánh gia truyền. Tại đường Trần Cao Vân, căn bếp nhỏ của gia đình chị Nguyễn Thị Thủy Tiên những ngày này luôn đỏ lửa. Những khuôn bánh thuẫn bằng đồng đã nhuốm màu thời gian, nhưng vẫn đều đặn cho ra những mẻ bánh vàng ươm, thơm lừng. Giữa mùi than củi, hương bánh thơm lan tỏa, ký ức về Tết xưa dường như được đánh thức trong lòng nhiều người.
Chị Tiên tâm sự: “Mẹ em làm nghề bánh gia truyền này mấy chục năm rồi. Nhà em ngày thường cũng đổ bánh bán, ngày Tết thì làm nhiều hơn để bán thêm. Mọi người dùng thường xuyên nhưng trong dịp Tết thì nhu cầu mua cao hơn. Nhiều người mua về biếu bà con ở quê, cúng ông bà. Nhiều người rất thích loại bánh thuẫn gia truyền này. Bánh từ đời cha ông để lại, nhiều người rất thích từ người lớn đến người trẻ cũng thích. Người dân muốn tìm lại hương vị xưa của ngày Tết”.
Mẻ bánh thuẫn vàng ươm vừa ra lò gợi nhớ hương vị Tết xưa
Không ồn ào, không phô trương, những nghề xưa cũ vẫn lặng lẽ tồn tại giữa đô thị đang đổi thay từng ngày. Đó là tiếng mô tơ miết đều trên lư đồng, tiếng máy may lạch cạch bên hiên nhà hay mùi thơm xa ngái từ bếp than hồng nướng bánh thuẫn…Tất cả đang góp phần gìn giữ những giá trị văn hóa lâu đời của ngày Tết.