Nghị định 179 góp phần thay đổi căn bản cách xã hội nhìn nhận về các ngành khoa học, kỹ thuật, công nghệ

2 giờ trướcBài gốc

GS.TS Nguyễn Văn Hiếu: Tôi cho rằng, việc Chính phủ ban hành Nghị định 179/2026/NĐ-CP là một tín hiệu chính sách rất quan trọng, thể hiện sự quan tâm mạnh mẽ của Nhà nước đối với việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Đây không chỉ là một chính sách học bổng đơn thuần, mà còn là thông điệp định hướng rất rõ: đất nước đang cần những người trẻ giỏi, có năng lực khoa học, công nghệ và sẵn sàng theo đuổi các lĩnh vực nền tảng cho tăng trưởng trong giai đoạn mới.

GS. TS Nguyễn Văn Hiếu tham gia chương trình Ngày hội tuyển sinh khối các ngành khoa học và công nghệ lần 2 năm 2026 do báo Tiền Phong tổ chức.

Tác động đầu tiên có thể nhìn thấy là chính sách này sẽ tạo thêm động lực cho học sinh, phụ huynh khi cân nhắc lựa chọn ngành học. Trong nhiều năm, một số ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật, công nghệ có vai trò rất quan trọng nhưng chưa thật sự hấp dẫn với thí sinh do áp lực học tập lớn, chi phí đầu tư dài hạn và tâm lý lo ngại về cơ hội nghề nghiệp. Khi có chính sách học bổng từ Nhà nước, người học sẽ có thêm niềm tin rằng, lựa chọn của mình được xã hội ghi nhận, được Nhà nước đầu tư và gắn với nhu cầu phát triển dài hạn của quốc gia.

Với bức tranh tuyển sinh, tôi cho rằng, Nghị định 179 có thể tạo ra sự dịch chuyển đáng kể trong nhận thức và lựa chọn của thí sinh. Các ngành khoa học, kỹ thuật, công nghệ sẽ không chỉ được nhìn nhận dưới góc độ “khó học” hay “kén người học”, mà sẽ được nhìn như những ngành có vị trí chiến lược, có cơ hội phát triển nghề nghiệp rộng mở và có ý nghĩa trực tiếp đối với tương lai của đất nước. Điều này có thể giúp nâng chất lượng đầu vào, thu hút tốt hơn những học sinh có năng lực về Toán, Lý, Hóa, Sinh, Tin học và có đam mê nghiên cứu, sáng tạo công nghệ.

Theo GS. TS Nguyễn Văn Hiếu, Nghị định 179 là tín hiệu chính sách quan trọng nhằm phát triển nguồn nhân lực khoa học và công nghệ chất lượng cao.

“Các ngành khoa học, kỹ thuật, công nghệ sẽ không chỉ được nhìn nhận dưới góc độ “khó học” hay “kén người học”, mà sẽ được nhìn như những ngành có vị trí chiến lược, có cơ hội phát triển nghề nghiệp rộng mở và có ý nghĩa trực tiếp đối với tương lai của đất nước”.

Tại Đại học Phenikaa, định hướng này cũng rất gần với chiến lược phát triển đào tạo và nghiên cứu của Nhà trường. Hiện nay, Phenikaa đang tuyển sinh nhiều ngành gắn với nhóm khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược, tiêu biểu như Công nghệ sinh học, Kỹ thuật hóa học, Toán tin ứng dụng… cùng các lĩnh vực liên quan đến công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, tự động hóa, bán dẫn, vật liệu và khoa học sức khỏe. Đây đều là những ngành có vai trò nền tảng trong phát triển công nghệ cao, công nghiệp hiện đại, y sinh, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo.

Tuy nhiên, để chính sách phát huy hiệu quả bền vững, học bổng cần đi cùng với chất lượng đào tạo thực chất. Người học không chỉ cần được hỗ trợ tài chính, mà còn cần được học trong môi trường có phòng thí nghiệm, trung tâm nghiên cứu, dự án thực tiễn, đội ngũ giảng viên mạnh và sự kết nối với doanh nghiệp. Đây cũng là định hướng mà Đại học Phenikaa đang theo đuổi thông qua mô hình Đại học – Doanh nghiệp, trong đó đào tạo, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và ứng dụng thực tiễn được kết nối trong cùng một hệ sinh thái.

Sinh viên Đại học Phenikaa trong một giờ học về khoa học.

“Ở góc nhìn dài hạn, Nghị định 179 có thể góp phần định hình lại xu hướng tuyển sinh đại học trong những năm tới”.

Ở góc nhìn dài hạn, Nghị định 179 có thể góp phần định hình lại xu hướng tuyển sinh đại học trong những năm tới. Thay vì chạy theo những ngành “hot” ngắn hạn, thí sinh sẽ có thêm cơ sở để lựa chọn các ngành học gắn với năng lực thật, nhu cầu nhân lực thật và chiến lược phát triển quốc gia. Đây là cơ hội để các trường đại học có thế mạnh về khoa học, kỹ thuật, công nghệ khẳng định vai trò của mình trong đào tạo nguồn nhân lực cho nền kinh tế tri thức, chuyển đổi số, công nghệ cao và đổi mới sáng tạo.

Đi kèm với Nghị định này, các cơ sở giáo dục đại học chuyên về khoa học và công nghệ cần chuẩn bị những gì để hợp lực tạo ra một sự đột phá trong tuyển sinh và thay đổi tư duy chọn ngành nghề của phụ huynh và học sinh, thưa ông?

GS. TS Nguyễn Văn Hiếu: Để Nghị định 179 thực sự tạo ra một sự đột phá trong tuyển sinh và thay đổi tư duy chọn ngành nghề của phụ huynh, học sinh, theo tôi, các cơ sở giáo dục đại học cần chuẩn bị đồng bộ ở ba phương diện: năng lực đào tạo, kết nối thực tiễn và truyền thông định hướng nghề nghiệp.

Sinh viên Đại học Phenikaa học tập, nghiên cứu trong môi trường đào tạo gắn với khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Trước hết, các trường cần đầu tư mạnh mẽ hơn cho chất lượng đào tạo. Học bổng có thể là động lực ban đầu để thu hút người học, nhưng điều giữ chân sinh viên và tạo ra giá trị lâu dài phải là chương trình đào tạo thực chất, đội ngũ giảng viên mạnh, phòng thí nghiệm hiện đại, môi trường nghiên cứu tốt và cơ hội để sinh viên được tham gia các dự án khoa học, công nghệ ngay từ sớm. Với các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược, người học cần được tiếp cận không chỉ với kiến thức nền tảng mà còn với các bài toán thực tiễn của doanh nghiệp, xã hội và nền kinh tế.

Thứ hai, các trường đại học cần tăng cường liên kết với doanh nghiệp, viện nghiên cứu, bệnh viện, địa phương và các hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Đây là yếu tố rất quan trọng để phụ huynh và học sinh thấy rõ rằng, các ngành khoa học, kỹ thuật, công nghệ không phải là những lựa chọn xa vời hay chỉ dành cho nghiên cứu hàn lâm, mà gắn trực tiếp với cơ hội nghề nghiệp, với công nghệ cao, sản xuất hiện đại, y sinh, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu, tự động hóa và nhiều lĩnh vực đang có nhu cầu nhân lực rất lớn.

Nghị định 179 được kỳ vọng tạo thêm động lực để học sinh lựa chọn các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật và công nghệ chiến lược.

Thứ ba, các cơ sở giáo dục đại học cần làm tốt hơn công tác truyền thông và tư vấn hướng nghiệp. Trong thời gian dài, nhiều học sinh vẫn chọn ngành theo tâm lý “ngành hot”, theo xu hướng ngắn hạn hoặc theo kỳ vọng của gia đình, trong khi chưa hiểu đầy đủ về năng lực bản thân, bản chất ngành học và nhu cầu nhân lực dài hạn. Vì vậy, các trường cần cung cấp thông tin rõ ràng, dễ hiểu và có tính định hướng hơn: Học ngành này là học gì, cần tố chất gì, ra trường có thể làm gì, có thể phát triển tiếp ở đâu, đóng góp gì cho xã hội.

Tại Đại học Phenikaa, chúng tôi cho rằng, đây là thời điểm rất quan trọng để các trường có thế mạnh về khoa học, kỹ thuật, công nghệ cùng hợp lực tạo ra một nhận thức mới: lựa chọn các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt, công nghệ chiến lược không chỉ là lựa chọn một ngành học, mà là lựa chọn tham gia vào những lĩnh vực đang định hình tương lai đất nước. Với các ngành như Công nghệ sinh học, Kỹ thuật hóa học, Toán tin ứng dụng và nhiều lĩnh vực liên quan đến công nghệ số, kỹ thuật, tự động hóa, vật liệu, khoa học sức khỏe, Phenikaa đang hướng tới xây dựng một môi trường học tập, nơi sinh viên được học nền tảng vững, được thực hành nhiều, được tiếp cận nghiên cứu và được kết nối với hệ sinh thái doanh nghiệp.

Đại học Phenikaa đang đẩy mạnh đào tạo các lĩnh vực khoa học, kỹ thuật và công nghệ đáp ứng nhu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Tôi cho rằng, nếu chính sách của Nhà nước, năng lực đào tạo của nhà trường và nhu cầu của thị trường lao động được kết nối chặt chẽ, Nghị định 179 sẽ không chỉ tạo tác động trong một mùa tuyển sinh, mà còn góp phần thay đổi căn bản cách xã hội nhìn nhận về các ngành khoa học, kỹ thuật, công nghệ. Khi đó, phụ huynh và học sinh sẽ không còn chỉ hỏi “ngành nào đang hot”, mà sẽ bắt đầu đặt những câu hỏi đúng hơn: Ngành nào phù hợp với năng lực của mình, ngành nào có giá trị lâu dài và ngành nào giúp mình tham gia vào tương lai phát triển của đất nước.

Trân trọng cảm ơn ông!

Nguồn SVVN : https://svvn.tienphong.vn/nghi-dinh-179-gop-phan-thay-doi-can-ban-cach-xa-hoi-nhin-nhan-ve-cac-nganh-khoa-hoc-ky-thuat-cong-nghe-post1848929.tpo