Nghị định 49/2026/NĐ-CP: Quy định mới về bồi thường, tái định cư và thu hồi đất

2 giờ trướcBài gốc

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 49/2026/NĐ-CP nhằm hướng dẫn thi hành Nghị quyết 254/2025/QH15 và Luật Đất đai. Văn bản này tập trung giải quyết các điểm nghẽn pháp lý đối với việc bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, đặc biệt là cách xử lý các dự án đang triển khai dở dang tại thời điểm chuyển tiếp.

Nguyên tắc xử lý các trường hợp chuyển tiếp

Theo Điều 19 Nghị định 49/2026/NĐ-CP, việc thực hiện thu hồi đất và bồi thường được phân định dựa trên mốc thời gian phê duyệt phương án. Cụ thể, các trường hợp đã có quyết định thu hồi và phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trước ngày 31/1/2026 sẽ tiếp tục thực hiện theo phương án cũ, không cần điều chỉnh theo quy định mới.

Chính thức áp dụng quy định mới về bồi thường, tái định cư và thu hồi đất. Ảnh minh họa

Ngược lại, nếu phương án bồi thường chưa được phê duyệt trước ngày Nghị định có hiệu lực, toàn bộ quy trình thu hồi và bồi thường phải tuân thủ Luật Đất đai, Nghị quyết 254/2025/QH15 và Nghị định 49/2026/NĐ-CP. Đối với các dự án mới thực hiện bồi thường được một phần diện tích, UBND cấp tỉnh có thẩm quyền quyết định áp dụng hệ thống quy định phù hợp nhất để đảm bảo tiến độ và quyền lợi các bên.

Trình tự và thủ tục bồi thường theo cơ chế mới

Nghị quyết 254/2025/QH15 đã làm rõ trình tự thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh và phát triển kinh tế - xã hội. Thời hạn thông báo thu hồi đất tối thiểu được quy định là 60 ngày đối với đất nông nghiệp và 120 ngày đối với đất phi nông nghiệp. Tuy nhiên, nếu người sử dụng đất đồng ý bàn giao mặt bằng sớm, UBND cấp có thẩm quyền có thể ra quyết định thu hồi đất ngay mà không cần chờ hết thời hạn thông báo.

Về việc công khai thông tin, phương án bồi thường phải được niêm yết tại trụ sở UBND cấp xã và khu dân cư trong 10 ngày. Trong trường hợp có ý kiến không đồng thuận, cơ quan chức năng phải tổ chức đối thoại trong vòng 30 ngày. Đáng chú ý, UBND cấp tỉnh được linh hoạt bố trí tái định cư tại các địa bàn khác nếu khu vực sở tại không còn quỹ đất, nhằm đảm bảo điều kiện sống cho người dân.

Lưu ý về hiệu lực của thông báo thu hồi đất

Bên cạnh Nghị định 49, Nghị quyết 254/2025/QH15 cũng đưa ra các mốc thời gian quan trọng liên quan đến ngày 1/1/2026. Các thông báo thu hồi đất ban hành trước ngày 1/8/2024 nhưng chưa có quyết định thu hồi trước ngày 1/1/2026 sẽ chính thức hết hiệu lực. Để tiếp tục thực hiện dự án, cơ quan nhà nước phải ban hành thông báo mới theo quy định của Luật Đất đai.

Ngoài ra, các tổ chức kinh tế đã được văn bản chấp thuận cho phép nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất trước ngày 1/1/2026 vẫn được tiếp tục triển khai dự án nếu đáp ứng các điều kiện chuyển tiếp quy định tại Nghị quyết 254.

Thông tin dự án và quy định pháp lý có thể thay đổi theo điều chỉnh quy hoạch và hướng dẫn mới của cơ quan chức năng. Người dân và doanh nghiệp cần xác minh kỹ thông tin tại địa phương trước khi thực hiện các giao dịch liên quan.

Tuệ Nhân

Nguồn Lâm Đồng : https://baolamdong.vn/nghi-dinh-492026nd-cp-quy-dinh-moi-ve-boi-thuong-tai-dinh-cu-va-thu-hoi-dat-422307.html